Jonathan Marcus BBC Diplomasi muhabiri

Irak'ın silahları, ABD ve İngiltere'nin temel savaş gerekçesiydi

Bu, silah denetçilerinin başkanı Charles Duelfer'in bu konuda hazırladığı nihai raporun sonuçlarından biri.

Raporda, Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin'in Birleşmiş Milletler yaptırımları kaldırıldığı takdirde, yeniden silah geliştirme programını başlatmaya niyetli olduğu söyleniyor.

Ama, rapor, asıl olarak denetimler ve uygulanan yaptırımların büyük ölçüde işe yaradığına dikkat çekiyor.

Peki bu rapor Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'nin temel savaş gerekçesi olan, kitle imha silahları tartışmasına son noktayı koymuş mu oldu?

Büyük olasılıkla hayır - ama Amerikalı resmi silah denetçilerinin gelebildiği son nokta bu.

Raporun sonuçları, Irak'ın gerçekte neyin peşinde olduğuna ilişkin mevcut en iyi değerlendirmeyi temsil ediyor denebilir.

Irak Gözlem Grubu'nun başı olarak 18 aylık çalışmayı 92 sayfalık bir rapora sığdıran Duelfer, " Çalışmalar sonrası kitle imha silahları soruşturması ve bu süreçle bağlantılı olarak gözaltında bulunan kişilerden bilgi alma süreci sona ermiştir" ifadesini kullanıyor.

Ancak bir iki ayrıntıya dikkat çekmek gerek.

Rapor, silahların ABD'nin Irak'ı işgalinden hemen önce Suriye'ye taşındığı iddiasının da doğru olmadığını gösteriyor.

Raporda, Irak silah tesislerinin sistematik biçimde yağmalandığı iddiasına şüpheyle yaklaşılsa da bazı malzemelerin de eksiksiz biçimde gizlice götürülmüş olabileceğini ihtimalini de kabul ediyor.

Duelfer'in raporu, hem savaşa destek verenlere hem de muhalefet edenlere bol cephane sağlamış durumda.

Ancak burada asıl önemli meseleler geleceğe ilişkin.

Irak'ın kitle imha silahları destanı bir dizi sorunu ortaya çıkarmış görünüyor; istibarat yetersizliği, siyasetçilerin mevcut bilgiden bazı bölümleri kendi önyargılı düşüncelerine uydurma çabaları ve genellikle şüpheci olan kamuyu savaşa girene dek her yolun denenmiş olduğuna ikna etme mücadelesi.

Bu konular kolay kolay kapanmayacak.

Gelecekte dünyanın herhangi bir yerinde uygulanan silah programı tartışılmaya başlandığında yeniden gündeme gelecek ve kaçınılmaz olarak, dünya hükümetlerinin, diğer silahsızlandırma meselelerinde izledikleri politikalara da etki edecek.

İran'ın nükleer amaçlarına ilişkin belirsizlik de bu sürecin dışında değil.