BBCTurkish.com | Özel Dosyalar | Ülke rehberi: İtalya

Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Tintoretto ve Caravaggio'nun eserlerini, Verdi ve Puccini'nin operalarını, Federico Fellini'nin sinemasını zihninizde canlandırın.

İTALYA'NIN KÜNYESİ

Nüfus: 59 milyon (BM, 2008)

Başkent: Roma

Yüzölçümü: 301.338 km2

En yaygın dil: İtalyanca

En yaygın din: Hıristiyanlık (Katolik)

Ortalama ömür: Erkeklerde 78, kadınlarda 83 yıl (BM)

Para birimi: 1 Euro =100 sent

Başlıca ihraç ürünleri: Makine ve ulaşım araçları, kimya ürünleri, giyim, şarap

Ortalama yıllık gelir: 33.540 $ (Dünya Bankası, 2007)

İnternet uzantısı: .it

Uluslararası telefon kodu: +39

Tüm bunlara Venedik, Floransa and Roma mimarisini de katarsanız İtalya'nın yüzyıllara yayılan kültürel mirasının küçük bir kesitine kavuşmuş olursunuz.

Ülke bu zenginliklerinin yanı sıra İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan düzinelerce hükümet değişimiyle kendini gösteren dalgalı siyasi yaşamıyla da ünlü.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında, peşpeşe yaşanan hükümet değişiklikleri ardından, Benito Mussolini hükümetin başına geçti ve 20 yılı aşkın süre diktatörlüğe dönüşen faşist yönetimiyle İtalyan siyasetinin tek hakimi oldu.

İkinci Dünya Savaşı'na Almanya safında giren Mussolini yönetimi bu dönemde Etiyopya ve Arnavutluk'u işgal etti.

Mussolini'nin yönetimi müttefik kuvvetlerinin 1944'te Roma'ya girmesi ile son buldu. Mussolini de daha sonra İtalyan partizanlarca yakalanıp idam edildi.

1946'da anayasal monarşiden cumhuriyet düzenine geçen İtalya, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ve Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun kurucu üyelerinden.

1929'da Papalığın merkezi Vatikan'a ayrı bir devlet statüsü tanıyan İtalya'da, 1984'te de Katoliklik devlet dini olma niteliğini yitirdi.

1990'larda 'Temiz Eller' operasyonunun başlamasıyla İtalya siyaseti şiddetli bir deprem yaşadı.

Operasyon, yolsuzluğun siyaset ve iş dünyasında en üst seviyelere kadar yayıldığını ortaya çıkardı.

Pek çok eski başbakanın suçlamalarda adı geçti. Binlerce işadamı ve siyasetçi hakkında soruşturmalar açıldı.

İtalya 1951'de Avrupa'da entegrasyon sürecini başlatan Paris Anlaşması'nı imzalayan altı ülkeden biriydi. O zamandan bu yana Avrupa Birliği'nin merkezinde yer aldı.

Dört buçuk yıl iktidarda kalan Silvio Berlusconi'nin sağ koalisyonu döneminde Avrupa'ya şüpheyle bakan sağ eğilimli kesimlerin etkisi ise ülkenin birliğin diğer üyelerince yakından izlenmesine yol açtı.

Silvio Berlusconi Irak'a karşı ABD öncülüğünde açılan savaş sürecinde Londra ve Washington safında yer aldı. Irak'ta halen ABD öncülüğündeki çok uluslu güç bünyesinde İtalyan askerleri bulunuyor.

2006 Nisan'ındaki genel seçimi kılpayı farkla kazanan Romano Prodi ise Irak'ın işgaline muhalefet eden bir siyasetçiydi.

Romano Prodi yönetiminde; İtalya bütçe açığını kapatmakta zorlandı, ülkenin büyüme oranları düşük düzeyde seyretti, enflasyon da yükselme eğilimine girdi.

İstikrarlı bir hükümeti de olmayan Prodi, Ocak ayında yapılan güvenoylamasını az farkla kaybedince, İtalya Nisan ayında erken genel seçime gitti.

İtalya Komünist Partisi'nin eski bir üyesi olan Giorgio Napolitano 2006 yılı Mayıs ayında yemin ederek göreve vaşladı ve ülkesinin 2. Dünya Savaşı sonrasında 11. cumhurbaşkanı oldu.

İtalya'da cumhurbaşkanı başkomutan konumunda; aynı zamanda meclisten geçen yasaları veto etme, meclisi feshetme ve seçim kararı alma yetkisi de var.

Erken genel seçimden zaferle çıkan Silvio Berlusconi 71 yaşında üçüncü kez başbakan oldu.

Berlusconi ve 21 sandalyeli kabinesi, İtalya'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana 62. hükümeti oluyor.

Yeni hükümetin öncelikleri, İtalya ekonomisini canlandırmak ve Napoli kentindeki
çöp dağları sorununa bir çözüm bulmak.

Silvio Berlusconi, seçimlerde beklenmedik bir başarı yakalayan göçmen karşıtı ve zengin kuzey bölgelerinde daha fazla özerlik yanlısı Kuzey Birliği'ne, içişleri bakanlığı da dahil olmak üzere dört bakanlık verildi.

Partinin lideri Umberto Bossi federal reformlar bakanlığına getirilirken, partinin bir diğer üst düzey ismi Roberto Maroni içişleri bakanlığına uygun görüldü.

Muhammed Paygamber'in karikatürlerinin basılı olduğu bir tişört giyerek İslam dünyasının tepkisini çeken Roberto Calderoli'ye de mevzuatı basitleştirme bakanlığı verildi.

Savunma Bakanlığı ve diğer dört bakanlık ise post-faşist Ulusal İttifak Partisi'ne gitti.

Avrupa Komisyonu'nun adalet ve güvenlikten sorumlu yetkilisi Franco Frattini, dışişleri bakanlığı görevi için Brüksel'den Roma'ya döndü.

Frattini ve Tremonti, 2001 ile 2006 yılları arasında iktidarda olan bir önceki Berlusconi hükümetinde de aynı görevlerde bulunuyordu.

İtalya'da siyaset ve medya bağlantılarının içiçe geçmiş olması ülke içinde ve dışında pek çok kez manşetlerde tartışılıyor.

Bazı medya izleme kurumları ve siyasetçiler Başbakan Berlusconi'nin hem kamu hem de özel yayınlar üzerindeki nüfuzuna dikkat çekiyorlar.

Kamu yayın kuruluşu Rai, siyasi nüfuza açık olagelmiş bir kurum. Berlusconi'nin Mediaset adlı medya imparatorluğu da İtalya'da en çok izlenen kanallarını bünyesinde topluyor. Yani Rai ve Mediaset İtalyan medyasını ellerinde tutuyor ve siyasi bir araç olmak için potansiyele sahip.

Muhalefet, Rai ve Mediaset'in temsilcilerine ayırdığı yayın süresinin azaldığından şikayetçi.

İtalyan basınında bölgesel yayınlar çok yüksek ağırlığa sahip. Özellikle Milano'da pek çok günlük gazete ve haber dergisi var.

Gazetelerin büyük bölümü özel mülkiyette ancak çoğunun bir siyasi parti veya medya grubu ile bağlantısı var.

Rupert Murdoch'ın News Corp şirketi 2003 Temmuz ayında yayına giren Sky Italia ile abonelik sistemiyle çalışan medya pazarında tekel konumunda. Bu şirket daha önceden hizmet veren Stream ve Telpiu şirketlerinin birleştirilmesi ile oluştu.

İtalya'da yaklaşık 2.500 ticari radyo istasyonu var. Bunlardan pek azının yayın alanı tüm ülkeyi kapsıyor. Çoğunluğu ise müzik ağırlıklı yayın yapıyor.