Mark Doyle BBC muhabiri

Ruanda'da çıkan iç savaş sonucunda yüz binlerce kişi yaşamını yitirdi

Cumhurbaşkanı'nın ölümü büyük bir soykırım başlattı - İkinci Dünya Savaşı'nda Yahudiler'in ve ölüm tarlalarındaki Kamboçyalılar'ın uğradığı gibi 20'nci yüzyılın en büyük katliamlarından birini.

Ruanda'da o dönem iktidarda olan Hutular, azınlıktaki Tutsileri ve soykırıma karşı çıkan Hutular'ı katletti.

Hutu kabilesine mensup Ruanda Cumhurbaşkanı'nı taşıyan uçak inişe geçtiği sırada, karadan ateşlenen bir ya da iki füzeyle düşürüldü. Garip bir tesadüf sonucu uçağın enkazı Cumhurbaşkanlığı konutunun bahçesine düştü.

Bu olay, hükümet yanlısı aşırı uçtaki Hutular için azınlıktaki Tutsi ve rejim karşıtı Hutular'ın yok edilmesine gerekçe olarak kullanıldı. Bu, bazı Batılı hükümetlerin tanımladığı gibi Afrikalı kabileler arasında yaşanan bir savaş değil, çok iyi uygulanan siyasi bir plandı.

O zaman, Batı, özellikle İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri, bunun açık bir soykırım olduğunu görmezden geldi ve katliamı durdurmaya çalışan Ruanda'daki küçük ölçekli Birleşmiş Milletler Barış Gücü'ne yardımcı olmayı reddetti.

Tutsi ağırlıklı isyancı ordu yönetime gelinceye kadar geçen 100 günlük süre içinde katliam devam etti. 100 günde 800 bin kişi katledilmişti.

Uçağı kimin düşürdüğü konusunda tartışma yaşanıyordu. Fransız Hükümeti'nin hazırladığı ve basına sızan bir rapora göre füzeleri şimdi iktidarda olan Tutsi isyancılar ateşlemişti. Şimdiki Ruanda Cumhurbaşkanı Kagame bir mülakat sırasında bunun gülünç bir iddia olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı'na göre bu iddia, dikkatleri Paris'in aşırı uçtaki Hutular'la olan işbirliğinden başka yerlere çekmeyi amaçlıyordu.

1994'te Fransa, Hutu rejiminin en yakın müttefikiydi. Kagame'ye göre Fransa'nın eline soykırım kanı bulaşmıştı. Aradan 10 yıl geçti ve soykırımı ateşleyen uçak düşürme olayından kimin sorumlu olduğu hala belirsizliğini koruyor.