David Whitehouse BBC Bilim Muhabiri

	Güneşteki patlamalar 400 yıldır gözlemleniyor

Bilimadamları bunun aslında dünyadaki küresel ısınmayla da bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

İsviçre'nin Zürih Astronomi Enstitüsü bilimadamları, Grönland'daki buz kütleleri üzerinde yaptıkları çalışmalara dayanarak, son yüzyılda dünya ısınırken güneşteki kara lekelerin sayısının da çoğaldığını söylüyor.

Güneşteki patlamalar sırasında ortaya çıkan kara lekeler teleskobun icadından kısa süre sonra, 1610'dan itibaren gözlemlenmeye başlandı.

Bu alandaki kayıtlar güneşteki değişimlere dair başlıca veri kaynağı.

Dünyadaki ısıya paralel

Uzmanlar şimdi kara lekelerin sayısındaki değişimle dünyadaki bazı iklim olayları arasındaki benzerliklere dikkat çekiyor.

Örneğin 1645 -1715 yılları arasında bu kara lekeler sayıca çok azdı.

Aynı dönem dünyada da 'küçük buzul çağı' olarak adlandırılan soğuk hava dönemiyle örtüşüyor.

Gökbilimciler burada bir bağlantı olduğuna inanıyor; ancak bu mekanizmanın nasıl işlediğini tam olarak açıklayamıyor.

Zürih Üniversitesi'nden uzmanlar bu amaçla Grönland'daki buz kütlelerin derinlerine indiler ve buzda berilyum elementinin bir izotopunun ne kadar yoğun olduğuna baktılar.

Bu izotop kozmik ışınların ürünü. Bu ışınların dünyaya ne kadar erişebildiğini ise güneş rüzgarları belirliyor.

Güneş rüzgarlarının şiddeti de kara lekelerin ortaya çıktığı döngüleri takip ediyor. Bu nedenle berilyum miktarındaki değişimler, güneş yüzeyindeki leke sayısı konusunda da tahmin imkanı veriyor.

Küresel ısınmada tek etken değil

Bu hesaplamalara göre son 60 yılda güneşteki patlamalar, 1150 yıldır olmadığı kadar yoğun.

Aynı dönemde yeryüzündeki ısının da artış gösterdiğini vurgulayan uzmanlar bunu güneşteki değişimlerin dünya iklimini etkilediği yolunda bir bağlantı olarak yorumluyor.

O zaman son 20 yılda güneşteki kara lekelerin sayısı sabitken dünyada ortalama ısı neden arttı?

Uzmanlara göre fosil yakıtların kullanılması, bu etkiyi körüklüyor.

Bazı bilim çevreleri ise güneşteki patlamaların etkisinin küresel ısınma sürecine sadece ek katkı yaptığını, ancak bu iki olayın birleşmesinin yine de insanlık için ciddi sonuçları olabileceğini belirtiyor.