Bu yeni hükümetin temel gündem maddesi uzlaşmaydı ama son olarak 2008 Mart ayında yapılan ve sonuç alınamayan konferans da gösterdi ki, Irak'ın çok sayıdaki topluluğu, mezhebi arasında bir uzlaşma sağlamak pek de kolay görünmüyor ve bu konuda çok ilerleme sağlanabilmiş değil.

Kabine son bir kaç ayda bir hayli yıprandı.

En büyük Sünni Arap parti, 2007 yılının Ağustos ayında hükümetteki bakanlarını çekti, Birleşik Irak İttifakı'ndan bakanlar da hükümet toplantılarını boykot ediyorlar.

Sadr yanlısı bakanlar 2007 yılı Nisan ayında hükümetten ayrılırken, daha küçük bir Şii partisi olan Fadila da Birleşik Irak İttifakı'ndan çekildi.

El Maliki, 2007'nin Ağustos ayında dört partiden oluşan Kürt - Şii ittifakı kurdu ama bu yılın Mart ayında bu oluşuma henüz Sünni Arapları katabilmiş değil.

Bazı bakanların mezhepler arası ayrılığa ve bölücülüğe karıştıkları iddiaları gündemde.

1- KİLİT İSİMLER

2- SİYASİ SİSTEM

3- SEÇİMLER

4- MALİKİ HÜKÜMETİNE BAKIŞ

5- BÖLGESEL KÜRT YÖNETİMİ

KİLİT İSİMLER

Cumhurbaşkanı: Celal Talabani (Kürt - PUK - KYB/Kürdistan Yurtseverler Birliği)
Başbakan: Nuri al-Maliki (Şii - UIA- Birleşik Irak İttifakı/ Dava)
Meclis Başkanı: Mahmud El Meşhedani (Sünni Arab)
Dışişleri Bakanı: Hoşyar Zebari (Kürt - KDP/Kürdistan Demokrat Partisi)
İçişleri Bakanı: Cevad Bulani (Şii - Bağımsız)
Savunma Bakanı: General Abdülkadir Muhammed Casim (Sünni - Bağımsız)
Petrol Bakanı: Hüseyin Şehristani (Şii - UIA- Birleşik Irak İttifakı )
Ulusal Güvenlik Bakanı: Şervan el Vaili (Şii - UIA/ Birleşik Irak İttifakı )

Başa dön

SİYASİ SİSTEM

Irak'ın üç üyeli bir Cumhurbaşkanlığı konseyi bulunuyor, bu konseyi cumhurbaşkanı ve iki yardımcısı oluşturuyor.

Bu kişiler, Ulusal Meclis tarafından üçte iki çoğunluk esasına göre seçiliyorlar.

Mecliste en büyük çoğunluğa sahip partinin lideri olan Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından atandıktan sonra kabinesini belirliyor.

Ulusal Meclis /Temsilciler Konseyi, 275 sandalyeden oluşuyor. Bunların 230'u Irak'ın 18 eyaletinden seçilen temsilcilere ayrılmış durumda.

Geriye kalan 45 sandalye de partilerin oy oranına göre nisbi temsil yöntemiyle belirleniyor.

Meclisteki milletvekillerinin en az 25'inin, yani 70'inin, kadın olması şartı aranıyor. Meclis, dört yıllığına belirleniyor.

Anayasaya göre "Federasyon Konseyi" adı verilen, eyaletleri temsil edecek bir meclis planlandı, ancak asla hayata geçirilemedi.

Başa dön

SEÇİMLER

Iraklılar, 2003 yılında ABD önderliğindeki işgalden bu yana üç kez seçime gittiler:

30 Ocak 2005 - Geçici hükümet (2004 yılı Haziran ayında koalisyon güçlerince belirlenen geçiş süreci hükümetinin yerini aldı. Katılım yüzde 58'di ama Sünni Arapların yoğun olduğu Selahaddin ve Anbar eyaletleri seçimlere katılmayı reddetmişti.)

15 Ekim 2005 - Anayasa referandumu Katılım yüzde 66 oldu, anayasadan yana yüzde 78 oy kullanıldı. Seçim, yine Selahaddin ve Anbar eyaletlerinde reddedildi.)

15 Aralık 2005 - Ulusal meclis seçimi. Demokratik seçimle işbaşına gelen ve referanduma onaylanan Iraklıların hazırladığı anayasaya dayandırıldı. Katılım yüzde 75'di.

Başa dön

Seçim sonuçları

Seçimler 15 Aralık 2005'de yapıldı. Resmi sonuçlar 9 Şubat 2006'da yayımlandı.

Şii koalisyonu: SCIRI Irak Yüksek İslam Konseyi (eski Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi) 30; Dava Partisi 28; Sadr Partisi 30; Fadila Partisi 15; diğerleri 25 sandalye Toplam : 128 sandalye

Kürtlerden kurulu, toplam 53 sandalyeye sahip

Sünni Araplardan oluşuyor, 44 sandalyeye sahip

Laik, İyad Allawi'nin başını çektiği bazı Sünni partilerden oluşuyor, 25 sandalyeye sahip

Sünni Araplardan kurulu, 11 sandalye sahip

Kürtlerden kurulu, 5 sandalyeye sahip

Sünni, laik bir oluşum, 3 sandalyeye sahip

Sadr yanlısı, 2 sandalyeye sahip

Kerkük merkezli, Türkmen, 1 sandalyesi var

Suriyeli, Hristiyan oluşum, 1 sandalyesi var

Laik bir parti, 1 sandalyesi var

Yezidilerden kurulu, 1 sandalyesi var

* Birleşik Irak İttifakı'nda bölünmeler yaşanmış görünüyor. Fadila Partisi 2007 Mart ayında ayrıldı. Dava ve SCIRI Kürt blokla beraber yeni bir blok kurdu.

Başa dön

MALİKİ HÜKÜMETİNE BAKIŞ

Birleşik Irak İttifakı (UIA) yeni meclise en fazla sandalye sokan parti olmakla beraber, hükümeti tek başına kurması için yeterli çoğunluğu sağlayamadı (10 sandalye eksikti)
Kürt İttfakı'yla koalisyona gitti. Birleşik Irak İttifakı ilk olarak İbrahim el Caferi'yi başbakanlığa aday gösterdi ancak Şii partilerin Caferi üzerinde uzlaşamaması üzerine, Dava Partisi'nden Nuri el Maliki bu göreve geldi.

Yeni kabine 20 Mayıs 2006'da göreve geldi, ama kilit önemdeki İçişleri ve Savunma Bakanlıklarına 8 Haziran'a dek atama yapılmadı.

Birleşik Irak İttifakı'nın parçası olan Sadr bloğu, 16 Nisan 2007'de altı bakanını Irak hükümetinden çekti. Gerekçeleri, ABD askerlerinin ülkeden çekilmesi konusunda baskı yaratabilmekti. Bu çekilme, Birleşik Irak İttifakı içinde farklı Şii gruplar arasında görüş ayrılığı getirdi. Fadila Partisi, zaten Mart ayında kabinede temsil edilmediği gerekçesiyle ayrılmıştı.

Ana Sünni Arap parti olan Irak Uyum Cephesi, 1 Ağustos 2007'de hükümetteki altı bakanını çekti, ancak Maliki, bu istifaları reddetti.

Eski Başbakan İyad Allwai'nin Ulusal Irak Listesi, kabinedeki dört bakanının 6 Ağustos 2007'den itibaren kabine toplantılarını boykot edeceğini açıkladı. Ancak bakanlar, günlük yönetim işlerini sürdürüyor.

Yeni Siyasi Blok

Kabinedeki parçalanma karşısında, Maliki'nin Dava Partisi, dört partili yeni bir Şii- Kürt bloğu kurdu. Bu dört parti : Şii İslamcı Dava Partisi ve Irak İslam Yüksek Konseyi ile Kürdistan Demokratik Partisi ve Kürdistan Yurtseverler Birliği'nden oluşuyor.

Partilerin başında sırasıyla, Nuri el Maliki, Abdülaziz el Hakim, Mesud Barzani ve Celal Talabani bulunuyor. Bu konudaki anlaşmaya 16 Ağustos 2007'de varıldı.

Daha önce Dava ve SCIRI, Birleşik Irak İttifakı'nın parçasıydılar. Ama bu yeni oluşumda Sünni Araplar, Fadila ya da Sadrcılar temsil edilmiyor.

2008'in Şubat ayında Irak basınında Irak Uyum Cephesi'nin yeniden meclise dönebileceği haberleri yer aldı. Ama yeni bir ulusal uzlaşma hükümeti ve Sünni Arapların konumu hala tartışmaya açık.

Başa dön

KÜRDİSTAN BÖLGESEL YÖNETİMİ

Irak'ın kuzeyinde 3 özerk Kürt eyaletinden oluşuyor. Demokratik seçimle işbaşına gelmiş, kendi ulusal meclisi var. 111 sandalyeli bir meclisten oluşuyor, seçimler her dört yılda bir düzenleniyor.

Son seçim Irak Ulusal Meclisi seçimleriyle aynı tarihte, 30 Ocak 2005'de düzenlendi. 111 sandalyeden 29'u kadınlara ayrılmış durumda. Hükümette iki kadın bakan yer alıyor.

Başa dön