Bush yeni dönemde siyasetlerini ve ekibini gözden geçirebilir

Avrupa ülkelerinden transatlantik bağların güçlendirilmesi çağrıları gelirken, Arap dünyası Orta Doğu sorununa çözüm hamlesi bekliyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nden dış politika uzmanı Ian Lesser'a göre Bush'un karşı karşıya olduğu sorunlar geçen üç yıldakilerden farklı değil: Terörle mücadele ve bu bağlamda uluslararası işbirliği sağlanması.

Bir diğer öncelik de Irak'tan kabul edilebilir bir siyasi sonuç getirecek bir yolla çıkış stratejisi geliştirmek.

BBC Türkçe Bölümü'nün sorularını yanıtlayan Lesser 'Buradaki mesele değişik bir yaklaşım geliştirerek uluslararası toplumla işbirliğine girip girmeyeceği.' diyor.

Pasifik Uluslararası Siyaset Konseyi adlı düşünce kuruluşunun başkan yardımcısı olan Lesser'a göre, bu konuda iki olasılık var: Ya bu dönemi bir fırsat olarak değerlendirerek daha çoktaraflı, ılımlı ve işbirliğine dönük bir politika izleyebilir. Ya da geçen dönemin ulusal çıkarlara dayalı, uluslararası işbirliğine kuşkuyla yaklaşan ideolojik yaklaşımı sürdürebilir.

Lesser, Başkan'ın önce ilk yaklaşımı tercih edebileceğini düşünüyor.

Peki yeni Bush yönetiminin Türkiye'yle ilişkilerinde köklü bir değişiklik beklenebilir mi?

'Türkiye stratejik ortak'

Türkiye ve ABD ilişkileri stratejik ortaklık düzeyinde

Ian Lesser, 'Bu yönetimin Türkiye'yi kilit stratejik ortak olarak görmeye devam edeceği konusunda kuşku yok.' diyor ama hemen ekliyor, 'bununla birlikte bu ilişkide çeşitli sınırlar ortaya çıkacak.'

'Irak savaşı sürecinde yaşanan deneyimler, Türkiye'nin giderek artan Avrupa'ya uyumu iki ülke arasındaki ilişkilerin yönetimi konusunda bazı sorunlara yol açabilir. Türkiye bakış açısında daha Avrupalı olacak. Amerika Birleşik Devletleri'yle Avrupa arasındaki ilişkilerin olumlu koşullarda seyretmediğini düşünürsek bu konunun Türkiye'yle ilişkilerini de etkileyeceğini düşünüyorum.'

Bununla birlikte Lesser bu sorunun tarafların birlikte çalışmasıyla üstesinden gelinebilecek bir mesele olduğunu söylüyor.

Orta Doğu'da beklentiler

Bush yönetimi geçen başkanlık döneminde İsrail - Filistin sorunu konusunda aktif bir şekilde devreye girmedi.

Bush, Şaron'a fazla yakın bir siyaset izlemekle suçlanıyor

Siyaseti de Şaron yönetimine yakın olduğu gerekçesiyle eleştirildi. Yeni döneminde Bush'un bölgedeki soruna çözüm getirmek için daha somut girişimler yapması çağrıları yapılıyor.

Ian Lesser, ABD'nin Orta Doğu'ya dönük politikasında radikal bir değişiklik beklemediğini, ama yönetimin barış sürecine aktif bir şekilde katılabileceğini düşünüyor.

"Birkaç yıldır yönetimin doğru olmayan bir politika uyguladığını düşünüyorum. Ayrıca yine yönetim başka konularla özellikle Irak'la ilgileniyordu." diyen Lesser sözlerini, "Şimdi özellikle Filistin lideri Yaser Arafat'ın liderlik günlerinin sayılı olduğunun düşünüldüğü bir ortamda, Amerikan yönetimi yeniden İsrail-Filistin sorunu konusunda birşeyler yapmak gerektiği yaklaşımıyla karşı karşıya kalacak." diye sürdürüyor.

Bu nedenle Lesser'a göre, "yönetim yeni inisiyatifler almak durumunda kalabilir.".