Kadınların parlamentoda temsili ortalama yüzde 10

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın Arap uzmanlar ve akademisyenlere hazırlattığı ve bugün açıklanacak olan rapor, Arap dünyasında kadının rolüne ilişkin karamsar saptamalar içeriyor.

Rapor, Arap dünyasında kadınlara karşı kökleşmiş ayrımcılığı ortaya koyuyor.

''Çok sayıda ülkede kadınların yaşamları yasalarla sınırlandırılmış durumda'' saptamasını içeren rapora göre, kadına yönelik sınırlamalar da kalkınmanın önündeki en önemli engellerden biri.

Dördü hariç Arap ülkelerinin tamamında, orta okula gönderilen kızların oranı yüzde 80'in altında. Erkeklerin üçte biri, kadınların ise yarısı okuma yazma bilmiyor.

Ancak bu durumun istisnaları da var. Tunus, Ürdün, Lübnan ve Filistin'de okula giden kız çocukların sayısı erkeklerden fazla. Arap dünyasında kadının kamu yaşamındaki yeri de çok sınırlı.

Arap ülkeleri parlamentolarındaki kadın milletvekillerinin oranı diğer ülkeler ortalamasının gerisinde. Arap parlamentolarında kadın milletvekillerinin oranı yüzde 10.

Ayrımcılık sağlık alanında da yaygın. Rapor, hamilelik ve doğum sırasında ölüm oranları da kabul edilemeyecek kadar yüksek görüşünde. Üstelik rapora göre Arap ülkelerinde genel olarak kadınların sağlığı erkeklerden daha kötü durumda.

Arap uzmanlar ve akademisyenler tarafından hazırlanan rapor, İslam hukukunun modern Arap toplumlarının ihtiyaçlarını yansıtacak şekilde gözden geçirilmesi önerisinde bulunuyor.

Ancak raporun yazarları, Batı'da da yaygın olarak görülen kadınlara yönelik ayrımcılığı Arap ülkeleri söz konusu olduğunda esas olarak İslam ile açıklamanın da yerinde olmadığını düşünüyorlar.

Rapor yazarlarına göre, bu konuda asıl suçlanması gereken unsurlar arasında ''erkek egemen kültür, esnek olmayan, muhafazakar siyasi güçler, çatışmalar ve bazı durumlarda da yabancı güçlerin işgali'' sayılmalı.

Raporun sonuç ve öneriler kısmı ise çok açık: Eğitim, sağlık, istihdam olanaklarından yararlanmalarını sağlayıp, kamu hayatında bir rol vererek Arap kadınlarını güçlendirin. Bundan, bölgenin tamamı yararlanacaktır.

Türkiye karşılaştırması

Bu arada BM'in Arap ülkelerinde kadınların siyasete katılımı bakımından verdiği rakkamları Türkiye ile karşılaştırırsak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki kadın milletvekillerinin oranının, Arap ülkeleri ortalamasının da gerisinde olduğu görülüyor.

550 sandalyeli parlamentoya, 2002 seçimlerinde 26 kadın milletvekili girebilmişti.

Yani Türkiye parlamentosunda görev yapan kadın milletvekillerinin oranı, Arap dünyası ortalamasının yarısı düzeyinde, oran ise yüzde 5.