Morales eski bir lama çobanı ve tanınmış bir sendikacı

Bolivyalı Sosyalist lider Evo Morales, aynı zamanda ülkesinde nüfusun yarıdan fazlasını oluşturan yerli Aymara halkından, 19'uncu yüzyıldan bu yana iktidara gelen ilk Cumhurbaşkanı.

Eski bir lama çobanı ve tanınmış bir sendikacı olan Morales, zaferi sonrasındaki ilk basın toplantısında Washington'a karşı çıkacağı ilk alanı şu sözlerle açıkladı:

"Uyuşturucuyla mücadelede 'koka bitkisi ve koka üreticisine sıfır tolerans' gibi bir politikayı sürdürmemiz söz konusu olamaz, bu değişmeli. Biz, 'kokain üretimine' karşı etkili bir mücadele vereceğiz. Kokain kaçakçılığı, Bolivya kültürünün, Quechua kültürünün bir parçası değildir. Eğer ABD, uyuşturucuyla mücadeleyi topraklarımıza askerî üsler yerleştirmek için bir bahane olarak kullanıyorsa, biz buna razı olamayız. Bu politikaların tümü, gözden geçmeli."

Evo Morales, koka bitkisinin ülkesindeki kullanımının çok farklı olduğunu, örneğin tıbbi amaçlı kullanıldığını, suçun bu bitkiden kokain üretenlerde olduğunu savunuyor.

ABD ise kokainle, kendi topraklarına ulaşmadan mücadele etmek istediğini söylüyor ve bu nedenle koka bitkisinin üretimine karşı çıkıyor.

Morales'e "Benim seçilmem Washington için bir kâbus olur" dedirten bir diğer politikası da petrol.

Latin Amerika'nın bu en yoksul ülkesinin yeni lideri, Bolivya'nın zengin doğalgaz yataklarını işletme konusunda ulusal denetimin artırılması, yani yabancı şirketlerin payının azaltılması amacıyla geçtiğimiz aylarda düzenlenen protestolara liderlik etmişti.

	Morales halktan geniş destek görüyor

Haftalarca süren kitlesel sokak gösterileri ve grevler, Cumhurbaşkanı Gonzalo Sanchez de Lozada'nın istifasına ve ülkenin son beş yılda dördüncü kez, cumhurbaşkanlığı seçimlerine gitmesine yol açtı.

Chavez'in izinde

Morales'in, ideolojik açıdan kendisine çok yakın bulduğunu söylediği Venezuela Cumhurbaşkanı Hugo Chavez de ülkesinin zengin petrol kaynakları konusunda benzer adımlar atıyor.

Chavez son olarak dünyanın en büyük petrol şirketi ExxonMobil'e, ülkedeki yatırımlarında çoğunluk hissesini devlete devretmesi için yıl sonuna kadar vakit tanıdığını açıkladı.

Venezuela'nın Sosyalist hükümeti, ülkede faaliyet gösteren yabancı petrol şirketlerinin hemen hemen tümüyle yeni anlaşmalar imzalamış durumda.

Venezuela'nın solcu lideri Hugo Chavez'in aylar süren baskıları sonucunda, yabancı petrol şirketlerinin neredeyse tümü 'dize geldi'.

	ExxonMobil Venezuela'da çalışma ruhsatını kaybedebilir

Hepsi, operasyonlarının çoğunluk hissesini Venezuela devletine devretti. Yani dünyanın bu en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesinde, yabancı misafirlerin ne yapıp ne yapamayacağına bundan böyle hükümet karar verecek.

ExxonMobil direniyor

Hükümetle yeni anlaşmalar imzalayan Chevron, BP, Shell ve Total gibi şirketler ayrıca çok daha yüklü vergi faturalarıyla karşı karşıya kalacak.

Venezuela geçmişte doğal kaynaklarını, çok az bir maliyetle kullanabilen yabancı şirketlerin, şimdi daha ağır koşullarla karşı karşıya kalmasının son derece adil olduğunu söylüyor.

Ülke, petrol gelirlerinin çoğunu, gecekondu bölgeleri ve yoksul kırsal kesimdeki sosyal projelere harcıyor.

Amerikalı petrol devi ExxonMobil ise baskılara karşı şimdilik direniyor, yeni bir anlaşma yapmayacağını söylüyor.

Eğer bu itirazı sürerse, şirket Venezuela'da çalışma ruhsatını kaybedebilir.

Latin Amerika'da faaliyet gösteren tüm petrol şirketleri, Bolivya'nın yeni Sosyalist yönetiminin de Venezuela'nın izinden gitmesinden endişe ediyor.