KARADAĞ'IN KÜNYESİ Nüfus: 598 bin (BM, 2008) Başkent: Podgoriça Yüzölçümü: 13 bin 812 km2 En yaygın diller: Sırpça, Arnavutça En yaygın din: Hıristiyanlık, İslam Ortalama ömür: Erkeklerde 72, kadınlarda 77 yıl (BM) Para birimi: 1 Euro = 100 sent (Karadağ) Başlıca ihraç ürünleri: Alüminyum Ortalama yıllık gelir: 5.180 dolar (Dünya Bankası, 2007) İnternet uzantısı: cg.yu Uluslararası telefon kodu: +381

Karadağlıların yüzde 55'i, 21 Mayıs 2006'da düzenlenen referandumda, Sırbistan'dan ayrılıp bağımsız olma doğrultusunda oy verdi.

Böylece Şubat 2003’te Yugoslav Parlamentosu’nun aldığı kararla kurulan Sırbistan ve Karadağ devleti, Avrupa'nın en kısa ömürlü devletlerinden biri olarak tarihe geçti.

GENEL BİLGİLER

Sırbistan ve Karadağ federasyonunun feshini takiben, ülkenin tüm temsil haklarını federasyonun büyük ortağı Sırbistan devraldı.

Bu nedenle Karadağ, tüm uluslararası örgütler nezdinde yeniden üyelik başvurusu yapıyor.

Birleşmiş Milletler, Karadağ'ı 2006 Haziran'ında ayrı bir üye olarak kabul etti.

Karadağ aslında bundan 90 yıl kadar önce kısa bir bağımsızlık deneyimi yaşamıştı.

Ancak ülke, 1945 yılında Josip Broz Tito'nun kurduğu Yugoslavya Sosyalist Cumhuriyeti'ne dahil oldu.

O dönemde Yugoslavya'yı Sırbistan, Karadağ Slovenya, Hırvatistan, Bosna Hersek ve Makedonya oluşturuyordu.

Otoriter komünist lider Josip Broz Tito liderliğndeki dönemde etnik gerginlikler bastırıldı. Federasyonun ömrü, Tito’nun 1980’de ölümünden sonra 10 yıldan ibaret oldu.

1990’larda dağılmaya başlayan Yugoslav Federasyonu’ndan geriye kalan son iki ülke olan Sırbistan ve Karadağ 2002 yılı Mart ayında, Sırbistan ve Karadağ adı altında daha gevşek bir birlik oluşturmaya karar verdiler.

Aslında Karadağ'ın talebi baştan beri bağımsızlıktı.

Ancak Avrupa ülkeleri'nin baskısıyla gevşek federasyonun anayasasında iki cumhuriyetin üç yıl içinde bağımsızlık için referanduma gidebileceği belirtildi ve bu talepler ertelendi.

Avrupa Birliği’nin arabuluculuğunda varılan anlaşma, Balkanlar'daki sınırların daha fazla değişmesini önlemeye yönelikti.

	Tara Kanyonu Avrupa'daki en derin kanyon

Ancak bu anlaşma çevresinde yürütülen tartışma Karadağ’daki hükümeti sarstı.

Çünkü Karadağ hükümeti, varılan anlaşmanın cumhuriyete yeterli bağımsızlık vermediğini düşünenlerle fazla bağımsızlık tanındığını düşünen kesimlerin her ikisi karşısında da yıpranmıştı.

Ancak anlaşma yanlısı partilerin konumu, bir sonraki seçimleri kazanmaları ile pekişmiş oldu.

Karadağ, doğal güzellikleri ile övünüyor.

Ülkenin yaklaşık Türkiye'nin Manisa ili kadar olan yüzölçümünün yarısı sık ormanlarla kaplı.

Adriyatik Denizi'ne kıyısı olan ülke dağlık bir yapıda.

Tara Nehri Kanyonu ise, Avrupa'daki benzerlerinin en derin ve uzun olanı.

LİDERLER

Cumhurbaşkanı: Filip Vuyanoviç

Bağımsızlık yanlısı Vuyanovic, 2003 Mayıs'ından bu yana bölgedeki en üst düzey siyasetçi.

Vuyanoviç başbakanın da müttefiki durumunda.

Başbakan: Milo Cukanoviç

Karadağ'ın bağımsızlığı talebini uzun yıllardır savunan Cukanoviç'in partisi, 2002 Ekim'indeki genel seçimi kazanmıştı.

	Cukanoviç 1990'ların başından itibaren siyasetin ön saflarında

Cukanoviç, bu tarihte cumhurbaşkanlığı görevinden vazgeçip, ülkenin yönetiminde daha etkin bir rol alabilmek üzere başbakanlığı tercih etti.

Cukanoviç, ilk kez 1991 yılında, henüz 29 yaşındayken bölgenin başbakanı seçilmişti.

O dönemde eski Yugoslavya lideri Slobodan Miloşeviç'e destek veriyor ve federal Yugoslavya yapısının korunmasını istiyordu.

Başbakanlığı döneminde, Karadağlı askerler, Yugoslav ordusu içinde Hırvat kenti Dubrovnik'in kuşatılmasında etkin görev aldı.

Ancak 1990'ların ortalarından itibaren iki siyasetçinin arası açıldı.

Cukanoviç, 1997'de Miloşeviç yanlısı bir adayı yenilgiye uğratarak cumhurbaşkanı oldu.

İlerleyen yıllarda, Kosova'daki savaş sırasında, Karadağ'ın yaşananlara taraf olmadığını bildirerek AB çevrelerinde sempati topladı.

Ancak AB, Cukanoviç'in bağımsızlık talebini endişeyle karşıladı. Bu nedenle Karadağlı lider üç yıllık bir federasyon yapısını bu konuda bir referandumun izlemesi formülünü kabul etmek zorunda kaldı.

MEDYA

Karadağ’da medya, Miloşeviç yönetiminin son yıllarında Sırbistan’dakine göre hep daha özgürdü.

Sayıları bir düzineye yaklaşan medya kurumu devlet tekelini kırmayı başarmış ve kamuoyunun gündemindeki tartışmaları teşvik eder olmuştu.

2002 yılında çıkarılan yasalar da devlete ait Karadağ Radyo Televizyon Kurumu'nun (RTCG) bir kamu yayıncısı haline gelip özerkleşmesini sağladı.

	Önde gelen yayın yönetmenine silahlı suikast tepki çekti

Ancak bazı medya izleme kuruluşları, yayın siyasetleri konusunda nüfuzun hala devam ettiğine işaret ediyorlar.

2004 yılında muhalif görüşlü Dan gazetesinin yayın yönetmeni Dusko Covanoviç'in öldürülmesi kamuoyunun tepkisini çekti. Yetkili makamları olayla ilgili olarak suçlayan eylemler düzenlendi.

Uluslararası kurumlar bağımsız medyanın desteklenmesi için bazı programlar yürütüyor.

Ancak ticari kanalların küçük bir reklam pastasından pay alarak ayakta kalmak için mücadele etmesi gerekiyor.

Düzinelerce televizyon ve radyo kanalının yayın yaptığı ülkede, pazarın doymuş durumda olduğu yorumları yapılıyor.