Dava yedi yıldır devam ediyordu

Yedi yıl süren ve uluslararası eleştirilere neden olan dava sırasında HIV virüsü bulaşan 426 çocuktan 52'si AIDS hastalığı nedeniyle yaşamını yitirdi.

Mahkeme, hemşireleri ve doktoru 2004 yılında ölüm cezasına çarptırmış ancak Yüksek Mahkeme, yargılamanın adil olmadığı gerekçesiyle kararı bozmuştu.

Kararın açıklanmasıyla, mahkeme salonu hastalanan ve ölen çocukların yakınları tekbir getirerek sloganlar attılar.

Rice: ABD devreye girecek

Bulgaristan karar nedeniyle öfkeli.

Cumhurbaşkanı Georgi Pirvanov, kararı kınarken, sanıkların masumiyetini kanıtlayan delillerin mahkemede dikkate alınmadığını savundu.

Bulgar yetkililer Libya Hükümeti'nin ülkede büyük tepki çeken AIDS salgının sorumluluğunu üstlenmek yerine günah keçisi aradığını öne sürdüler.

Karara uluslararası insan hakları örgütleri ve Birleşmiş Milletler de tepki gösterdi.

ABD Dışişleri Bakanı Condolezza Rice, Bulgaristan Dışişleri Bakanı'yla düzenlediği ortak basın toplantısında Washington'un hemşireler ve doktorun evlerini dönmesini sağlamak için elinden geleni yapacağını söyledi.

Rice, HIV virüsüne yakalanan çocukların ve ailelerinin acısını anladıklarını ancak hemişereler ve doktor için de kaygılandıklarını belirterek "Bu karar bizi düş kırıklığına uğrattı" dedi.

Avrupa parlamentosu yetkilileri idam kararının kaldırılmaması halinde Libya'ya yaptırım uygulanması seçeneğinin gündeme gelebileceğini belirttiler.

Bu dava 1999 yılına kadar uzanıyor. O yıl, Libya'nın Bingazi kentindeki bir devlet hastanesinde, sebebi açıklanamayan bir nedenle AIDS salgını ortaya çıkmıştı.

Libya hükümeti tarafından ülkeye çağırılan uzmanlar, salgının sebebinin hastanedeki temizlik ve hijyen sorunları olduğu sonucuna varmışlardı.

Hemşireler ve doktor da suçlamaları kabul ettikleri ifadelerinin işkence altında alındığını, HIV salgınının hastanelerdeki kötü temizlik ve hijyen koşulları nedeniyle başladığını savunuyorlardı.

Bazı batılı diplomatlar, Libya yönetimini Libya'da büyük bir tepki yaratan olayın sorumluluğunu yüklenecek bir günah keçisi aramakla suçluyordu.

Dava süreci Uluslararası Af Örgütü ve diğer insan hakları gruplarınca da eleştirilmişti.

Sağlık görevlilerine işkence ederek yalan ifade imzalatmakla suçlanan polisler 2005 yılında aklanmıştı.

Hemşireler, dokuz polis ve bir askerî doktoru, kendilerine işkence ederek suçlamaları kabul ettirmekle suçluyorlardı.

Ancak mahkeme delil yetersizliği nedeniyle sanıkları aklamıştı.

Bilimadamları farklı düşünüyor

Bu karar, uluslararası bilimadamlarının davayla ilgili topladığı kanıtlara rağmen alındı.

Bu ay başında İngiltere'de yayımlanan bilim dergisi Nature, uzmanlar tarafından yapılan bir çalışmanın bulgularını yayınladı.

HIV virüsü bulaşan çocukların kan örneklerini inceleyen bilimadamları, Libya'daki salgının kökenini belirleme çabasındalardı.

Yapılan çalışmanın sonuçları, salgının köklerinin 1990'lı yılların başlarına ve belki de daha eskiye dayandığını gösterdi.

Bu sonuç, salgının, beş Bulgar hemşire ve bir Filistinli doktorun Libya'ya gitmesinden çok önce başlamış olabileceğini gösteriyor.

Bilimadamlarının çalışması, savunma makamının 'hastalığın temizlik ve hijyen sorunları nedeniyle yayıldığı' savını da destekler durumda.

HIV virüsünü belirleyen bilimadamı Luc Montagnier de davayla ilgili şüpheleri olduğunu açıklamıştı. Montagnier, çocukların taşıdığı HIV virüsünün, iddia makamının savında belirtilenden farklı bir tür olduğunu belirtti.

Luc Montagnier dava çerçevesinde ifade de vermiş ancak sözleri dikkate alınmamıştı.