|
Okul forması da ne demek? | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sevelim, sevmeyelim, okul formaları dünyanın sayısız ülkesinde öğrencilik hayatının simgelerinden biridir.
Fakat forma giyilmesinin zorunlu kılınması yönündeki öneri, Almanya'da epey tartışma yaratmışa benziyor. Adalet Bakanı Brigitte Zypries, Bonn kentinde burka giyen iki Müslüman öğrencinin okuldan atılması üzerine bu öneriyi ortaya atmıştı. Zypries'e bakılırsa, gelecekte bu tür sorunları önlemek, zenginle yoksul arasındaki farkı maskelemek açısından en basit çözüm, okul forması. Fakat Almanya'da pek çokları, okul formasını, Nazi Dönemi ve Hitler Gençliği'yle özdeşleştiriyor. Peki dünyanın diğer yerlerinde okul forması ne anlam ifade ediyor? Prusya modeli Örneğin Japonya'da ortaokul öğrencisi erkek çocuklar, 19'uncu yüzyıl Prusya ordusunun üniformalarını giyiyor. Gakuran adı verilen forma, önden düğmeli koyu renk ceket, dik yaka gömlekten oluşuyor. Kız öğrencilerse fuku adı verilen Avrupa stili denizci üniforması kullanıyor. Cardiff Üniversitesi Japon Araştırmaları Merkezi'nden Christopher Hood, bu tasarımların Japonya'nın askeri tarihiyle yakından uzaktan alakası olmadığına dikkat çekiyor. Asıl sebep, Japonya'nın, yakın zamanda yani 1870'lerde resmi eğitim sistemini Almanya, Fransa ve İngiltere gibi ülkelere bakarak hazırlamış olması. Dini boyut Avrupa'da ise okul formasının en fazla görüldüğü yer İngiltere. Ülkede yakınlarda yaşanan bir olaysa okul forması kullanımını farklı bir noktaya taşıdı.
Şabina Begüm adlı öğrenci, okulda İslami giysi giymek istemiş, Lordlar Kamarası okulda İslami giysi giyiminin yasaklanabileceğine, bu yönde bir kararın insan hakları ihlali olmadığına hükmetmişti. Fransa'da da 2004 yılında dini sembollerin okullarda kullanımına yasak getiren bir yasa tasarısı kabul edildi. Afrika'da ise pek çok ülkede okul forması öğrenciler için ya gurur kaynağı oluyor ya da mali bir yük. Zira, aileler gelir eşitsizliğini örtmesi beklenen bu formaları imkânları olmasa bile almak zorunda kalıyorlar. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise ilk kez seksenli yıllarda gelir uçurumundan doğan farklılıkları gidermek amaçlı gündeme gelen okul formaları, asıl olarak 1996'da dönemin ABD Başkanı Bill Clinton'ın "çete sorunu"yla mücadelede okul forması kullanımını teşvik eden konuşmasıyla yaygınlaştı. On yıldan az süre içinde okul formaları ABD'de ilkokulların dörtte biri ortaokulların da yüzde 12'sinde kullanılmaya başlandı. Alman Öğretmenler Birliği Başkanı Josef Kraus, Zypries'i, okul formasının dini farklılıkları ya da sosyal ayrımcılığı gidereceği yolundaki düşüncesini naif bulduğunu belirtti. Kraus, Zypries'in İngiliz tarzı okul formasından ziyade, "okul kimliğini güçlendirmeyi hedefleyen" standart giyimden yana olduğunu dile getirdi. Missouri -Columbia Üniversitesi'nden Profesör Blusnma'nın on yıllık araştırmasına göre ise formalı ya da formasız fark etmiyor. Öğrenciler hep aynı. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||