BBCTurkish.com | Özel Dosyalar | Ülke rehberi: Hindistan

Nüfusu itibariyle dünyanın en kalabalık ikinci ülkesi olan Hindistan, uzun yıllar süren yabancı hakimiyeti ve ekonominin fiilen dışa kapalı olduğu dönemlerden sonra, uluslararası arenada gitgide güç kazanıyor.

HİNDİSTAN'IN KÜNYESİ

Nüfus: 1 milyar 200 milyon (BM, 2008)

Başkent: Yeni Delhi

Yüzölçümü:3,1 milyon km2 (Hindistan denetimindeki Keşmir hariç- 100.569 km2)

En yaygın diller: Hintçe, İngilizce ve diğer 17 resmi dil

En yaygın dinler: Hindu dini, İslam, Hıristiyanlık, Sih dini

Ortalama ömür: Erkeklerde 63, kadınlarda 66 yıl (BM)

Para birimi: 1 Hint rupesi = 100 paise

Başlıca ihraç ürünleri: Tarım ürünleri, tekstil ürünleri, kıymetli taşlar, mücevher, yazılım hizmetleri ve teknolojisi, mühendislik ürünleri, kimyasal maddeler, deri ürünleri

Ortalama yıllık gelir: 950 dolar (Dünya Bankası, 2007)

İnternet uzantısı: .in

Uluslararası telefon kodu: +91

Hindistan, Çin'e ve ezeli rakibi Pakistan'a füze saldırısı düzenleyebilecek tekonolojiyi geliştirdi ve dünya kamuoyunun itirazlarına kulağını tıkayarak bir dizi nükleer deneme yaptı.

Ancak bu teknolojinin geliştirilmesine atfedilen öneme rağmen, ülkenin toplumsal, siyasi ve ekonomik açılardan hala çözüm bekleyen büyük sorunları var.

Küçük krallıklarla bölünmüş dağlık Afgan sınırından, Burma'daki balta girmemiş ormanlara uzanan Hindistan yarımadası, tarihi boyunca pek çok kez yabancıların yönetimine girdi.

Bölgede Müslümanların (Gazneliler) ve Türklerin (Babürlüler) belli dönemlerde sağladığı hakimiyet ardından, bölgede nüfuz sahibi olmak için 18. yüzyıldan itibaren İngiliz ve Fransızlar arasında rekabet başladı.

Bu rekabet, İngilizlerin üstünlüğüyle sonuçlandı ve ülke 1858'de doğrudan İngiliz tahtına bağlandı.

Ancak Mahatma Gandi liderliğinde 1920'lerde başlayan sivil itaatsizlik kampanyası, İngiliz İmparatorluğu'nun 1947'de bölgenin denetiminden vazgeçmesiyle sonuçlandı.

Hinduların çoğunlukta olduğu bölgede Hindistan, Müslümanların çoğunlukta olduğu batı topraklarında ise Pakistan kuruldu.

Ancak bölünme, bir yandan da iki ülke arasında 1947'den bu yana yaşanan üç savaşın (1948, 1965, 1971) tohumlarını ekmiş oldu.

İki ülke arasında gerginlik, son olarak 2001 Aralık ayında Hindistan Parlamentosu'na düzenlenen bir silahlı saldırı ardından tırmandı.

Hindistan, bu saldırıdan Pakistan tarafından desteklenen Keşmirli militanları sorumlu tutunca, iki ülke bir kez daha savaşın eşiğine geldi.

2003'ün sonlarında ise bu hava yumuşamaya başladı. Pakistan Devlet Başkanı Pervez Müşerref ve Hindistan Başbakanı Atal Behari Vajpayee'nin görüşmesi ile 2004 yılında yakınlaşma adımları atıldı.

Hindistan'ın laik ve demokratik olarak öngörülen yapısına rağmen kastlara, dini gruplara ve bölgesel ayrımlara dayanan gerginlikler siyaset üzerinde hala önemli ağırlığa sahip.

1984'te dönemin başbakanı ve Nehru'nun kızı İndira Gandi, Sihlerin en kutsal mekanı olan Amritsar'daki Altın Tapınak'a sığınarak ayrı bir yönetim talebinde bulunan Sih militanlar üzerine orduyu sürünce, Sih korumaları tarafından öldürüldü.

Yerini alan oğlu Raciv Gandi de, 1991'de Sri Lanka'daki Tamil Kaplanları'na sempati duyan bir kişinin düzenlediği intihar saldırısı sonucu öldü.

1992'de ise köktendinci Hinduların, Ayodhya kentindeki bir camiyi yıkması ardından Hindu ve Müslümanlar arasında büyük çatışmalar çıktı.

Mahatma Gandi'nin 1948'de köktenci bir Hindu tarafından öldürülmesi ardından, Cavaharlal Nehru ülke siyasetindeki en etkili isim haline geldi.

Hindistan'ın ilk başbakanı Nehru, ayrıca Bağlantısızlar hareketine de önayak olan liderlerden.

Nehru sosyalist bir toplum yapısı öngörüyordu ve bu nedenle büyük bir sosyal altyapı şebekesi yarattı.

1980'lerin sonlarından itibaren Hindistan, artan bir hızla dış dünyaya açılmaya başladı.

Hindistan yönetimi, ekonomik reformlar ve dış yatırımı da teşvik etmeye girişti.

Özellikle bilişim teknolojisi alanında büyük atılımlar yapan Hindistan'dan çok sayıda vasıflı eleman, yurtdışında çalışıyor.

Ayrıca pek çok uluslararası şirket de bazı faaliyetlerini buradaki taşeron şirketler eliyle yaptırıyorlar.

Hindistan ayrıca dünyanın en büyük film sanayilerinden birine sahip olmakla övünüyor. Bombay merkezli bu sektör çoğu zaman Hollywood'a rakip gösteriliyor ve Bollywood olarak anılıyor.

Ancak bu gelişmelere rağmen nüfusun önemli bir bölümü okuma yazma bilmiyor ve yoksulluk içinde yaşıyor.

Toplumsal yaşamda bireyin edinebileceği rolü katı hatlarla belirleyen kast sistemi de etkisini sürdürüyor.

Hindistan'ın ilk kadın cumhurbaşkanı Pratiba Patil, Temmuz ayında görevi devralarak ülkenin dördüncü cumhurbaşkanı oldu.

Patil'in taraftarları, yetkileri sembolik de olsa bu görevi üstlenmesinin, Hindistan'da kadınların statüsünü ileriye götürmeye katkıda bulunacağını belirtiyorlar.

Patil, beş yıl sürdüreceği görevi ülkenin nükleer programının geliştirilmesinde önemli rol oynamış bir bilimadamı olan Abdül Kelam'dan devraldı.

Patil, halka anayasayı uygulama ve kendisini halka hizmete adama sözü verdi.
Siyasete atılmadan önce avukat olan Patil, Rajastan eyaletinde valilik yapmıştı.

Hindistan Cumhurbaşkanı'nın pek az fiili yetkisi var. Ancak genel seçimler ardından çok sayıda partiden hangisinin merkezi hükümeti kurma çalışmalarına başlayacağına cumhurbaşkanı karar veriyor.

Singh, 2004 yılı Mayıs ayında, Kongre Partisi'nin genel seçimlerdeki beklenmedik zaferi sonrası başbakanlığa atandı.

Kongre Partisi lideri Sonia Gandhi, başbakanlık görevini kabul etmeyeceğini açıklayarak partisine gönül verenleri şaşırtmıştı.

Bir suikast sonucu öldürülen eski başbakanlardan Raciv Gandhi'nin eşi olan Sonia Gandhi, İtalya'da doğmuş olması nedeniyle, başbakanlığının milliyetçi çevrelerce istismar edilebileceğini düşündü.

Hindistan Başbakanı Manmohan Singh ise ününü 90'lı yılların başında Ekonomi Bakanı'yken gerçekleştirdiği reformlara borçlu.

Singh, Hindistan'ı serbest piyasa ekonomisine geçiren kişi olarak gösteriliyor.

Hindistan bu dönemde Manmohan Singh'in gerçekleştirdiği reformlarla içinde bulunduğu ekonomik krizi geride bırakmıştı.

Singh Kongre Partisi'nin muhalefete düştüğü yıllarda partisinin Hindistan Parlamentosu'nun üst kanadındaki grubunun başkanıydı.

Manmohan Singh hükümetinin temel hedeflerinin yoksulluğu azaltmak ve ekonomik reformları sürdürmek olacağını söylüyor.

Hindistan Bşabakanı ayrıca, Pakistan'la iyi ilişkiler kurmak istediğini belirtmişti.

Oxford ve Cambridge Üniversitelerinde öğrenim gören geçmişte hem Uluslararası Para Fonu'nda çalışmış, hem de bir süre Hindistan Merkez Bankası'nın başkanlığını yapmıştı.

Hindistan'da yayın kuruluşları 1992'de devlet televizyonu tekelinin kırılması ardından hızla gelişti. Televizyon kanalları ve radyo istasyonlarının sayısı halen artmaya devam ediyor.

Kablo ve uydu aracılığıyla yayın yapan televizyonlar birden fazla kanal sunabildiği için izleyiciler açısından cazip.

Küresel medya devi News Corporation'a ait olan STAR Plus, devlet denetimi dışındaki en geniş izleyici kitlesine sahip kanal.

Haber programları çoğu zaman büyük kalabalıkları ekran önüne çekiyor ve eğlence programlarını geride bırakıyor. 24 saat haber yayını yapan kanallara da yenilerinin katılması gündemde.

Hindistan'ın dinamik film sektörü pek çok yayın kuruluşuna yerli yapımlar sağlıyor.

Kamu televizyon kurumu Doordarshan, 400 milyon kişiye ulaşan birinci kanalı DD1 dışında 20 kanal daha işletiyor.

Ülkede kablolu televizyon pazarı 60 milyon abonesi ile dünyadaki en büyük pazarlardan birisi.

Özel radyolar ise nispeten daha taze bir geçmişe sahip. 2000 yılında ruhsat verilmeye başlanmasından bu yana, müzik ağırlıklı yayın yapanlar başta olmak üzere FM istasyonları pek çok kentte hızla yayıldı.

Ancak radyodan haber bülteni yayınlama yetkisi sadece kamu kurumu olan All India Radio'ya (Tüm Hindistan Radyosu) ait.

Hindistan'da özel basın da bağımsız ve etkin. Yine de devlet sırları yasası, zaman zaman gazeteciler aleyhinde kullanılabiliyor.

Hindistan ve Pakistan, basın kuruluşları aracılığıyla sık sık karşılıklı söz düellolarına girişiyorlar.

Bu nedenle ortaklıklar sayesinde birbirlerinin ülkelerine aktarılan yayınlar zaman zaman kesilip sekteye uğruyor.

Hindistan'daki internet kullanıcılarının sayısının 2006 itibariyle 38 milyon kişiyi buldu. Bu rakam 2001 yılı başında sadece 5,5 milyondu.

(Hindistan Basın Ajansı) Ülkedeki en büyük haber ajansı ülkedeki gazetelerin sahibi olduğu bir kooperatif yapısında, kar amacı gütmüyor.