Sıtma, gelişmekte olan ülkelerde hala ciddi bir sağlık sorunu

Tıp dergisi Lancet'ta, dünya sıtmayla mücadele günü dolayısıyla yayımlanan bir makalede Dünya Bankası'nın sıtma programlarının başarısına dair açıklamalarında rakamların abartıldığı, Afrika'ya bu amaçla 300 ila 500 milyon dolar yatırım yapma sözünün de yerine getirilmediği öne sürüldü.

Banka uzmanları ayrıca, uzmanların aksi yöndeki tavsiyelerine rağmen, modası geçmiş tedavi yöntemlerine para yatırmakla itham ediliyor.

Dünya Bankası suçlamaları yalanlayarak önümüzdeki beş yılda bu alana 500 milyon ila 1 milyar dolar arasında yatırım yapılacağını belirtti.

Bununla birlikte yetkililer her başışçı ülkenin aktardığı paraların ne kadarının hangi faaliyete gittiğini takibin kolay olmadığını kabul ediyor.

Kanada'daki Ottawa Üniversitesi'nden Amir Attaran liderliğindeki 13 kamu sağlığı uzmanının ortaya attığı iddialar, daha çok Dünya Bankası'nın Afrika kıtasında ve Hindistan'da sıtmayla mücadele etmek üzere vadettiği mali kaynak tutarlarına odaklanıyor.

Uzmanlar bankanın sıtma konusundaki ilgisizlik ve ihmali tersine çevirmeyi başaramadığını, Afrika'daki savaşa harcanan paranın da abartıldığını öne sürüyor.

Makalede Afrika ülkelerine bu mücadele için 300 ila 500 milyon dolar para verileceğinin vadedildiği, ancak 2000 ve 2005 yılı arasındaki hesaplara bakıldığında sıtmayı denetim altına almak için tüm dünyada yapılan harcamaların 100 ila 150 milyon dolar düzeyinde kaldığı belirtiliyor.

Bankanın konuyla ilgili yetkililerinden Jean-Louis Sarbib ise iddialar karşısında kaleme aldığı bir makalede 2006 ila 2008 arasında sıtmaya 500 milyon dolarlık kaynak aktarılmasını beklediklerini vurguluyor.

Hindistan'da rakamlar tutmuyor

Lancet dergisindeki çalışma Dünya Bankası'nın Hindistan'daki faaliyetlerinin sonuçlarını da abarttığını öne sürüyor.

Bankanın açıkladığı rakamlara göre 2002 -2003 yıllarındaki çalışmalar ardından sıtma oranları Gucarat eyaletinde yüzde 58, Maharaştra'da yüzde 98, Rajastan'da yüzde 79 azaldı.

	İlaçların etkili olmadığı da suçlamalar arasında

Çalışmayı yürüten uluslararası ekip ise sıtmanın bu kadar kısa zamanda bu kadar hızla düşmesini şüphe çekici bulmuş ve Hindistan makamlarından kendi ellerindeki rakamları istemişler.

Hindistan'ın Ulusal Bulaşıcı Hastalık Kontrol Merkezi'ne göre, aynı sürede sıtma sonucu ölümler üç eyalette de artış gösteriyor.

Çalışmaya imza koyan uzmanlar, Dünya Bankası'nın kendi çalışmalarında başvurduğu verileri incelemelerine izin vermediklerini bu nedenle hata veya sapmaların kaynağını tespit edemediklerini söylüyorlar.

Dünya Bankası ise suçlamalarda sunulan verilerin eyalet genelinden toplandığını, kendi çalışmalarında hedef aldıkları dar sınırlı yörelerde ise kaydadeğer iyileşmeler kaydettiklerini belirtiyorlar.

Dünya Bankası'na yöneltilen suçlamaların bir yönü de ilaçlarla ilgili. Hindistan'a bu mücadele için sunulan ve 1 milyon 800 bin dolara mal olan klorokin adlı ilacın bu ülkede görülen sıtma tipine karşı etkili olmadığını, bunun Dünya Sağlık Örgütü tavsiyelerinde de ortaya konduğunu belirtiyorlar.

Banka ise bu ilacın sadece hala etkili olabildiği alanlarda kulanıldığını belirtiyor.

Dr. Attaran ve meslekdaşları Dünya Bankası'nın bu alana aktarılacağını açıklmaış olduğu 1 milyar doları ayrı bir kuruma aktarmasını, kendi rolünün sadece kaynak sağlamakla sınırlı kalmasını öneriyor.

Lancet dergisi sıtmanın Afrika'daki sağlık sistemi üzerindeki yükün yüzde 10'unu oluşturduğunu ve 12 milyar dolarlık verim kaybına yol açtığını savunuyor.

Dergi çalışmalardan söz ederken, Dünya Bankası'nın 2000 yılında aldığı, "sıtmadan kaynaklanan ölümleri 2010'a kadar yarı yarıya azaltma" hedefini yerine getirmek için daha etkin faaliyete geçme yolunda bir fırsat yaratabileceğini savunuyor.