Cennet Celil BBC muhabiri

Dünya afyon üretiminin dörtte üçü Afganistan kaynaklı

Uluslararası Kriz Grubu'ndan Mark Schneider, uyuşturucu sorununun Amerikalılar Afganistan'a gittiğinden beri arttığına dikkat çekiyor.

"2002 yılı öncesinde bir kaç eyalette afyon üretimi yapılırken bugün 34 eyaletten 28'inde afyon üretiliyor" diyen Schneider, uyuşturucu ticaretinden gelen paranın silahlı gruplara, onların adamlarına ve büyük olasılıkla Taleban ve El Kaide'ye malî destek sağladığını savunuyor.

Peki bunca yıldır öncelik verilmeyen uyuşturucuyla mücadele konusu neden şimdi Donald Rumsfeld'in ve dolayısıyla Amerika Birleşik Devletleri'nin öncelikleri arasına girdi?

Taleban yönetimi 2001 yılının Aralık ayında devrildi. O günlerde Amerika Birleşik Devletleri Afganistan'ı yeniden inşa etmeye kararlı olduğunu açıklamıştı.

Ancak Taleban yönetimi sırasında yasaklanmış olan afyon üretimi, o yıldan bu yana büyük artış gösterdi. Dünyaya yayılan afyonun dörtte üçünün Afganistan'da üretildiği tahmin ediliyor.

Bu yasadışı ticaretin değeri ise milyarlarca dolarla ölçülüyor. Ancak Bush yönetimi, uyuşturucuyla mücadeleyi, Afganistan'daki öncelikleri arasına almamıştı. Terörle mücadele çerçevesinde binlerce Amerikan askeri Afganistan'a gönderilmiş, El Kaide ve Taleban üyelerinin peşine düşmüştü.

Demokratikleşme sürecinin önemli bir adımı Afganistan'daki militanların silahsızlandırılmasıydı ancak Amerika bunu sağlamak yerine, silahlı gruplarla işbirliğine girişti, onlarla birlikte çalıştı.

Uyuşturucu ticaretinden kazanılan paralarla güçlerini arttıran silahlı gruplar ve onların liderleri, zayıf Kabil yönetimine tehdit oluşturmaya başladılar.

Ancak Amerika Birleşik Devletleri'nin Afganistan'da uyuşturucuyla mücadele planlarının ne kadar başarılı olacağını kestirmek kolay değil.

Amerika Birleşik Devletleri benzer bir planı Latin Amerika'da uygulamaya çalışmıştı. Latin Amerika ülkelerinde kokain üretimiyle mücadele etmeye karar veren Washington yönetimi, milyarlarca dolar harcamış, uydu teknolojileri kullanılarak koka bitkisi yetiştirilen tarlaları imha etmeye çalışmıştı.

Ancak tüm bu çabalar, Amerika Birleşik Devletleri'ne giren kokain miktarının azalmasını sağlamadı.