|
ABD'den Orta Doğu'da reform girişimi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Çoğu Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dan 30 kadar ülke, Haziran ayında sanayileşmiş ülkelerden oluşan G-8 grubunun ilan ettiği "Genişletilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika Girişimi" kapsamında Orta Doğu'da reform ve demokrasi çağrılarını görüşmek üzere Fas'ın başkenti Rabat'ta bir araya geldi.
Türkiye'yi Devlet Bakanları Ali Babacan ve Beşir Atalay'ın temsil ettiği bu toplantıda taraflar, en azından ilk kez aynı masada bir araya geldi. Fas'ın başkentinde bugün hakim manzara sirenler eşliğinde kent sokaklarından kayan diplomatik konvoylardı. Pek çok bölge ülkesi bu yılın başında Washington'un Büyük Orta Doğu projesi adı altında Arap ülkelerinde demokratikleşme çağrısı yapan girişimine karşı çıkmıştı. Ancak yine de bugün Amerika Birleşik devletleri ve Fas'ın eş başkanlığında düzenlenen oturuma, katılımcıların büyük bölümü dışişleri bakanı düzeyinde katıldı. Amerika da baştaki yaklaşımını yumuşattı. Nihai hedef demokrasi olsa da, ilk aşamada siyasi değişimden çok, sosyal ve ekonomik kalkınmaya vurgu yapıldı. Zira iş çevrelerinde kalkınma, eğitim, okur yazarlığı arttırma ve kadınların statüsü konuları ele alındı ve bazı öneriler getirildi. Açılış konuşmasını yapan Amerikan Dışişleri Bakanı Powell da ısrarla amaçlarının batı tarzı bir demokrasiyi dayatmak olmadığını vurguladı. Katılımcı ülkelerin verdiği mesaj ise ortaktı. Suudi Arabistan ve Mısır dışişleri bakanları bölgede istikrar için İsrail-Filistin sorununda ilerlemenin hayati rol oynadığını vurguladı. Suudi bakan özellikle Batı'nın İsrail'e yanlı baktığından ve siyasi açıdan dürüst davranmadığından söz etti. Libya, Irak'ta akan kana son verilmesini istedi. Orta Doğu siyasetine yönelik bu eleştiriler, Washington açısından rahatsız edici olabilir. Ancak Dışişleri Bakanı Powell, yine de bu toplantının gerçekleşmiş olmasının başlı başına bir başarı olduğunu söylüyor ve durumdan memnun görünüyor. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||