Richard Black BBC Muhabiri, Nairobi

	Atmosfere salınan karbon gazları dünyanın karşı karşıya kaldığı en önemli tehditlerden biri olarak görülüyor

Yeryüzünün Dostları adlı uluslararası çevre örgütü, iklim değişikliğiyle mücadelede kararlılık gösteren bir liderliğin eksik olduğunu savundu.

Örgüt, bu küresel sorunla mücadelede daha fazla geç kalınmasının büyük bir sorumsuzluk olacağını ifade etti.

İki haftadır süren görüşmelerde ne mevcut Kyoto anlaşmasının gözden geçirilmesi üzerinde anlaşıldı; ne de küresel ısınmanın sorumlusu olarak gösterilen gaz emisyonlarının daha fazla azaltılmasına yönelik bir takvim üzerinde uzlaşıldı.

Çevre ve kalkınma örgütleri, tartışılan önlemlerin sorunun aciliyetini karşılamadığını savunuyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, hafta başında burada, iklim değişikliği konusunda siyasi irade eksikliğini kınayan sert bir konuşma yapmıştı.

Takvim üzerinde bile anlaşılamadı

Son iki haftadır devam eden görüşmeleri izleyen çevre ve kalkınma örgütleri de bu tespitte hemfikir.

Gaz emisyonlarının azaltılması için bir anlaşma imzalanacağı yolunda bir işaret alınmaması bir sürpriz değil ama pek çok gözlemciyi asıl öfkelendiren nokta, emisyonların azaltılması için bir takvim üzerinde dahi anlaşmaya varılamamış olması.

Christian Aid örgütünden iklim uzmanı Andrew Pendalton, İngiliz hükümetinin ünlü iktisatçı Sir Nicholas Stern'e hazırlattığı raporu anımsatarak şunları söyledi:

''Stern'in yayımladığı iklim raporuna, son bilimsel incelemelere, Kenya gibi yerlerdeki sonuçlarına baktığınızda her şey çok açık. Karbon emisyolarını derhal azaltmamız şart, ve bu konudaki müzakerelere gelecek yıl başlayıp en geç 2008'de bitirmemiz gerekiyor.''

	Çevre örgütlerine göre, müzakereler 2008'de sonuçlanmış olmalı

Bazı önemli noktalarda gayrıresmi tartışmalar gece boyu sürdü.

En önemli konu, Kyoto Protokolü'nün gözden geçirilmesi ki bu protokolün getirdiği kurallara göre, şu anda uygulanıyor olması gerekiyor.

Avrupa Birliği ve müttefikleri, kapsamlı bir değerlendirme talep ediyor.

Bazı kalkınmakta olan ülkeler ise böyle bir değerlendirmenin, gaz emisyonlarına ilişkin tartışmalarının kendilerine doğru dönmesinden endişe ederek daha yüzeysel bir değerlendirmeden yana.

Ama dışarıda önemli örgütler yeni girişimlerini sürdürüyor.

UK Business Organisation adlı iklim örgütü, devlet, eyalet ve bölgesel düzeyde hükümetleri emisyonlarını katma kararına yönlendirecek bir çalışmanın ayrıntılarını ilan etti.

Bu çalışmaya katılan 15 bölgesel hükümet arasında California, Güney Avustralya ve İskoçya da bulunuyor.

Birleşmiş Milletler'deki görüşmelerde fazla ilerleme sağlanamayacağı izlenimi oluşurken, belki sera etkisine yol açan gaz emisyonlarının küresel düzeyde artışına dur demenin yolu bu tür gayrıresmi ittifaklar olur.