Susannah Price BBC New York muhabiri

Daimî üye ülkelerin kararı veto etmemesi gerekiyor

Çin Büyükelçisi'nin, ülkesinden gelecek talimatlar için zaman istemesi kararı geciktirdi.

Birleşmiş Milletler öncülüğünde geçen yıl kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Roma'daki imza töreninde, Amerika Birleşik Devletleri yoktu.

George Bush hükümeti, Amerikalılar'a karşı siyasî amaçlara alet olabileceğini söyleyerek, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne şüpheyle bakıyor. Bu nedenle, Birleşmiş Milletler barış gücünde görevli Amerikan askerlerinin, mahkemeden muaf tutulmasını öngören bir kararı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden geçirmişlerdi ve şimdi, muafiyetin süresinin uzatılması için çalışıyorlar.

New York merkezli insan hakları örgütü Human Rights Watch, İnsan Hakları İzleme Örgütü Başkan George Bush'un bu girişimini ağır şekilde eleştirdi.

GENEL BİLGİLER ABD, askerlerinin dava edilmemesi konusunda 69 ülkeyle ikili anlaşma imzaladı Bu ülkelerden sadece 63'ünün adı açıklandı BM Güvenlik Konseyi'nde bu 63 ülkeden sadece biri, Filipinler yeralıyor ABD'nin Güvenlik Konseyi'nde 9 ülkeden destek alması gerekiyor Karar ABD dışındaki dört daimî üye, İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya tarafından veto edilmemek zorunda

Örgüt, Irak'taki işkence iddialarının ardı arkası kesilmezken, Amerikan askerlerine yönelik herhangi bir dokunulmazlık talebinin, nasıl haklı gösterilebileceğini sorguluyor.

Washington, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin soruşturmalara politika karıştırılmasını engelleyemediğini söylüyor. İnsan hakları İzleme Örgütü Human Rights Watch ise, 'şu günlerde yaşanan işkence olayları çerçevesinde, bu muafiyetin sürdürülmesi garip bir durum oluşturuyor' diyor.

Aslında Amerika'nın bu muafiyete Irak'ta ihtiyacı yok, çünkü ne Amerika ne de Irak, Roma anlaşmasına imza atmıştı.

Uluslararası ceza mahkemesinin görevi, savaş suçları ve soykırımlar söz konusu olduğunda ülke mahkemeleri soruşturmaları yürütmede yetersiz kalıyorsa devreye girmek.

İnsan hakları grupları, ABD'nin uluslararası standartlara uyduğunu ve mahkemeden korkmadığını kanıtlaması gerektiğini söylüyor.

Amerika'ya muhalif çevreler, Washington hükümetinin muafiyet kararı için acele ettiğini, çünkü önümüzdeki günlerde gündeme gelmesi beklenen Irak tasarısı ile çatışmadan, Başkan Bush'un bu işi halletmek istediğini söylüyor.

Amerika Birleşik Devletleri, maufiyet kararının uzatılması için dokuz olumlu oy almak zorunda. Ayrıca Konsey'in daimî üyeleri İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya'nın kararı veto etmemesi gerekli.