James Reynolds BBC Kudüs muhabiri

İki lider Abbas'ın Filistin liderliğine seçilmesinden bu yana ilk kez biraraya geldi

İsrail Başbakanı Ariel Şaron ve Filistin lideri Mahmud Abbas'ın Orta Doğu'da barış umutlarını biraz olsun yeniden canlandıran açıklamalarına rağmen, bölgeye barışın bir gecede gelmeyeceği de açık.

Şarm eş-Şeyh zirvesinde Orta Doğu içimn yeni bir dönemin başladığı söylendi ama İsrailliler ve Filistinliler bu sabah yine bildikleri, tanıdıkları, yıllar süren çatışma ve sorunların izlerini taşıyan bir güne uyandılar.

Yaşadıkları şehirlerden çıkmak isteyen Filistinliler yine İsrail kontrol noktalarında kuyruklara girecek, aranacaklar.

İsrail askerleri, dükkanların, kafelerin önünde yine nöbet tutacak, olası intihar saldırılarına karşı tetikte olacak.

Hem İsrail hem de Filistin liderleri, halklarına Mısır'da verilen sözlerin, ortaya çıkan iyimserliğin boşa olmadığını, yaşamlarında olumlu bir değişim yaratacağını anlatmak, inandırmak zorunda.

Tarafların güvenlik yetkilileri de yeniden biraraya gelecek ve Filistin kent ve kasabalarında güvenlik kontrolünün Filistinlilere devredilmesini planlayacaklar.

Gelecek hafta başında da İsrail'in ilk grup Filistinli tutukluyu serbest bırakması bekleniyor.

Fakat bu ilk adımlara rağmen, taraflar arasında en büyük soruna neden olan, Kudüs'ün durumu, mülteciler ve Yahudi yerleşimleriyle ilgili konular şimdilik bir kenara bırakılmış durumda.

Arap dünyası memnun

Arap dünyası, genel olarak, ateşkes anlaşmasından memnun.

Ancak bunun sadece bir ilk adım olduğu, çözülmesi gereken pekçok temel sorun bulunduğu da unutulmuyor.

Hamas, 'Anlaşma bizi bağlamaz' diyor

Arap Birliği'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Yahya Mahmassani BBC'ye yaptığı açıklamada, "Bu çok olumlu bir adım" dedi ve şöyle devam etti:

"Şunu unutmayalım. Eminim Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, ateşkes anlaşmasına varmadan önce gerekli görüşmeleri yapmış, danışmalarda bulunmuştur. Tüm bu görüşmelerin amacı ateşkes değil. "

"Amaç, yol haritasını yeniden canlandırmak ve barış anlaşmasına gidecek bir görüşme yolunu açmaktır. İşin özü budur. Bu anlaşmanın, hayata geçirildiğini görmek istiyoruz. Filistinliler, toprakları işgal altında olduğu için savaşıyorlar. "

"Eğer Filistinliler, birşeylerin değiştiğini görürse, barışa daha umutla bakabiliriz. Burada İsrail'in istekli olması önemli çünkü Filistinliler zaten bunu istiyor."

Şarm eş-Şeyh'te kameralar önünde ateşkes anlaşması konusunda İsrail ve Filistin liderleri el sıkışmış olsa da, Filistin lideri Mahmud Abbas'ın radikal örgütler Hamas ve İslamî Cihad'la tam bir uzlaşı içinde olmadığı görülüyor.

İki örgüt de, ateşkes anlaşmasının kendilerini bağlamadığını açıkladılar. Bölgede, diğer militan örgütler gibi, bir süredir gayrı resmi bir ateşkesi sürdüren Hamas, resmî bir duyuru yapılmadan önce kendilerine danışılması gerektiğini açıkladı.

Ancak bu açıklamaya rağmen, militan örgütlerin yeniden saldırılara başlayacaklarını gösteren bir gelişme de yaşanmadığı belirtiliyor.

Peki Hamas bundan sonra nasıl bir tutum içinde olacak.

Örgüte yakınlığıyla bilinen El Risale gazetesinin yazı işleri müdürü Gazi Hamad şunları söylüyor:

"Hamas'ın tutumu çok açık. Bazı şartların yerine gelmesi durumunda Hamas ateşkese bağlı kalacak. Örneğin, Hamas, Filistinli tutukluların serbest bırakılmasını talep ediyor.

"Sanıyorum örgüt, Ebu Mazen'e 'evet bir ateşkes sağlayabiliriz ama yeni bir strateji belirlemek için Filistinliler arasında da görüşmeler yapılmalı' mesajını veriyor. Çünkü Şaron, Filistin devleti kurulamaz, yerleşimler boşaltılamaz, Kudüs bölünemez derse bu barış planının çöküşü olacaktır."