Paul Adams BBC Savunma Muhabiri

Gazze'den gelen görüntüler, İsraillileri rahatsız etti

Televizyonların Gazze'den aktardığı görüntülerin, İsrail'de tüm siyasi ve dini grupları oldukça rahatsız ettiği kesin.

Yıllardır İsrail'in Gazze'yi kolonileştirme çabalarını saçma bulan İsrailliler bile Yahudileri Yahudilerle karşı karşıya getiren durumdan endişe duydu.

Öte yandan dikenli tellerin diğer yakasındaki bir buçuk milyon Filistinli ise çok daha karmaşık duygular içinde.

Ekonomik özgürlük

Yahudi yerleşimcilerin ve İsrail askerlerinin gitmesi, kontrol noktalarının ve gözetleme kulelerinin ortadan kaldırılması, Filistinli mültecileri rahatlatacak.

Gazze'deki mülteci kamplarında 500 bin Filistinli mülteci yaşıyor.

Filistinliler, Gazze'den ayrılan 8 bini aşkın Yahudi yerleşimci için fazla sempati beslemiyor.

Bu yerleşimcilere önerilen cömert tazminat paketleri, yaklaşık 60 yıldır yoksulluğun pençesindeki Filistinlilerin hayalkırıklığı ve öfkesini artıran bir unsur olsa gerek.

Filistinliler, İsrail'in geri çekilmesinin hayatlarında ne gibi bir değişime yol açacağını görmek isteyecekler.

İsrail yerleşimlerinin ortadan kalkması Gazze Şeridi'nin aşağı yukarı yüzde 20'sinin daha Filistinlilerin eline geçmesi anlamına geliyor.

Ancak bu geri çekilişi takiben Filistinlliler ekonomik özgürlüklerini bir nebze olsun kazanamazsa, kapıda hemen yeni sorunlar dikilebilir.

Abbas'ın işi çok zor

İsrail, Gazze limanının açılması ya da Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nın bağlantılarının artırılması gibi konularda pazarlığa oturmadan önce Filistin Yönetimi'nin Hamas ve İslami Cihad gibi militan grupları silahsızlandırmasını beklediğini söylüyor.

Filistinliler arasında Hamas'a destek artıyor

İsrail, Gazze Havaalanı'nı açacağı konusunda bile henüz bir işaret vermiş değil.

İsrail Başbakanı Ariel Şaron ayrıca 2008 yılında Filistinlilerin İsrail'de çalışmalarını tamamen yasaklamaktan söz ediyor.

Uygulanması halinde bu yasak Gazze Şeridi için bir felaket olabilir.

Filistin Yönetimi lideri Mahmud Abbas, kendisini çok zor bir ortamda bulmuş durumda.

Abbas, Filistin kamuoyunda Hamas'a desteğin arttığı bir ortamda İsrail'in taleplerine olumlu yanıt vermesinin, halkı arasında iç çatışmayı artıracağını biliyor.

Herhangi bir Filistinliye şu soruyu yöneltin: "İsrail Başbakanı Ariel Şaron niçin Gazze'deki yerleşimcilere evlerini boşaltmaları talimatını verdi?"

''Hamas sayesinde; Hamas Şaron'u buna zorladı'' yanıtını alırsınız.

Hamas, Filistin topraklarında giderek önemli bir siyasi oyuncu haline geliyor.

Filistin yönetimi seçim kararı alacak cesareti gösterirse Hamas'ın sandıkta başarılı sonuçlar kaydetmesi bekleniyor.

Şaron'un stratejisi ne?

Hamas'ı Filistin siyasetinden silmek, Mahmud Abbas için bir seçenek değil.

Çünkü Hamas'ın devre dışı bırakılması halinde, Abbas'ın çok ihtiyaç duyduğu siyasi sermayeyi nasıl elde edeceğini anlamak güç.

Filistin tarafının ayrıca daha kapsamlı kaygıları da var.

İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un tek taraflı olarak hayata geçirdiği Gazze'den geri çekiliş planı daha geniş çerçevede nasıl bir stratejiye işaret ediyor?

Yoksa geçen yıl Şaron'un yakın danışmanlarından birinin söylediği bildirilen sözler doğru mu?

Amaç, ''Filistinlilerle hiçbir siyasi bir sürece girmemeyi garanti altına almak'' mı?

Endişe ağır basıyor

Gazze'deki Yahudi yerleşim birimlerinde bulunan yaklaşık 2000 ev yıkılıyor.

Gazze'deki Filistinliler zor şartlarda yaşıyor

Ancak İsrail hükümeti Batı Şeria'da ise Yahudi yerleşim birimlerine 6000 yeni ev ilave etmeyi planlıyor.

Kudüs'te on binlerce Filistinlinin kentleriyle bağlantısını kesen ve Batı Şeria'nın yüzde 10'luk bir bölümünü daha İsrail kontrolüne katan 'güvenlik duvarına' bir de Ariel Şaron'un Batı Şeria'daki yerleşim politikası eklendiğinde, Başbakan Şaron'un İsrail'in gelecekteki daimi sınırlarını belirlemeye çalıştığını söylemek mümkün.

Bu ise Filistin tarafında endişeyi artırıyor.

Filistinlilerin korktuğu ihtimal, kendilerine kantonlardan oluşan, topraksal açıdan devamlılığı olmayan ya da çok az olan, ve çökmeye mahkum bir devlet senaryosunun mutfakta pişiriliyor oluşu.