Kanada bölgedeki denetimi yitirme endişesi taşıyor

Kanada ve Danimarka'ya bağlı Grönland, Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde, küçük, yerleşim olmayan bir adanın egemenliği konusundaki tartışma nedeniyle uzun zamandır gerginlik yaşıyorlar.

Kanada Savunma Bakanı'nın geçen ay buraya ziyareti de Danimarkalıları kızdırmıştı.

Grönland ise, gerginliği gidermek için geçen hafta bir kilometrekarelik Hans Adası'na dikilmiş olan Kanada bayrağını sökme tehdidini hayata geçirmeyeceğini açıklamıştı.

Gözlemciler Kanada'nın, Kutup bölgesindeki buzların erimesi ile, bölgeye ulaşımın kolaylaşacağını ve başka devletlerin de deniz tabanından petrol ve mineral çıkarma çabalarına girişeceğini düşündüğünü ve bu kaygı doğrultusunda hareket ettiğini söylüyorlar.

Bazı çevreciler ise bölgede zengin yataklar olmadığını savunuyor.

Geçiş açılabilir

Küresel ısınmanın sonucu olduğu sanılan sıcaklık artışı ile buzların çözülmesi, gemilerin Atlas Okyanusu ve Büyük Okyanus arasındaki kuzey batı geçidini aşmasını sağlayabilir.

Amerika Birleşik Devletleri ise Kanada'yı uyararak geçidi Kanda karasularının bir parçası değil, uluslararası bir su yolu olarak kabul ettiğini bildirdi.

Kutup Bölgesi'nin doğal zenginlikleri üzerinde, Danimarka, Norveç Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri'nin çeşitli hak iddiaları var.

Kutup Denizi'ndeki adalar Danimarka ve Kanada arasında 30 yıl önceki sınır müzakarelerine dahil edilmemişti. Bu nedenle her iki taraf da toprakların kendisine ait olduğunda ısrarlı.

Tartışma, 1979'da Grönland'a içişlerinde serbest, dışişlerinde Danimarka'ya bağlı yönetim hakkı verilmesi ile iyice karmaşık hale geldi.