Yolsuzlukla mücadele Wolfowitz'in en büyük önceliği oldu

Özellikle kalkınmakta olan ülkelerde dev projelerin finansmanını sağlayan Dünya Bankası ihalelerinde yaşandığı öne sürülen yolsuzlukları önlemek amacıyla getirilen af, sivil toplum kuruluşları ve bireyleri de kapsıyor.

Şirketlerden beklenen, Dünya Bankası'na, kendilerinin ya da başkalarının karıştıkları yolsuzluklara ilişkin bilgi vermeleri ve bir daha yolsuzluk yapmayacaklarını taahhüt etmeleri.

Verdikleri bilgiler karşılığında kimlikleri gizli tutulacak ve yeni proje ihalelerine girmelerine izin verilecek.

Proje, "Gönüllü İfşaat Programı" olarak adlandırılıyor.

Yaklaşık bir yıl önce Dünya Bankası Başkanlığı'na atanan Paul Wolfowitz göreve gelir gelmez yolsuzlukla mücadele konusuna odaklanmış, açıklanan af projesine ilişkin ilk ayrıntıları Endonezya'da altı ay önce yaptığı bir konuşmada duyurmuştu.

Dünya Bankası'nın danışma organlarından olan Dünya Bankası Enstitüsü'ne göre, banka tarafından verilen kredilerin yüzde 10'u rüşvet ya da benzeri yolsuzluk ödemeleri nedeniyle ortadan kayboluyor.

Bu tür yasadışı ödemelerin miktarı 1 trilyon doları buluyor.

Dünya Bankası, yolsuzluk ve kötü yönetim uygulamalarını az gelişmiş ülkelerin ekonomik kalkınmasının önündeki en büyük engeller olarak görüyor.

Dünya Bankası fonlarıyla yaşama geçirilen projelerde yolsuzlukları tespit edilen 330 şirkete, haklarında yürütülen soruşturmalar ardından yeni ihalelere girme yasağı getirildi.

Banka yetkililerine göre, yolsuzluklardan kaçınarak çalışmalarını sürdürmeye hevesli şirketler var ve bu şirketler daha katı, yeni bir yolsuzlukla mücadele stratejisini destekliyor. İşte bu şirketlerin bankayla işbirliği yapıp, yaşanan yolsuzluklara ilişkin bilgiler verebilmesi bekleniyor.

Bunun karşılığında banka, verilecek her türlü bilgiyi gizli tutacak ve bu şirketlere dev kalkınma projelerinde yer almalarına izin verecek.

Ancak söz konusu şirketler yeniden yolsuzluğa bulaşırlarsa, afişe edilme ve para cezaları riskiyle karşı karşıya kalacak.

Bu tartışmalar, bankanın bir zaafını ortaya çıkardı. Bu da, bankanın yasal yaptırım olanağının bulunmaması.

Söz konusu eksiklik, Dünya Bankası'nı iş yaptığı şirketlerin dürüstlüğüne mahkum kılıyor.