Necef'te toplanan Şii liderler silahlı mücadeleyi reddetti, gözler Es-Sadr'da

Toplantıya katılan din adamlarından, Şeyh Ali Necefi, eğer yabancı birlikler uzun süre ülkelerinde kalmaları halinde barışçıl çözümlerin sona ereceğini ima etti.

Necef'teki toplantı, Şii milislerin kutsal kentte üç hafta sürdürdüğü isyanı bititren şii din adamı Büyük Ayetullah Sistani'nin evinde yapıldı.

BBC'nin Bağdat'taki muhabiri, bu açıklamanın önemli olduğunu ve şiilerin büyük çoğunluğunun bu karara sadık kalacağınısöyledi.

Geçici hükümetten Necef'i yeniden imar adımı

Irak Geçici hükümetinden bir grup bakan, bugün kutsal kentin yeniden imarı konusunda Büyük Ayetullah Sistani'yle görüşmelerde bulunmak üzere Necef'e vardı.

İki amerikan helikopteriyle kente giden bakanlar doğrudan İmam Ali Külliyesi'ne geçtiler.

Heyete başkanlık eden Devlet Bakanı Kasım Davut, Sistani'yi tebrik etmek ve barış anlaşmasını sağlamlaştırmak için Necef'te olduklarını söyledi.

Kentte son durum

Şii din adamı bağlı direnişçiler sabah erken saatlerde mevzilenmiş oldukları İmam Ali Külliyesi'ni terk ettiler.

Şiiler'in Irak'taki en büyük dini lideri Ayetullah Ali Sistani'yle varılan anlaşma çerçevesinde Amerikan askerleri de kentten çekiliyor.

Fakat Necef'te barış sağlansa da bölgeseki muhabirler, Mukteda Es-Sadr'ın adamlarının hala silahlı olduğunu ve hükümete karşı yeni bir isyana kalkışabileceklerini söylüyorlar.

Dün Necef'te yoğun bir trafik yaşandı. Çünkü Bir taraftan Ayetullah Ali Sistani'nin çağrısına uyan Şii hacılar, kutsal kente ulaştılar, diğer taraftan da ateşkesin sağlanmasıyla kentten ayrılan halk evlerine döndü.

Irak polisinin sokaklarda idareyi teslim almasıyla Mehdi Ordusu adıyla bilinen Es-Sadr'ın milisleri de dağıtıldı.

Ancak muhabirler direnişçilerin silahlarını kentin çeşitli yerlerinde sakladıklarını söylüyorlar.

Es-Sadr'ın bir sözcüsü, milisilerin dağıtıldığı ancak silahsızlandırılmayacağını açıkladı.

BBC Badat muhabiri Matthew Price'a göre, bu anlaşmayla Mukteda Es-Sadr, Irak'taki siyasi arenada gücünü korudu ve kudretli bir siyasi figür olmaya devam ediyor.

ANLAŞMANIN ŞARTLARI Muktada es-Sadr, İmam Ali Külliyesi'nde kontrolü Ayetullah Ali el-Sistani'ye devredecek Mehdi Ordusu silahlarını bırakacak Külliye'ye giriş çıkışlara izin verilecek ve es-Sadr'a bağlı milisler Külliye'yi terkedecek Necef'teki yabancı güçler kentten çekilecek, güvenlik ve kontrol Irak polisine devredilecek Çatışmalar sırasında hasar gören binalar Irak hükümeti tarafından onarılacak

BBC Orta Doğu uzmanı Roger Hardy iki din adamının arasında nasıl bir ilişki bulunduğunu şöyle değerlendiriyor.

Yaşı bir hayli ileri olan el-Sistani ile genç Şii lider es-Sadr birbirlerine hep temkinli yaklaşmışlardır.

Es-Sadr'ın kurmayları, büyük Ayetullah'ın siyasi konulardaki dikkatli tavrını hep alaya almıştır. El-Sistani'nin İran kökenli olmasına sık sık atıfta bulunarak, es-Sadr'ın bu topraklardan çıktığına dikkat çekerler.

El-Sistani'nin taraftarları ise, es-Sadr'ın, Saddam Hüseyin döneminde uğradığı bir suikastte hayatını kaybeden ve dönemin büyük saygı gören ayetullahlarından olan babasının ismini kullanarak bir yerlere geldiğini söylemekten çekinmezler.

Ancak Iraklı Şiiler arasında kimin daha büyük bir yere sahip olduğu ortadadır.

Ayetullah el-Sistani'nin otoritesi tartışılmaz. Tüm Şii gruplar üzerinde birleştirici bir etkisi vardır.

Ancak es-Sadr'ın Şubat ve Ağustos aylarında önderlik ettiği başkaldırı hareketi de, kendisine olan desteği büyük ölçüde arttırdı. Es-Sadr'a destek sadece Necef'te değil, Bağdat'ın, babasının adıyla anılan mahallesinde de büyük artış gösterdi.

Binlerce Şii, el-Sistani'nin çağrısıyla Necef’e yürüdü

Ayrıca Mehdi Ordusu'nun da bir milis örgütünden öte olduğunu görmek lazım. Kontrol ettikleri bölgelerde, şehir konseyleri ve dini mahkemeler kuruyorlar örneğin.

Es-Sadr'ın milislerine yönelik yerel düzeydeki eleştiriler ise sertlik yanlısı olmalarından kaynaklanıyor. Irak'taki Amerikan askeri varlığına karşı çatışmacı tavırları da birçok Iraklı'yı endişelendiriyor.

Ancak özellikle genç ve işsiz Şii azınlığın gözünde o bir kahraman. Necef'te ilerleyen günler ne gösterir bilinmez. Ancak herkes, Necef denince akıllara artık es-Sadr'ın geleceğinde hemfikir.