Değişiklikler Eylül'de netleşecek

Dün tamamlanan toplantıda ayrıca IMF Başkanı Rodrigo de Rato, örgütün karar mekanizmalarındaki oy ağırlıklarını yeniden düzenleyecek bir plan hazırlamakla görevlendirildi.

IMF'nin iktisat uzmanları uzun yıllardır dünya ekonomisindeki dengesizliklerin tehdit yarattığı uyarısında bulunuyordu.

Bunun akla gelen ilk örneği Amerika Birleşik Devletleri'nin ticaret açığı. ABD'nin dışalımları uzun süredir satışlarının çok önünde gidiyor.

Buna paralel olarak, özellikle Asya'daki ülkeler de ticaret fazlası veriyor.

İktisatçılar çözüm olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin kamu harcamalarındaki açığı kapatmasını ve Çin'in de para birimini daha esnek hala getirmesini istiyorlar.

Her iki adımın da ticaretteki dengesizliği azaltabileceği belirtiliyor.

Washington'daki toplantının bu tartışmalara katkısı, IMF'nin pek çok üye ile bu eşitsizliği gidermek üzere görüşmelerde bulunması kararı oldu.

Tartışmalarda varılacak sonuçlar da yayımlanacak.

İcra Kurulu'na tavsiyeler sunmakla yükümlü olan Uluslararası Para ve Maliye Komitesi'nin (IMFC) 24 üyesi de bu yaklaşıma onay verdi.

Ancak üyeler arasındaki Çin, mesafeli ve ihtiyatlı bir tavır içinde. Pekin yönetimi, çok taraflı izleme faaliyetlerinin kur politikalarına saldırmak için kullanılmaması gerektiğinin altını çizdi.

Özellikle Amerikan Kongresi'nin pek çok üyesi, Çin'e haksız avantaj sağladığını savundukları kur politikasını eleştirirken sözlerini sakınmıyor.

IMF'nin yeni yaklaşımı başlıca üyelerinin siyasetlerini kamuoyu önünde daha ayrıntılı olarak tartışılmaya açabilir. Ancak siyasetlerini değiştirmelerinde ne kadar etkili olacağı tartışmaya açık.

Oy ağırlıkları yeniden düzenlenecek

Washington'da bir araya gelen maliye bakanları ayrıca, IMF'nin karar mekanizmalarında ülkelere tanınan oy ağırlıklarının yeniden düzenlenmesini kararlaştırdılar.

IMF'NİN KÜNYESİ Üye sayısı: 184 Personel: 141 ülkeden 2,693 kişi Kotaları: 308 milyar dolar (2006) Kredileri: 75 ülkeye 34 milyar dolar Kuruluşu: Temmuz 1944 Merkez: Washington Karar organları: 184 ülkenin temsil edildiği Yönetim Kurulu (yılda bir toplanıyor) ve gündelik işleyişten sorumlu olan 24 üyeli İcra Kurulu

IMF Başkanı Rato, bu konudaki önerilerini Eylül ayında düzenlenecek ve 184 üyenin tamamının temsil edileceği sonbahar dönemi değerlendirme toplantısında sunacak.

Rato'nun özellikle Asya'daki ülkelerin dünya ekonomisinde artan ağırlıklarına paralel şekilde, söz hakkının artırılmasını önermesi bekleniyor.

Pek çok yoksul ülke ise sadece bunun yeterli olmadığı, daha kapsamlı reform gerektiği görüşünde. Zira şimdiki sistemin büyük ekonomilere daha fazla söz hakkı verdiğini belirtiyorlar.

Halihazırdaki sistemde, ülkelere karar organı durumundaki İcra Kurulu'nda Fon'a yaptıkları mali katkı temel alınarak ve başka bazı unsurlar değerlendirilerek oy hakkı veriliyor. Bu da zengin ve sanayileşmiş ülkeleri öne çıkarıyor.

Bu sisteme göre, Amerika Birleşik Devletleri yüzde 17 oranında oy hakkına sahip. Hindistan'ın nüfusunun ABD'nin üç katı olmasına rağmen oy oranı ABD'nin neredeyse onda biri kadar.

Bu sistemde Türkiye'nin de aralarında olduğu 10 ülkelik bloğun toplam oy oranı yaklaşık yüzde 5. Türkiye'ye tanınan oy oranı ise yüzde 0,45.

IMF içinde kilit değişiklikler için yüzde 85 oy gerektiğinden ABD otomatik olarak veto hakkı kazanmış oluyor.