Nükleer savaş oyun teorisine göre açıklandı

1,3 milyon dolara yakın para ödülünü paylaşacak olan bilimadamları oyun teorisi uzmanı.

Profesör Schilling'in nükleer savaş gibi uluslararası çatışma senaryolarına uyarladığı stratejik araştırmaları var.

Profesör Aumann ise pazarlık, işbirliği ve ihtilaf konularında teorik çalışmaları olan bir akademisyen.

84 yaşındaki Profesör Schelling, Maryland Üniversitesi Ekonomi ve Kamu Politikası Fakültesi'nde öğretim görevlisi olmanın yanısıra 20 yıl hocalık yaptığı Harvard Üniversitesi'nde de ekonomi siyaseti dalında ordinaryus profesör.

75 yaşında ABD ve İsrail vatandaşı olan Profesör Aumann Kudüs'te İbrani Üniversitesi'nde görevli.

İlk kez 1940'lı ve 50'li yıllarda geliştirilmeye başlayan oyun teorisi gerçek hayatta karar verme süreçlerinin nasıl işlediğini inceliyor.

Misilleme mi, direnme mi?

Birbirinden farklı kaynak ve bilgiye sahip tarafların pazarlık içinde olduğu bir süreçte kararlar nasıl alınabilir?

Bu konuda çığır açan çalışmalarından dolayı 1994 yılında John Nash ve Reinhard Selten Nobel ekonomi ödülüne layık görülmüşlerdi.

Profesör Schelling, oyun teorisini uluslararası ilişkilere uygulayan ve konuyu İhtilaf Stratejisi adlı kitabında nükleer silah yarışıyla ilişkilendiren ilk akademisyenlerden biriydi.

Profesör Schelling, nükleer bir saldırıda misilleme yetisinin saldırıya karşı direnmeden daha işe yarar olduğunu savunarak, ''belirsiz bir misilleme olasılığının kesin bir misillemeden daha güvenilir'' olduğunu öne sürmüştü.

Nobel ödül komitesi, Profesör Schelling'in araştırmasının ''savaşların engellenmesi çabalarına ve kriz çözümüne çok anlamlı bir katkıda bulunduğunu'' söyledi.

Oyun teorisinin daha farklı boyutlarında odaklanan Pofesör Aumann'ın ise işbirliğinin hangi koşullarda nasıl arttığını ya da azaldığını sorgulayan çalışmaları var.

Profesör Aumann, katılımcı sayısı çok, belirlenen takvim kısa, iletişim nadir ve başkalarının faaliyetleri kolayca gözlemlenemez bir halde ise, işbirliği ihtimalinin azaldığını ortaya koydu.

Nobel komitesi Profesör Aumann'ın çalışmaları sayesinde ''ticaret savaşı gibi ekonomik anlaşmazlıkların daha anlaşılır hale geldiğini ve belirli toplumların ortak kaynakları işletmekte diğerlerine göre neden daha başarılı olduğunun açıklık kazandığını'' belirtti.

Nobel ekonomi ödülü 1968 yılından bu yana veriliyor.

Ödülü bugüne kadar ağırlıklı olarak Amerikalılar kazandı.