Ancak eski silahlı aşiret reislerinin oluşturduğu ve geçici Cumhurbaşkanı Abdullahi Yusuf'un önderlik ettiği yönetim bugüne kadar, ülkeyi kontrol altına almak bir yana, kendi üyelerini bile kontrol etmekten uzak bir tablo sergiledi.

Hükümetin görevdeki ilk 18 ayı, merkezinin neresi olacağı tartışmaları ile geçti. Sonunda başkent Mogadişu tehlikeli bulunduğundan, ülkenin orta kesimlerindeki Baido'nın başkent olmasına karar verildi.

Çatışmanın öbür tarafında ise Şeriat Mahkemeleri Birliği var. Birlik, ülkenin etkili bir ulusal hükümetten mahrum olduğu son 15 yılda Mogadişu'yu kontrol eden ve gaddar bir yönetim sergileyen silahlı aşiret reislerini Haziran ayında mağlup etmişti.

Birbirleriyle çatışma halindeki aşiretleri silahsızlandırmayı ve başkent sokaklarına sükunet getirmeyi başaran Şeriat Mahkemeleri Birliği, halktan büyük destek gördü.

Ancak başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere bazı batılı ülkeler, El Kaide ile bağlantılı olduğunu iddia ettikleri grubun, Doğu Afrika'da güç kazanmasından kaygı duymaya başladı.

Etiyopya neden müdahale etti?

Etiyopya, daha önce iki kez savaştığı doğu komşusu Somali'deki gelişmeleri hep yakından takip etti.

Şeriat Mahkemeleri Birliği'nin ülkenin güney ve orta kesimlerindeki etkisini birden bire arttırması ve bu bölgelerde şeriat hukukunu egemen kılması, Adis Ababa hükümetini kaygılandırdı.

Etiyopya, Şeriat Mahkemeleri Birliği'ni El Kaide ile bağlantılı olmakla suçlarken, İslamcı militanlar da geçici hükümeti, Etiyopya'nın desteğine gebe olmakla eleştirdi.

Şeriat Mahkemeleri Birliği nasıl doğdu?

Mogadişu'nun zenginleri 15 yıllık iktidar boşluğu döneminde, aşiretler arası çatışmaların son bulması ve Mogadişu'ya düzenin getirilmesi için bazı şeriat mahkemelerine el altından para yardımı yaptı.

Şeriat mahkemeleri, uyuşturucu tacirlerini halkın önünde kırbaçlattı, cinayetten suçlu bulunanları idam ettirdi. Ayrıca birçok silahlı aşiret üyesinin de kullandığı, Somali'de çok yaygın olan ve uyuşturucu özelliği bulunan gat adlı bitkinin çiğnenmesi de yasaklandı.

Mogadişu'daki suçla mücadele kampanyaları halktan büyük destek toplayan Şeriat Mahkemeleri Birliği içindeki bazı unsurların, Somali'de bir İslam devleti kurulması için mücadele ettiği de biliniyor.

Şeriat Mahkemeleri Birliği'nin askeri gücü, aşiret reislerinin kendilerine karşı; Barışı Sağlama ve Terörle Mücadele İttifakı adlı bir oluşuma gitmeleri neticesinde daha da arttı.

Amerika Birleşik Devletleri tarafından da desteklendiği tahmin edilen bu oluşum, Şeriat Mahkemeleri Birliği'nin yataklık ettiğini iddia ettikleri El Kaide militanlarını ülkeden atmak için mücadele ettiğini savunuyor.

Şeriat Mahkemeleri Birliği'ni kim destekliyor?

Grubun silah ve mali yardımı nasıl sağladığı tam olarak bilinmiyor. Ancak bazı parmaklar, Suudi Arabistan ve dünyadaki militan İslamcı hareketlere destek sağlayan işadamlarını işaret ediyor.

Etiyopya ile ilişkileri gergin olduğu bilinen Eritre de, Şeriat Mahkemeleri Birliği'ne silah yardımı yapmakla suçlanıyor.

Şeriat Mahkemeleri Birliği'nin Mogadişu'dan ayrılmasının sonuçları neler olacak?

İlk etapta Mogadişu'da bir iktidar boşluğu dikkati çekiyor. İslamcı militanların kentten ayrılmasıyla, silahlı aşiret üyelerinin tekrar sokaklarda boy göstermeye başladığı bildiriliyor.

Cumhurbaşkanı Muhammed Siad Barre'nin iktidardan uzaklaştırıldığı 1991 yılında başlayan ve 15 yıl süren kaos ortamına dönülmesinden korkuluyor.

Başkent sakinlerinin de, Etiyopya'nın askeri varlığına şiddetle karşı oldukları biliniyor.

Peki ya hükümet?

Somali'nin uluslararası toplum tarafından tanınan hükümeti, askerlerinin Mogadişu'ya girmesiyle başkentte ilk kez kontrolü sağlamayı umuyor. Aşiret reisleri de, hükümetin bu çabasına zarar vermemeleri konusunda uyarılıyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Aralık ayı başlarında, Cumhurbaşkanı Abdullahi Yusuf'a destek amacıyla, Afrikalı askerlerden oluşan 8 bin kişilik bir barış gücünün Somali'ye yollanmasına karar vermişti.

Abdullahi Yusuf, Etiyopya askerlerinin çekilmesi ardından bu barış gücünün ülkede görev yapabileceğini umuyor.

Ancak barış gücüne hangi ülkelerin asker vereceği ve masrafların kimin tarafından karşılanacağı belirsizliğini koruyor.

Bundan sonra ne olabilir?

Somali'deki çatışmaların çok daha geniş kapsamlı bir savaşa dönüşebileceğinden endişe ediliyor. Şeriat Mahkemeleri Birliği, yabancı savaşçıları Etiyopya birlikleriyle savaş için yardıma çağırıyor.

Eritre'nin de İslamcı militanlara yardım için asker ve silah gönderdiği belirtiliyor. Ancak Eritre bu iddiaları reddediyor.

Somali'nin yabancı güçler arasındaki bir mücadeleye sahne olmasından endişe edilirken, soruna kısa vadede bir çözüm bulunabileceği umutları zayıflıyor.