BARIŞI KAZANMAK I. Almanya-1 II. Almanya-2 III. El Salvador IV. Bosna V. Irak-1 VI. Irak-2

Bosna'daki eski uluslararası temsilci Lord Paddy Ashdown, BBC Dünya Servisi için hazırladığı altı bölümlük dizide bu soruya yanıt arıyor.

"Barışa, savaşa hazırlandığından daha da fazla hazırlanmak gerek" diyen Lord Ashdown, geçmişteki dört deneyime uzanarak savaş ve müdahalelerden sonra uygulanan politikaları inceliyor.

Bunun için de yakın geçmişte iz bırakan müdahalelere uğrayan, kapsamlı yapılandırma programları ile ayağa kaldırılmaya çalışılan ülkeleri mercek altına alıyor.

BBC Radyo 4 için hazırlanan bu diziyi Ebru Doğan Türkçe'ye uyarladı, Hüseyin Sükan sundu.

İlk bölümde 2. Dünya Savaşı sonrasında, Almanya'nın yıkıntılar içindeki görüntüsünü anımsıyoruz.

Bu dönemde dörde bölünerek işgal edilen Almanya'nın tek başına ayakta durmaya hazır olması dört yıl sürmüştü.

Lord Ashdown işgalciler arasında en büyük hataları İngilizlerin yaptığını söylüyor.

Yine Almanya'da geçen ikinci bölümde İngilizlerin geleceğin Başbakanı Konrad Adenauer'le nasıl ters düştüğünü ve bunun bedelini de ödediğini anlatan Ashdown, alınacak dersleri şöyle sıralıyor:

• Eski rejimin en üst düzey isimlerini uzaklaştır, ama kalanların yeteneklerinden faydalan;
• Güvenliği birincil önceliğin yap;
• Ekonomiyi bir an önce hareketlendir ki halka savaşa değil barışa konsantre olsun;
• Seçimleri mümkün olduğunca geç yap ve yerel gelenekleri dikkate alarak çalış - kendi sistemini empoze etmeye kalkma.

I. Bölüm Almanya-1

II. Bölüm Almanya-2

Lord Ashdown üçüncü bölümde gerilla grupları arasında çatışmalara sahne olan El Salvador'a 16 yıl önce yapılan BM müdahalesinin ertesini inceliyor.

BM en iyi operasyonlarından biri kabul edilen El Salvador'daki başarısını neye borçlu?

Paddy Ashdown "Hem Soğuk Savaş'ın bitmesiyle doğan ortama, hem de örgüt yöneticilerinin attığı isabetli adımlara" diyor.

III. Bölüm El Salvador

Paddy Ashdown dördüncü bölümde dört yıl boyunca görev yaptığı Bosna'ya uzanıyor ve çuvaldızı kendisine batırmaya çalışıyor.

Lord Ashdown'a göre Bosna'da savaşı izleyen yedi yılda altı seçim düzenlenmesi hataydı.

"Oysa Bosnalıların hararetle ihtiyacı olan iki şey vardı: İş ve güvenlik."

IV. Bölüm Bosna

Lord Ashdown beşinci bölümde günümüze geliyor ve Irak'ın işgalinin ardından izlenen politikaları diğer deneyimlerle, özellikle de Almanya'yla karşılaştırıyor.

Ashdown'a göre ABD'nin buradaki icraatları gelecekte "Paramparça bir ülkeyi yeniden inşa ederken ne yapmamalı" diye örnek gösterilebilir.

Altıncı ve son bölümdeyse yine Irak örneğinde, Ashdown'ın çıkardığı dersleri dinlemeye devam ediyoruz:

"Uluslararası toplumun barışı sağlamak ve parçalanmış toplumları yeniden toparlamakta çok değerli roller oynayabileceğine gönülden inanıyorum.

"Ve umarım ki o gün geldiğinde Irak deneyimini dikkatle inceler, aynı hataları sil baştan yapmayız."

V. Bölüm Irak-1

VI. Bölüm Irak-2