Saddam Hüseyin, altı aydır ABD nezaretinde tutuluyor

Irak'taki savaş suçlarını araştırmakla yükümlü mahkemenin başkanı, Saddam Hüseyin'in yargılanması için hazırlık yaptıklarını söyledi.

Selim Çelebi, halen Amerikan kuvetlerince bilinmeyen bir yerde tutulan devrik lideri alıkoyacakları gözetim merkezinin yakında hazır olacağını açıkladı.

Irak geçici hükümetinin başbakanı İyad Allavi de, iki hafta içinde yönetimi devraldıklarında, Saddam Hüseyin de dahil olmak üzere, Amerika'nın nezaretindeki tüm Iraklıların kendilerine teslim edilmesi gerektiğini belirtti.

Uluslararası Kızılhaç Komisyonu dün, Irak'ın işgalinin 30 Haziran'da sona ermesi ardından, o zamana dek hakkında hukuki işlem başlatılmamışsa, Saddam Hüseyin'in de diğer tüm savaş esirleriyle birlikte serbest bırakılması gerektiğini ifade etmişti.

Amerikan yönetimi bu konuda resmi bir açıklama yapmış değil. Ancak üst düzey bir yetkilinin, eski Irak lideri ile ilgili olarak Iraklıların düşüncelerine kulak verdiklerini söylediği aktarılıyor.

2003 Aralık ayında yakalanan Saddam Hüseyin hakkında, Haziran sonundan önce suç duyurusu yapılırsa, devrik Irak lideri savaş esiri olarak bir Amerikan askeri mahkemesi önünde yargılanabilir.

Aksi halde Kızılhaç, serbest kalması gerektiğini söylüyor. Tabii serbest kalması halinde, yeni egemen Irak makamlarınca yeniden yakalanması ve Irak mahkemelerinde yargılanması mümkün.

Selim Çelebi'nin kurulmasıyla görevlendirildiği savaş suçları mahkemesi, Saddam Hüseyin ve eski rejimin diğer önde gelenlerini yargılamayı hedefliyor. Ancak bugüne kadar kimse hakkında suç duyurusu yapılmış değil.

Çelebi daha önceki açıklamalarında, mahkemeye ifade verecek tanık bulmakta güçlük çektiklerini söylüyordu.

Binlerce Iraklının durumu da belirsiz

ABD öncülüğündeki koalisyonun, egemenliği Irak hükümetine devredeceği 30 Haziran tarihi yaklaştıkça, ABD'nin gözetimi altında tutulan binlerce kişinin statüsünün açıklığa kavuşturulması da aciliyet kazanıyor.

Irak'taki tutsakların durumu, ABD'nin Guantanamo Körfezi'nde alıkoyduğu tutsakların statüsünden farklı.

Iraklılar savaş esiri statüsüne sahip ve Cenevre Sözleşmesi gereğince, sadece 'düşman savaşçılar' oldukları için alıkonuyor ve haklarında herhangi bir suç duyurusu yapılmıyorsa; savaş bittiği ve işgal sona erdiği zaman salıverilmeleri gerekiyor.

Amerikan ordusu sözcülerinden Barry Johnson, Pazar günü, 30 Haziran'a kadar 1.400 Iraklının ya serbest bırakılacağını ya da Irak makamlarına teslim edileceğini duyurdu.

Amerikan ordusu elindeki diğer Iraklı tutsaklardan dört ila beş bin kişiyi de alıkoymaktan yana. Ancak bunun nasıl bir statü çerçevesinde yapılacağı henüz kesinlemişmiş değil.