Bush 11 Eylül'ün beşinci yıldönümü arefesinde konuştu

Bush, Beyaz Saray'daki konuşmasında kilit önemde olduğunu söylediği 14 yabancı uyruklu terör zanlısının CIA gözetiminde tutuldukları bu cezaevlerinden alınıp Guantanamo Üssü'ne nakledileceğini söyledi.

Böylece Savunma Bakanlığı nezaretine geçecek olan ve askeri mahkemelerde yargılanması beklenen zanlılar arasında Halid Şeyh Muhammed de var.

Halid Şeyh Muhammed, 11 Eylül saldırılarının baş planlayıcısı olmakla suçlanıyor.

Diğer zanlılar arasında üst düzey El Kaide örgütü üyelerinden Remzi Binelşib ile Ebu Zübeyde sayılıyor.

Bush Ebu Zübeyde'nin verdiği bilgilerin Binelşib'e, onun da Halid Şeyh Muhammed'e ulaşılmasını sağladığını anlattı.

ABD bu kişileri yaklaşık üç yıl önce yakaladığını açıklamış ancak nerede tutulduklarına açıklık getirmemişti.

'Program hayat kurtardı'

Bush CIA'in yürüttüğü gizli gözaltı programının terörle mücadelede hayati önem taşıdığını ve çok önemli bulgulara ulaşılmasını sağladığını belirtti.

Kürsüde yanına 11 Eylül saldırılarında yakınlarını kaybedenleri alan ABD Başkanı, bu şekilde pek çok kişinin yaşamının kurtarıldığının altını çizdi.

CIA'in sadece az sayıda kilit zanlıyı sorguladığını söyleyen Bush'a göre bu kişiler 11 Eylül saldırıları, 2000 yılında Yemen'deki USS Cole gemisine saldırı ve 1998'de Kenya ve Tanzanya'daki ABD elçiliklerine düzenlenen bombalı saldırılarla doğrudan bağlantılı olan isimler.

CIA nezaretindeki zanlıların sorgusunun tamamlandığını söyleyen Bush, işkenceye başvurulduğu suçlamalarını reddetti.

Bush, "ABD işkenceye başvurmaz. Ben böyle bir yetki vermedim ve vermem" dedi.

Bununla birlikte, CIA'in adalet bakanlığı ile varılan anlaşma doğrultusunda zanlıların sorgusunda "alternatif bir prosedür"e başvurduğundan söz etti.

Zanlıları CIA nezaretinden hükümet nezaretine bırakma kararını ABD Anayasa Mahkemesi'nin aldığı bir karar doğrultusunda verdiklerini ifade eden Bush, tüm zanlılara Cenevre Sözleşmesi hükümlerine uygun koruma sağlanacağını söyledi.

Bush Kongre'den terörle mücadele alanında faaliyet gösterenlerin durumlarını düzenleyecek yeni yasaları bir an önce çıkarmasını istedi.

Pentagon da Çarşamba günü, zanlıların sorgusuna dair yeni kurallar belirlendiğini açıklamıştı.

Pentagon'un yeni sorgu ilkeleri

Gizli cezaevleri işletildiği iddiaları Avrupa'da tartışmalara neden olmuş, Avrupa Konseyi Haziran ayında bazı ülkelerin, topraklarındaki terör zanlılarının Amerikalı ajanlar tarafından götürülmesine izin verdiğini belirtmişti.

Ayrıca bu kişileri ABD ya da üçüncü ülkelere nakleden uçakların, pek çok ülkede mola verdiği kaydedilmişti.

Gizli cezaevleri konusunda Avrupa Konseyi için bir rapor hazırlayan Dick Marty, artık Avrupa hükümetlerinin bu konuda bildiklerini ortaya koyması gerektiğini kaydetti.

Dick Marty, ''Biraz geç de olsa Beyaz Saray'ın cezaevlerinin varlığını kabul etmesine memnunum. Gerçeği kısmen açıklamaya başlayan Amerikan yönetiminin gerçeklerin tamamını anlatacağını umuyorum'' dedi.

Avrupalıların da çok şey bildiklerini söyleyen Marty, ''Beyaz Saray da gizlilik perdesini aralamaya başladığına göre, şimdi bildikleri herşeyi açıklayıp açıklamamak Avrupa hükümetlerine kalmış'' görüşünü dile getirdi.