BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme:
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Birleşik Krallık'ın yakın tarihi
İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan oluşan Birleşik Krallık'ın uzun bir tarihi geçmişi var. Ülkenin son yüzyılda yaşadığı önemli olaylardan bir kaç başlık ise şöyle:

20. yüzyıla girerken

1914 - Birinci Dünya Savaşı başladı. Birleşik Krallık, Almanya karşısında savaşa girdi. Özellikle Belçika ve Fransa'da kıyasıya siper muharebeleri yaşandı.

1918 - Birinci Dünya Savaşı, Kasım ayında imzalanan mütareke ile son buldu. İngiltere'nin savaştaki kayıpları yüzbinlerle ifade edilen düzeydeydi.

Londra'daki parlamento binası
Parlamento binası iktidarın merkezini simgeliyor

1921 - Birleşik Krallık, Serbest İrlanda Devleti'nin kurulmasını kabul etti. Ancak Kuzey İrlanda, Birleşik Krallık'a başlı kaldı.

1924 - Ramsay Mac Donald başbakanlığında ilk İşçi Partisi hükümeti kuruldu.

1926 - Kömür sektörüyle ilgili tartışmalar sonunda genel greve gidildi.

1929 - Dünya borsaları çöktü. Birleşik Krallık'ta da işsizlik artmaya başladı.

1931 - Ekonomik kriz. Milyonlarca kişi işsiz kaldı. Ulusal Hükümet Koalisyonu kuruldu.

1936 - Kral 7. Edward, Amerikalı dul Wallis Simpson ile evlenebilmek için tahttan feragat etti.

1938 - Başbakan Neville Chamberlain Nazi Almanyası lideri Adolf Hitler ile Münih'ye bir araya geldi. Chamberlain bu görüşme sonrasında Almanya ile savaşa girlmesini önlediğini açıkladı.

İkinci Dünya Savaşı

1939 - Almanya Polonya'yı işgal etti. İngiltere Almanya'ya savaş ilan etti.

1940 - Winston Churchill başbakan oldu. İngiliz uçakları Alman hava saldırılarını bertaraf etti. Ancak Londra ve diğer büyük kentler Alman bombardımanlarında büyük hasar gördü.

Sir Winston Churchill
Başbakan Churchill İngiliz siyasetine derin izler bıraktı

1944 - Müttefik kuvvetleri İngiltere üzerinden Fransa'ya çıkarma yaptı (6 Haziran) ve Almanya'ya doğru yürüyüşe geçti.

1945 - Almanya, 8 Mayıs'ta teslim oldu.

İşçi Partisi lideri Clement Atlee, Winston Churchill'in yerini almak üzee başbakanlığa seçildi. Yeni İşçi Partisi hükümeti refah devleti kavramını gündeme getirdi.

Sömürge döneminin sonu

1945 - İngiltere Birleşmiş Milletler Güvenlik konseyi'nin daimi üyesi oldu.

1947 - En büyük sömürgelerden Hindistan, bağımsızlığını kazandı.

1948 - Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) kuruldu.

1949 - İngiltere, NATO'nun kurucu üyesi oldu.

1953 - Kraliçe 2. Elizabeth tahta çıktı.

1956 - Birleşik Krallık Süveyş Kanalı'na müdahale etti, ancak Amerika Birleşik Devletleri'nin baskısı sonucu çekilmek zorunda kaldı.

Kraliçe İkinci Elizabeth
Kraliçe İkinci Elizabeth 1952'den bu yana tahtta

1961 - Birleşik Krallık tarafından Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) katılmak üzere yapılan başvuru, Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle tarafından veto edildi.

1962 - Beatles 'Love Me Do' şarkısıyla ilk kez müzik listelerinde ilk 20'ye gidi.

1969 - Kuzey İrlanda'daki olayları bastırmak üzere asker sevkedildi.

1973 - Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) katıldı.

Enerji sektöründe ve kömür madenlerinde çalışanların grevi nedeniyle haftalık mesailer 3 güne indi.

1975 - AET üyeliği referandumda onaylandı. Kuzey Denizi'nden ülkeye petrol pompalanmasına başlandı.

Muhafazakarlar iktidarda

1979 - Muhafazakar Parti lideri Margaret Thatcher başbakan oldu. Thatcher serbest piyasa ilkelerini ekonomiye uygulamaya başladı.

1981 - Thatcher hükümeti devlete ait kuruluşların özelleştirilmesine başladı.

1982 - Arjantin Atlas Okyanusu'nun güneyindeki Falkland Adaları'nı işgal etti. Birleşik Krallık tarafından sevkedilen görev gücü adaları geri aldı.

Margaret Thatcher
"Demir Leydi" olarak anılan Thatcher 11 yıl ülkeyi yönetti

1983 - İşsizlik arttı, küçük kentlerde olaylar çıktı. Kuzey İrlanda'da şiddet sürüyordu.

Thatcher yeniden başbakanlığa seçildi.

1984 - İrlanda Cumhuriyetçi Ordusu IRA, Margaret Thatcher'a Brighton'da kaldığı otelde suikast düzenledi. Bombalı saldırıda pek çok kişi öldü ve yaralandı ancak Thatcher yara almadan kurtuldu.

1987 - Oy oranı azalmakla birlikte, Thatcher yeniden seçildi.

1988 - Pan Am havayollarına ait yolcu uçağı İskoçya üzerinde havada infilak ettikten sonra Lockerbie kasabasına düştü. Uçakta bulunan 259 kişinin yanı sıra kasabadan da 11 kişi hayatını kaybetti.

1990 - Muhafazakar Parti başkanlığını sürdürmesi konusunda bir oylamada yenilgiye uğrayan Thatcher, başbakanlıktan istifa etti. John Major başbakan oldu.

1991 - Birleşik Krallık, Kuveyt'i Irak işgalinden kurtarmak amacıyla oluşturular uluslararası koalisyona katılarak Körfez Savaşı'na girdi.

1992 - Major yeniden başbakanlığa seçildi. İşçi Partisi ise John Smith'i lider olarak belirledi.

1993 - Başbakanlık, Kuzey İrlanda konusunda bir açıklama yayımladı. Belge, İrlanda hükümeti ile ortaklaşa hazırlanan bir barış önerisini içeriyordu.

1994 - John Smith öldü. Tony Blair, İşçi Partisi liderliğine seçildi.

1996 - Hükümet sinir sistemini çökerten ve daha çok sığırlarda görülen deli dana hastalığının insanlara da geçebildiğini açıkladı. İngiliz büyükbaş hayvancılık sanayinde deprem yaşandı. Hayvanlar topluca itlaf edildi. Et pazarları kapandı. Pek çok ülke İngiliz etine yasaklar getirdi. Hayvancılıkla geçinen pek çok çiftçi iflasa sürüklendi.

İşçi Partisi dönemi

Mayıs 1997 - Muhafazakar Parti'nin Avrupa konusunda izlenecek siyaset hakkında bölünmüş halde girdiği genel seçimden Tony Blair liderliğindeki İşçi Partisi ezici bir zaferle çıktı.

Ağustos 1997 - Galler Prensesi Diana, Paris'te geçirdiği trafik kazasında öldü.

Galler'de referandum sonucu için düzenlenen kutlamalar
İskoçya ve Galler artık pek çok kararı kendi parlamentolarında alıyorlar

Eylül 1997 - İskoçya ve Galler bölgesinde yapılan halkoylamasında Edinburgh ve Cardiff'te ayrı meclisler kurulması kabul edildi.

1998 - İrlanda Cumhuriyeti ve Kuzey İrlanda'da yapılan halkoylamalarında Kuzey İrlanda'daki soruna çözüm için getirilen barış anlaşması onaylandı.

1999 - Birleşik Krallık, Yugoslavya'ya yönelik hava saldırılarına ve bunu takiben Kosova'ya konuşlandırılan barış gücüne katkıda bulundu.

1999 - Yeni kurulan İskoçya Parlamentosu ve Galler Meclisi toplandı.

2000 - İç savaş yaşayan Sierra Leone'ye müdahale. Yabancıları korumak ve tahliye etmek için sevkedilen askerler daha sonra orduya da eğitim verdi.

2001 - Abdülbasit, Ali El Megrahi adlı Libyalı bir istihbarat ajanı 1988'deki Lockerbie saldırılarıyla ilgili davada suçlu bulundu. Hollanda'da kurulan özel mahkeme, Megrahi'nin İskoçya'da bir cezaevinde müebbet hapis cezası çekmesine karar verdi. Bir diğer sanık ise suçsuz bulundu.

Mayıs'ta yapılması gereken yerel seçimler şap hastalığının salgına dönüşmesi dolayısıyla ertelendi.

Blair'in ikinci dönemi

Haziran 2001 - Blair liderliğindeki İşçi Partisi genel seçimleri kazandı. Edinilen çoğunluk, Mayıs 1997'deki kadar büyüktü. Muhafazakar Parti lideri William Hague, partisinin yenilgiye uğraması dolayısıyla istifa etti.

Eylül / Kasım 2001 - ABD'ye yönelik 11 Eylül saldırıları ardından Başbakan Tony Blair Washington öncülüğünde girişilen terörle mücadele kampanyasına güçlü destek verdi.

Blair, Avam Kamarası'nda soruları yanıtlıyor
Irak'a askeri harekat kararı İngiliz siyasetinde büyük bir tartışma yarattı

Afganistan'daki Taleban yönetiminin saldırılardan sorumlu tutulan Usame Bin Ladin'i teslim etmeye yanaşmaması üzerine başlatılan operasyona asker katkısında bulunuldu.

Mart 2003 - Irak'ın elinde kitle imha silahları bulunmamasını temin etmek üzere Birleşmiş Milletler nezdinde yürütülen diplomatik çabaların sonuçsuz kaldığına hüküm veren Birleşik Krallık, ABD öncülüğünde Irak'a karşı başlatılan askeri harekata girdi.

Ağustos 2003 - Hükümetin Irak savaşına girmek için öne sürdüğü gerekçeleri abarttığı suçlamalarının odağındaki bilimadamı David Kelly'nin ölümü ardından açılan soruşturmada Başbakan, savunma bakanı, hükümet yetkilileri, danışmanlar, istihbarat uzmanları, BBC yönetici ve muhabirleri ile gazeteciler ifade verdi.

Irak soruşturmaları

Ocak 2004 - İngiltere'nin önde gelen yargıçlarından Lord Hutton, İngiliz Savunma Bakanlığı'nın Irak'taki silahlar konusundaki uzmanı Doktor David Kelly'nin ölümüyle ilgili soruşturmasının sonuçlarını açıkladı. Lord Hutton'ın raporunda, hükümet aklandı, BBC ise sert şekilde eleştirildi.

Ekim 2004 - Irak Gözlem Grubu, hazırladığı raporda bu ülkenin, ABD öncülüğünde işgali edilmesi öncesi, kitle imha silahlarına sahip olmadığı sonucuna vardı. Başbakan Tony Blair savaş öncesi Irak'la ilgili istihbaratlarının hatalı olduğunu kabul etti ancak yine de savaşın haklı olduğunu savundu.

Mart 2005 - Tartışmalı Terörle Mücadele Yasa Tasarısı, meclis tarafından onaylandı. Tasarı, Lordlar Kamarası'nın tarihindeki en uzun oturuma sahne oldu. Yeni Terörle Mücadele Yasası İngiltere hükümetine, zanlıları fiilen ev hapsinde tutma yetkisi de veriyor.

Mayıs 2005 - İşçi Partisi, Tony Blair liderliğinde üstüste üçüncü genel seçim zaferini kazandı. Ancak partinin Avam Kamarası'ndaki çoğunluğu bir nebze de olsa azaldı.

Londra saldırıları

Temmuz 2005 - Londra'da düzenlenen intihar saldırılarında 52 kişi öldü, yüzlerce kişi de yaralandı.

28 Temmuz 2005 - Uzun süre Kuzey İrlanda'da İngiliz varlığına son vermek isteyen İrlanda Cumhuriyetçi Ordusu IRA, silahlı mücadeleye son verdiğini açıkladı.

Kasım 2005 - Tony Blair, başbakan olarak Avam Kamarası'ndaki ilk yenilgisini, terör zanlıların resmen suçlanmadan gözaltında tutulabilecekleri sürenin 14 günden 90 güne çıkarılmasına yönelik önerisinin milletvekillerince reddiyle aldı. Avam Kamarası üyeleri sürenin 28 güne çıkarılmasına destek verdiler.

Ağustos 2006 - İngiliz polisi, İngiltere'den Amerika Birleşik Devletleri'ne gidecek 10 kadar uçağı havada imhaya yönelik olduğu öne sürülen bir toplu saldırı girişimini önlediğini açıkladı.

Kasım 2006 - Kremlin'i sert şekilde eleştiren ve Londra'da sürgünde yaşayan eski KGB ajanı Aleksandr Litvinenko radyoaktif bir maddeyle zehirlenmesi sonrası öldü.

Şubat 2007 - Tony Blair, ilk kez büyük miktarda İngiliz askerinin Irak'tan çekileceğini açıkladı.

Mayıs 2007 - Özerk yönetimin beş yıldan uzun bir süredir askıda olduğu Kuzey İrlanda'da iktidar bir kez daha yerel siyasetçilere devredildi. Özerk yönetimin üyeleri yemin ederek resmen göreve başladılar.

İskoçya'da ise bağımsızlık yanlısı İskoç Ulusal Partisi, yerel ve bölgesel seçimler sonrası İskoçya'daki en büyük parti oldu.

Haziran 2007 - Tony Blair'in görevden ayrılması sonrası İngiltere'nin yeni başbakanı Gordon Brown oldu.

Aleksander Litvinenko
Litvinenko'nun ölümü ve sonrasında yaşananlar, İngiltere-Rusya ilişkilerinde gerginliğe yol açtı

Temmuz 2007 - Aleksandr Litvinenko'yu öldürmekle suçlanan onun gibi eski KGB ajanı Andrey Lugovoy'un İngiltere'nin talebine karşın iade edilmemesi, Londra ile Moskova arasında diplomatik krize yol açtı. İngiltere ve Rusya karşılıklı olarak, Londra ve Moskova büyükelçiliklerindeki bazı diplomatları sınır dışı ettiler.

Şubat 2008 - İngiltere hükümeti zor günler geçiren emlak kredi kuruluşu Northern Rock'ı kamulaştırdı Bankanın 2007'nin ikinci yarısında yaşadığı ekonomik sorunlar, ülkede yüz yıldan uzun süredir ilk kez bir bankanın kamulaştırılmasına yol açtı.

Mayıs 2008 - İktidardaki İşçi Partisi, yerel seçimlerde son 40 yılın en kötü sonucunu aldı. Londra Belediye Başkanı, ana muhalefetteki Muhafazakar Parti'nin adayı Boris Johnson oldu.

Temmuz 2008 - İngiliz Anglikan Kilisesi, büyük bir çoğunlukla, kadınların piskopos olabilmelerine izin verdi.

Ekim 2008 - İngiltere hükümeti, 37 milyar dolarlık bir kurtarma paketi kapsamında ülkenin önde gelen bankalarından üçünü, kısmen kamulaştırdı. Londra Borsası'nda, ev kredi piyasası kaynaklı küresel mali kriz nedeniyle büyük düşüşlerin görülmesinin ardından, piysalara milyarlarsa sterlin nakit akışı sağlandı.

İlgili haberler
Ülke rehberi: Birleşik Krallık
12 Ocak, 2004 | Özel Dosyalar
BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik