Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği'ne göre PJAK militanlarının sınırda bir İran karakoluna saldırı düzenlemesi üzerine İran ordusu operasyon başlattı.

Henüz doğrulanmamakla birlikte bölgedeki kaynaklar, İran topçusunun, militanların bulunduğu bölgeleri vurduğunu, şiddetli çatışmalarda iki tarafın da ciddi kayıplar verdiğini iddia ediyor.

İran ordusu, daha önce de Kuzey Irak'taki PKK militanlarına yönelik olarak operasyon düzenlemişti.

1990'lı yılların sonlarında kurulan Kürdistan Özgür Yaşam Partisi PJAK, İran askeri hedeflerine son iki yıldır, aralıklarla saldırılar düzenliyor.

PJAK, amacının İran İçinde Kürt kimliği bilincini geliştirmek olduğunu söylüyor.

İran nüfusunun yüzde yedisini Kürtler oluşturuyor. İran PJAK'ın Amerika Birleşik Devletleri tarafından desteklendiğini öne sürüyor. Geçtiğimiz yıllarda Türkiye de İran'ı PKK'yı desteklemekle suçluyordu. Şimdi ise iki ülke PKK konusunda işbirliği yapıyor.

BBC Farsça Bölümü'nden Pedram Farzad, BBC Türkçe Servisi'nden Hüseyin Alkan'ın sorularını yanıtladı:

Hüseyin Alkan: İran'ın PKK politikasını nasıl değerlendirmek gerekiyor?

Pedram Farzad: Bildiğimiz kadarıyla 1980'lerin ortalarından, muhtemelen 1990'ların ortalarına kadar İran hükümeti gayrı-resmi olarak PKK güçlerini destekliyor ya da faaliyetlerine göz yumuyordu.

Bağımsız gözlemcilere ve Türkiye'ye göre, İran, Türkiye içinde huzursuzluk yaratması için bu örgüte destek veriyordu.

İran hükümeti bunu reddediyor. Ama birçok kişi İran'da geçmişte küçük de olsa bir PKK varlığı olduğunu ve Tahran'ın PKK'ya topraklarını açtığını biliyordu. Ancak bu politika ve İran'ın PKK'ya bakışı önemli ölçüde değişti.

H.A.:Peki bu değişimin başlıca sebepleri nelerdir?

P.F.: Bunun nedenlerinden biri Türkiye ile İran ilişkilerinin son yıllarda belirgin şekilde gelişmesi. Bu işbirliği çerçevesinde İran'ın PKK'ya verdiği desteği çekmesi konusunda uzlaşıldı.

Diğer neden de PKK'nın Türkiye içinde ağırlığını kaybetmesi oldu. Bu açıdan da PKK artık İran'ın işine yaramıyordu. 2000'li yıllara geldiğimizde Saddam Hüseyin'in devrilmesi ve Kuzey Irak'ta güçlü bir bölgesel Kürt hükümetinin kurulmasından sonra Türkiye ve İran bu hükümetin kendi topraklarındaki Kürtler'e bir tür destek sağlama olasılığından derin kaygı duymaya başladı.

İran, topraklarındaki Kürt örgütlenmelerine karşı daha hassas davranmaya başladı. PJAK şimdi İran'da çok büyük olmasa da bir tehdit olarak görülüyor.

Büyük bir tehdit değil çünkü İranlı Kürtler bir ölçüde sempati duysalar da şimdilik silahlı mücadeleye inanmayan kendi siyasi partilerine destek veriyorlar.

PJAK kendini bir İran örgütü olarak sunsa da İran'daki birçok Kürt, bu grubun PKK'nın uzantısı olduğunu biliyor ve İranlı olarak görmüyor.

H.A.:İran PKK ya da PJAK'ın faaliyetlerini nasıl değerlendiriyor?

P.F.: İran ABD'nin tecrit çabalarına karşı sürdürdüğü politikayla, Kuzey Irak'taki Kürt meselesini aynı çerçevede ele alıyor. Tahran ABD'nin PJAK'ı desteklediğini öne sürüyor.

Bazı gözlemcilere göre PKK son yıllarda herkes tarafından kullanılan bir güç haline geldi. Bazı İranlı yetkililer, PKK'nın ülkede kargaşa yaratması için Amerika tarafından kullanıldığını düşünüyor.

İranlılar'a göre ABD sadece Kürdistan sınırında değil, güney batıda Huzistan, güney doğuda Belucistan yani tüm sınırlarında istikrarsızlık yaratmaya çalıştığını savunuyor. PJAK'ın ya da PKK'nın faaliyetlerini de bu çerçevede değerlendiriyor.