İran'ın önerileri Cheney'nin ofisi tarafından reddedilmiş

Newsnight programının araştırması, 2003 yılında Irak'ın işgali ardından İran'ın, Lübnanlı militan grup Hizbullah'a ve Filistin'deki Hamas örgütüne verdiği desteği kesmeyi önerdiğini ortaya çıkardı.

Newsnight'ın ele geçirdiği bir belgeye göre İran, karşılığında Washington'dan düşmanca tutumunu bırakmasını ve özellikle de muhalif grup Halkın Mücahitleri'nin ortadan kaldırılmasını talep etti.

Amerikan Dışişleri Bakanlığı'nın eski bir üst düzey yetkilisi Lawrence Wilkerson, BBC'ye yaptığı açıklamada dönemin Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın bu öneriyi ciddî şekilde değerlendirmek gerektiğini düşündüğünü, ancak Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin öneriyi reddettiğini söyledi.

Halkın Mücahitleri kimdir?

Sürgündeki İranlı muhalif grupların en büyüğü olan Halkın Mücahitleri, Tahran'daki İslami rejime karşı çıkıyor.

Marksizm ile İslam'ı harmanlayan bir siyasi görüşü savunan grup, Batı karşıtı söylemiyle de dikkat çekiyor.

Mücadelesine 1970'li yıllarda Şah Rıza Pehlevi yönetimine karşı başlayan örgüt, bu yıllarda İslamcılar'la da ittifak içindeydi.

	Halkın Mücahitleri'nin Irak'taki kampı

Ancak 1979'daki devrimden sonra yönetime gelen Mollalar, Halkın Mücahitleri ile iktidarı paylaşmak istemedi.

Bunun üzerine Humeyni rejimine başkaldıran grup, çok sayıda silahlı eylem düzenledi.

İran'ın şu andaki dini lideri Ayetullah Ali el Hamaney, sağ kolunu kullanma yetisini bu saldırılardan birinde yitirdi.

80'li yıllarda binlerce taraftarı İran cezaevlerinde öldürülen Halkın Mücahitleri'nin lider kadrosu yurt dışına çıktı.

Faaliyetlerini halen Irak'ta yürüten Halkın Mücahitleri, Saddam Hüseyin rejimi döneminde de Bağdat tarafından finanse ediliyordu.

Bu yakın ilişki Irak'ın, İran'la savaşta olduğu yıllarda gelişti.

1997 yılında ABD tarafından terörist örgüt ilan edilen grup, 2000 yılında da Avrupa Birliği'nin terörist örgütler listesine girdi.

Halkın Mücahitleri'nin terörist örgütler listesinden çıkarılması için birçok ülkede
kampanya yürütüldüğü biliniyor.

Bazı haberlere göre örgüt, yakın zamanda Mollalara karşı silahlı mücadeleyi dışladı.

Bağımsız kaynaklar da, örgütün 'terörist' olarak nitelenebilecek saldırılarında, 2001 yılından bu yana azalma olduğunda birleşiyor.

	Halkın Mücahitleri saflarında çok sayıda kadın savaşıyor.

Newsnight'in haberine göre, grubun ana üssü Bağdat'ın kuzeyindeki Eşref Kampı.

Yeni Irak hükümetinin, İran'la iyi ilişkiler geliştirme amacıyla bu grubu ülkeden çıkarmak istediği belirtiliyor.

Ancak ABD yönetiminde bu konuda iki farklı görüş öne çıktığından, Halkın Mücahitleri'nin geleceği askıda kalıyor.

Amerikan yönetiminin bir kanadı, Irak'ın istikrara kavuşmasına Tahran'ın desteğini sağlamak için, Halkın Mücahitleri'nin kurban edilmesi gerektiği görüşünde.

Newsnight'ın haberinde görüşlerine yer verilen Brookings Enstitüsü'nden Kenneth Pollack, "İran ile, Irak'ın istikrara kavuşması için işbirliği yapmalıyız. Ayrıca ABD, Halkın Mücahitleri'nin terörist bir örgüt olduğu suçlamalarını ciddiye almalıdır" diye konuştu.

Diğer kanat ise, resmi olarak 'terör örgütü' olarak kabul edilse de, İran'a yönelik olası bir müdahalede bu grubun hayati önemde olacağı görüşünü paylaşıyor.

Örneğin Newsnight'a konuşan Demokrat Partili Kongre üyesi Bob Filner şunları söyledi:

"Halkın Mücahitleri örgütü, diğer birçok örgüt gibi, seküler, demokratik, nükleer silahı olmayan bir İran'ı savunuyor. Bunda karşı çıkacak ne var? Onlara elimizden gelen her şekilde yardımcı olmalıyız."

Newsnight'ın haberinde, Halkın Mücahitleri'nin üyelerine yönelik son derece baskıcı bir politika yürüttüğü, bazı üyelerin işkence gördüğü iddialarına da yer verildi.

Programa bilgi veren eski örgüt üyeleri, evli çiftlerin örgüte girer girmez boşanmalarının şart koşulduğunu, amacın, üyelerin sadece örgüt ideallerine odaklanmasını sağlamak olduğunu savundu.