Tutuklanmadan önce örnek yurttaş olarak görülüyordu

Rabia Kadir Çin'in Uygur toplumunun yaşadığı Şincan bölgesinden Amerika Birleşik Devletleri'ndeki eşine gazete küpürleri gönderdikten sonra, devlet sırlarını yabancılara ifşa etmek, bölücülük ve devlet karşıtı faaliyetlerde bulunmakla suçlamalarıyla yargılanmış ve mahkum edilmişti.

Kadir'in serbest bırakılışı Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın Asya turu çerçevesinde Pekin'e yapacağı ziyaret öncesinde Çin yönetiminin bir jesti olarak görülüyor.

Washington memnun

Bu jeste karşılık Beyaz Saray sözcüsü Scott McLellan da bir açıklama yaparak, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun Cenevre'deki toplantısında Çin'i eleştiren bir karar tasarısı sunmayacaklarını söyledi.

Beyaz Saray sözcüsü Çin'in insan hakları alanında ilerleme kaydettiğini de belirtti.

Aynı yönte bir açıklama yapan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Adam Ereli de Çin'de insan hakları konusundaki ilerlemelere örnek olarak siyasi mahkumlara, ceza ve infaz alanında adli mahkumlarla aynı hakların tanınmasını gösterdi.

Çin ayrıca yakınlarda Birleşmiş milletler yetkililerinin ülkeyi ziyaret etmesine ve Uluslararası Kızılhaç Örgütü'nün Pekin'de büro açmasına da izin verdi.

Fakat, insan hakları grupları bu gelişmeleri memnuniyetle karşılamakla birlikte, cezaevlerinde hala çok sayıda Uygur muhalif bulunduğuna dikkat çekiyorlar.

Önde gelen insan hakları kuruluşlarından Uluslararası Af Örgütü'nün (Amnesty International) temsilcisi Catherine Baber, "Rabia Kadir'in serbest bırakılması, Çin'in, barışçı yollardan ifade özgürlüğü hakkını kullanan bireyleri cezaevlerinde tutmasına dayanak teşkil eden yasaları değiştirmiyor" diye konuştu.

Örnek vatandaş

Çin'in kuzey batısındaki Şincan bölgesinde yaşayan Uygur kökenli toplumun ileri gelenlerinden Rabia Kadir, tanınmış bir iş kadını.

Büyük bir süpermarket işleten Kadir müslüman kadınların iş bulup çalışmasını teşvik eden bir hayır kurumunun da kurucusu.

Çin hükümetine danışmanlık yapan bir kurulun da üyesi olan Rabia Kadir'in başı, eski bir siyasi mahkum olan eşi Sıddık Ruzi'nin 1996 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçmasından bu yana dertteydi.