Malcolm Haslett BBC Avrasya uzmanı

Dağlık Karabağ konusunu AGİT soruşturacak

Bölgenin özellikle Ermenilerin yoğun olduğu kesimleri için hem Azeriler hem de Ermeniler 1988'den bu yana çatışıyorlar. Şiddet, 1991'de hem Ermenistan hem de Azerbaycan'ın bağımsızlığını kazanmasıyla şiddet artı. 1994 yılında ateşkes ilan edildi ama barışçıl bir çözüm için iki taraftan da henüz adım atan olmadı.

AGİT'in gönderdiği heyet, bölgeye etnik Ermenilerin yerleştirildiği yönünde Azerbaycan'ın yaptığı suçlamaları soruşturacak.

Dağlık Karabağ bölgesi, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Azerbaycan sınırları içinde kaldı. Ancak nüfusunun dörtte üçü Ermeni.

Ermeniler, bir süre devameden çatışmaların ardından, sadece Dağlık Karabağ'ın değil, bölgeyi çevreleyen yerlerini de kontrolünü ele geçirdi.

Bu durum, bölgede Azeri mülteci akınına yol açtı. Azerbaycan içinde dev mülteci kampları kuruldu. Bütün bunlar Bakü hükümetinin başını ağrıtıyor.

Azerbaycan, şimdi resmen tanınmayan Dağlık Karabağ'ın yöneticilerini, Ermenistan'ın da desteğiyle, bölgeye, daha önce başka yerlerde yaşayan Ermeni toplulukları yerleştirmekle suçluyor.

Ermeni tarafı, yeni yerleşimler açmakta olduğunu reddetmiyor ama bu yerleşimcilerin aslında doksanlı yılların başında Ermeni bölgelerine yönelik saldırılardan korunmak için Azerbaycan'ı terk etmek zorunda kalan kişiler olduklarını söylüyor.

Bölgesel pek çok anlaşmazlıkta olduğu gibi, bu olay da bazen doğrulaması güç tarihi iddialara dayanıyor. Örneğin Azeriler, Karabağ'da Ermenilerin çoğunlukta olmasını,
Rus İmparatorluğu'nun sınırlarını Türkler ve Perslerden korumak amacıyla bölgeye Hıristiyanları yerleştirmesine bağlıyor.

Ermeniler ise bölgenin çok daha eskiden beri Ermenilere ait olduğu iddiasında.

Bu nedenle AGİT'in gönderdiği heyet, bir ilerleme kaydetmek istiyorsa, hassas ve politik yaklaşım sergilemek durumunda.