Çin'de hisselerin aşırı değerlenmesi hükümeti endişelendirdi

Çin Merkez Bankası, halkın borsaya yatırmak üzere aşırı derecede borçlanmasını engellemek amacıyla kontrollarını sıkılaştıracağını duyurdu.

Şangay Borsası'nın geçen yıl hızla, yüzde 130 oranında yükselmesi, sıradan Çin vatandaşlarını yatırım yapmaya cesaretlendirmiş, bir çoğu kredi kartlarına yüklenirken, hisse senedi almak için evlerini yeniden ipotek ettirenler bile olmuştu.

O dönemde bir ara, günde 90 bin yatırımcı borsada işlem yapabilmek için hesap açıyordu. Bu, bir yıl öncesinin tam 35 katıydı.

Ama geçtiğimiz hafta pek de kârlı geçmedi.

Çin Hükümeti hisse senedi fiyatlarının kontroldan çıktığını, senetlerin gerçek değerlerinin üzerinde alınıp satıldığını düşünüyor.

Hükümetin, fiyat artışını denetim altına almak için müdahale edebileceği açıklamaları yatırımlara hücum havasının durulmasına yetti, borsa bir buçuk hafta içinde yüzde 12 oranında düştü.

Ardından merkez bankası işlevine sahip Çin Halk Bankası, halkın borçlanarak menkul kıymetler borsasına yatırım yapmalarını durdurmak için denetimlerini sıkılaştıracağını açıkladı.

Çin hükümeti aşırı değerlenen hisselerin ani değer kaybına uğraması halinde büyük bir mali kriz yaşanabileceğinden endişeleniyor.

Çin devlet televizyonu da ülkede aşırı borçlanma üzerine yükselen ve kontroldan çıkan yatırım çılgınlığının 'ihtiyatsızlık' ve yasalara aykırı olduğu yolunda görüşler içeren programlar yayımlıyor.

BBC Ekonomi muhabiri Andrew Walker'ın aktardığına göre Çin Merkez Bankası'nın kaygılarına, geçmişte bir dizi örnek mevcut.

Bunun en yakın örneği bir kaç yıl önce ABD'de yaşandı.

2001 yılında, borsada kısa süren bir durgunluğun ardından yaşanan patlamayı, yeni teknolojiler ve telekomünikasyon alanında çalışan şirketlerin hisse senedi değerlerinde keskin düşüşler izledi.

Bu olaydan bir kaç yıl önce, dönemin ABD Merkez Bankası Başkanı Alan Greenspan, borsa yatırımcılarını "paralarını mantıksız şekilde saçıp savurmamaları" yolunda uyarmıştı.

Sorunun bir bölümü insanların hisse senedi alabilmek için aşırı düzeyde borçlanmaya başlamış olmalarıydı.

İşte Çin Merkez Bankası da aynı durumla karşılaşmaktan kaygı duyuyor.