|
İran'ın nükleer programı son kez masada | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
İran'ın nükleer silah programına ilişkin uzun zamandır devam eden tartışmalara son vermesi beklenen görüşmeler, bugün Fransa'nın başkenti Paris'te başladı.
İranlı delegeler, İngiltere, Fransa ve Almanya'da diplomatlar ile bir araya geliyor. Avrupalı üç ülke, bir süredir İran'a nükleer teknoloji ve ticaret anlaşmaları karşılığında uranyum zenginleştirme faaliyetlerine son vermesi konusunda baskı yapıyor. Uranyum zenginleştirme, silah üretiminde de başvurulan bir süreç olduğu için kaygıyla karşılanıyor. Avrupalılar, önerdikleri anlaşmayı İran kabul etmediği takdirde, Amerika'nın İran'a ticari yaptırımlar uygulanması için konuyu Birleşmiş Milletle Güvenlik Konseyi'ne taşıma önerisini destekleyeceklerini söylüyorlar. Hollanda Dışişleri Bakanı Bernard Bot, Avrupa Birliği'nin, İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin tartışmalara son vermeye niyetli olduğuna dair işaretler gördüğünü söyledi. Bu toplantı, Avrupa'da İran'ı "hem cezalandırma hem de ödüllendirme" olarak görülen önerisi üzerine yapılan üçüncü görüşme turu. Öneri, İran'a ihtiyaç duyduğu nükleer yakıtın sağlanmasını ve yazılı olmasa da sözü verilen bir ticaret anlaşmasını kapsıyor. Karşılığında, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması isteniyor. Sorun da bu noktada başlıyor, çünkü İran, barışçıl amaçlarla nükleer enerji üretme hakkı olduğunu ve bundan asla vazgeçmeyeceğini söylüyor. Başta ABD olmak üzere bazı ülkeler ise İran'ın zengin enerji kaynakları olduğunu vurgulayarak bu açıklamayı fazla ikna edici bulmadıklarını söylüyor. Baradey 25 Kasım'a kadar süre tanıdı
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed El Baradey, İran'a uranyum zenginleştirmeyle ilgili tüm faaliyetlerini yönetim kurulunun gelecek toplantısının yapılacağı 25 Kasım'a kadar durdurması için çağrıda bulundu. El Baradey, kurulun İran'ın talepleri bu tarihe kadar tamamlamasını beklediğini söyledi. Diplomatlar da zaten Kasım sonuna kadar süre tanıdıklarını, görüşmelerde başarıya ulaşamazlarsa, ABD'yi destekleyeceklerini söylüyorlar. Ancak İranlı yetkililer, bu açıklamayı 'boşuna yapılan tehditler' olarak değerlendirdi. Tahran muhabirimiz Frances Harrison, petrol fiyatlarının zaten çok yüksek olduğunu ve İranlıların da Batı'nın İran petrolune bir ambargoyu karşılayamacaklarına inandıklarını belirtiyor. İranlıların umudu, Çin'in Güvenlik Konseyi'nde yapılacak bir oylamada kendileri lehine oy kullanması. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||