Dünya Ticaret Örgütü'ne üye ülkelerin bakanları, dünya ticaretinin kuralları konusundaki tıkanıklığı aşabilmek amacıyla Hong Kong'da biraraya geliyor.

18 Aralık'a kadar sürecek toplantılarda başlıca amaç tarım ve sanayi ürünlerine serbest bir pazar sağlayabilmek, Dünya Ticaret Örgütü'nün sübvansiyonlar ve bölgesel ticaret anlaşmaları konusundaki kurallarını gözden geçirmek.

Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin dünya ticaretindeki konumunu güçlendirebilmek amacıyla gereken önlemleri alabilmek.

Dünya Ticaret Örgütü, 2001'de Katar'ın başkenti Doha'da başlatılan serbest ticaret pazarlıklarını yürüttü. Doha görüşmeleri olarak bilinen bu pazarlıklar, tarım, sanayi ve hizmet sektörlerindeki kimi gümrük duvarlarının kaldırılmasını hedefliyor.

Doha sürecinin bu yıl içinde bir anlaşmayla tamamlanması öngörülüyordu ancak şimdi umulan, görüşmeleri 2006 sonuna kadar tamamlayabilmek.

Dünya Ticaret Örgütü'nün 149 üyesi arasındaki en tartışmalı konu tarım.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya'nın yanı sıra, gelişmekte olan ülkeler Avrupa Birliği'nin tarım ve tarım ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerinde ciddi kesintilere gitmesini talep ediyor.

Japonya ise, tüm reform çağrılarına rağmen, çiftçilerini ve tarım sistemini korumaya, destek sağlamaya devam etmek niyetinde. Çiftçilerine sağladığı destekten vazgeçmek istemeyen diğer ülkeler arasında İsviçre, Norveç, Güney Kore ve Tayvan da var.

Afrika kıtasının en yoksul ülkeleri, gümrük vergilerinde bir indirim uygulamasına gidilmesini istemiyor. Çünkü bu ülkeler, zaten zengin ülkelerin pazarlarına ürünlerini vergisiz sokabilme ayrıcalığına sahip.

Lesoto ve Malavi gibi ülkeler, vergilendirme konusunda alınacak bir kararla bu ayrıcalıklarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Pamuk üreticisi ülkeler, Benin, Burkina Faso, Çad ve Mali ise, zengin ülkelerdeki pamuk üreticisine sağlanan desteğin kaldırılmasını talep ediyor.

Amaçları ise, tarım desteği alan çiftçilerin, pamuk fiyatlarını düşürmesini engellemek.

Doha pazarlıklarını tamamlamak üzere Hong Kong'da bir karar çıkmayacağı zaten belli olmuştu. Bu toplantıdan çıkacak sonuç, taslağı hazırlamak ve Doha sürecindeki diğer eksiklikleri tamamlamak için yeni bir tarih üzerinde anlaşmak olacak.

Bu tarihin de Mart 2006 olması bekleniyor. Tüm aksaklıklara rağmen bu tarih bile, Doha sürecinin öngörüldüğü gibi 2006 yılı sonuna kadar tamamlanmasını sağlayabilir.