Buna karşılık Hizbullah örgütü, askerleri ancak İsrail cezaevlerindeki mahkum ve tutsaklarla değiş tokuş edeceklerini açıkladı.

Hizbullah aniden böyle bir eyleme niçin girişti, bütün bu gelişmeler ülkede ve bölgede ne gibi sonuçlar yaratabilir?

BBC Türkçe'den Ebru Doğan, Beyrut'ta yıllarca BM Barış Gücü sözcülüğü yapan ve şu anda Beyrut Amerikan Üniversitesi'nde görevli akademisyen Timur Göksel'le konuştu. Görüş ve izlenimlerini aldı.

Ebru Doğan: Hizbullah, bu tür sonuçlar doğuracağını bile bile böyle bir eyleme neden kalkıştı?

Timur Göksel: Şu anda zaten burada en bilinmeyen denklem de bu. Yani nasıl oldu da, Hizbullah bu sonuçları bile bile böyle bir harekata girişti. Cidden bunun cevabını bulmak çok zor şu anda.

Ben yıllardır hiç olmazsa Hizbullah'ı çok yakından tanıyan birisi olarak, onların genellikle davranışlarını tahmin edebilirdim. İki gün evvel, hatta burada öğrencilerime ''Eylül ayına kadar burada hiçbir şey olmaz'' dedim.

Çünkü Lübnan'da büyük bir turizm canlılığı var. Ekonomi biraz canlanmaya başladı. Fakat hepsinin ötesinde bir de, ülkede binlerce Şii var, yurtdışından gelen yazı burada geçirmek için. Bunlar Hizbullah'ı destekleyen zekatlarını Hizbullah'a veren, maddi bakımdan da destekleyen insanlar. Şimdi bunların hepsi deliler gibi kaçıyorlar. Ve ülke boşalmak üzere.

Şu anda Lübnan'da en zor bulunan şey Suriye'ye kaçmak için taksi. Bulunmuyor. Kayboldu, herşey kayboldu. Hizbullah bunları bile bile böyle bir şeye girdi. benim tahminim, bence Hizbullah'ın iç yapısında bir sorun var. Bence onun için bunu yapıyorlar.

ED: Ne tür bir sorun?

TG: Yani bir anlaşmazlık var Lübnan'daki iç politika tutumları yüzünden. Partinin belki de birliğini sarsabilecek bir tartışma var. Bence bundan dolayı o gruba verilen bir taviz gibi geliyor bana.

ED: ABD Başkanı George Bush Suriye'yi suçladı. Aynı şekilde İsrail de Suriye'yi ve İran'ı suçladı. Suriye'nin bu son gelişmelerde bir payı olma olasılığını siz nasıl görüyorsunuz?

TG: İran'ı suçlamak Amerika dahil bu ülkelerin politikalarına uygun geliyor herhalde. Benim bildiğim Hizbullah, böyle herakatlarda kimseden talimat almaz. Tamamıyla kendi çıkarları için yapar. O suçlamalar bence daha büyük siyasi nedenlerden kaynaklanıyor.

ED: İsrail bu suçlamalayı sık sık tekrarlıyor dünden beri. Sizce İsrail bunu daha da genişletebilir ve Suriye'yi de vurabilir mi?

TG: Sanmıyorum da, bugün duyduğumuz bu terkedilmiş askeri meydanın bombalanmasının nedeni bence Suriye'ye çok yakın olmasından. Bir çeşit mesaj gibi geldi bana. Onun dışında askeri bakımdan hiçbir kıymeti olmayan saldırı. Bence Suriye'ye baskı yapılıyor. Bu suçlamalar da bence bu politikanın bir parçası.

ED: Suriye istese Hizbullah üzerindeki nüfuzunu kullanıp bir şey yapabilir mi?

TG: Sanmıyorum, eğer Suriye'nin bu işe doğrudan bir kaybı olmazsa. Yani ne diyecek Hizbullah'a? Bu adamları serbest mi bırakın diyecek? Diyemez, demez. Belki el altından ''hadi kardeşim yavaşlatın'' diyebilirler ama Suriye'nin böyle bir zamanda Hizbullah'a ''yapmayın'' diyeceğini sanmıyorum. Burada öyle olmuyor bu işler.

ED: Sizce Hamas ve Hizbullah açısından hedef ne? İsrail Başbakanı Ehud Olmert, İsrail ve Batı Şeria'nın sınırlarını tek yanlı belirleme vaadiyle geldi iktidara. Başka türlü durduramayacaklardı, böyle durduruyorlar savını nasıl değerlendiriyorsunuz?

TG: Ben arada bir koordinasyon olduğunu sanmıyorum. Olaylar birbirini tamamlar gözüküyor, ama bence Hizbullah kimseyle bu işi koordine etmez, kendi güvenliklerine çok dikkat eden insanlar.

ED: Lübnan hükümeti bu durumda ne yapacak? Hizbullah, hükümete bakan vermiş geniş halk desteği olan bir parti aynı zamanda. Hizbullah'ı durdurabilir mi diğer fraksiyonlar?

TG: Lübnan'daki iç gelişmeler Hizbullah'ı yavaşlatabilir ama bundan sonra kolay kolay durdurabileceğini sanmıyorum. Ama yavaşlatabilir. Ve özellikle müslümanlardan gelecek tepkiler Hizbullah'ı yavaşlatabilir.

Lübnan'da sadece Hizbullah değil Şiiler. Emel var, bağımsız çok kuvvetli Şiiler var. Onların bizim duymayacağımız şekilde, baskılarının olması gayet normal. Sünniler de aynı baskıya sahip olmasalar bile, onlar da Hizbullah'la temas halindedirler.

ED: Bu işin sonu nereye varacak sizce?

TG: Bence çok büyük sivil kayıp olmazsa iki taraftan da, yavaş yavaş tırmanmayı geri çevirecekler gibi geliyor bana. İki taraf da birbirlerine etkili olabileceklerini gösterdiler. İsrail'in gücü tartışılmaz ama Hizbullah da İsrail'e büyük sıkıntı çektirebilir. Ülke şu anda felç olma durumunda. Dolayısıyla iki taraf da çekilecekler gibi geliyor.