BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme: 22 Temmuz, 2004 - TSİ 14:29
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Sorular ve cevaplar: 11 Eylül Komisyonu
Amerika Birleşik Devletleri'nde 11 Eylül saldırılarını soruşturan bağımsız komisyon, Amerikan Kongresi'nce oluşturuldu.

Donald Rumsfeld komisyona ifade verirken
Savunma Bakanı Rumsfeld de komisyona ifade veren yetkililer arasındaydı

Tarafsız olması için soruşturma komisyonunda, gerek iktidardaki Cumhuriyetçi, gerekse de muhalefetteki Demokrat Parti'den beşer üye yer aldı.

80 kadar kişi de, komisyonunun çalışmalarına katkıda bulundu.

11 Eylül Komisyonu'nun başkanı Cumhuriyetçi Parti'den eski New Jersey eyaleti valisi Thomas Kean.

Başkan yardımcısı ise Demokrat Parti'den eski temsilciler meclisi üyesi Lee Hamilton.

11 Eylül komisyonu bugün açıklayacağı raporunda Amerikan hükümetine, ülkede iç güvenliği nasıl daha iyi koruyacağına ilişkin tavsiyelerde bulunacak.

Komisyonun araştırdığı konular?

"Amerika Birleşik Devletleri'ne Yönelik Terör Saldırıları'yla İlgili Ulusal Komisyon" 2002 yılında oluşturuldu.

ABD Başkanı George Bush
Başkan Bush komisyon üyelerine Beyaz Saray'da ifade vermişti

Komisyon ana görevleri, 11 Eylül saldırılarının "kapsamlı ve eksiksiz" bir analizini yapmak ve Amerikan hükümetine, gelecekte benzer saldırıların nasıl önlenebileceğine yönelik tavsiyeler sunmak.

Komisyonun araştırdığı hususlar ise şunlar:

  • El Kaide örgütünün yapısı ve saldırıları nasıl planladığı
  • Daha geniş çaplı terör örgütleri ve bu örgütlerin eylemlerini nasıl finanse ettikleri
  • Amerika Birleşik Devletleri'nin sınırlarının güvenliği
  • İlgili Amerikan kuruluşlarının iç istihbarat toplama teknikleri
  • Uluslararası istihabaratın toplanması, bu alanda yapılan işbirliği ve işbirliği düzeyinin analizi
  • Uluslararası diplomasi
  • Yurt içi ve dışında terörle mücadele stratejileri
  • Saldırıların hemen ardından alınan önlemler

Komisyonun şu ana kadarki bulguları neler?

11 Eylül Komisyonu, tanıkların dinlenmesi süreci boyunca, şu ana kadar çalışmaları ile ilgili olarak 17 duyuru ya da ön rapor yayımladı.

Bunların tamamına komisyonun resmi internet sitesine
http://www.9-11commission.gov/ adresinden ulaşmak mümkün.

Komisyonun ön raporlarında; saldırganların ABD'ye nasıl girdiklerine, saldırılarda kullanılan dört uçakla ilgili ayrıntılı bilgilere, 11 Eylül saldırıları öncesi terörle mücadeleye yönelik operasyonlara, istihbarat servislerinin performanslarının değerlendirilmesine ve ABD'deki acil durum önlemlerine yönelik değerlendirmeler yer aldı.

Saldırı anında Dünya Ticaret Merkezi
11 Eylül saldırılarında Dünya Ticaret Merkezi yıkılmış, Pentagon hasar almıştı

11 Eylül Komisyonu, kamuoyuna açık son oturumlarını 16-17 Haziran tarihlerinde yapmıştı.

Bu oturumlar sonrası üç ön rapor yayımlandı.

Ön raporlarda; 11 Eylül saldırılarının genel bir değerlendirmesi yapıldı, El Kaide örgütünün saldırılardaki rolü incelendi ve Amerikan hava savunma birimlerinin saldırıya tepkisi incelendi.

Açıklanan bu raporlardan birinde; saldırılar sırasında ABD'de ilgili birimler arasında koordinasyon sağlanamadığı için büyük bir kaos yaşandığını açıklanmıştı.

Amerikan hava savunma birimlerinin saldırılarda hazırlıksız yakalandığı belirtilmişti.

Ayrıca Irak'la El Kaide'nin saldırılarda işbirliği yaptıklarına dair sağlam bir kanıt olmadığı vurgulanmıştı.

Komisyonun çalışmaları ile ilgili yaygın görüş, genelde saldırıları önlemek için birçok fırsatın kaçırıldığı ve rapordaki bazı hususların, başkan Bush'u zor durumda bırakacağı şeklinde.

Komisyon kimleri dinledi?

11 Eylül Komisyonu 20 aylık soruşturması çerçevesinde, 10 ülkede 1000'den fazla kişiyi dinledi, iki milyondan fazla belgeyi inceledi.

Richard Clarke
Beyaz Saray'ın eski terörle mücadele uzmanı Clark başkan Bush'a sert eleştiriler yöneltmişti

İlk 10 çalışma gününde; federal, devlet ve yerel düzeyle özel sektörden 110 kişi, komisyona ifade verdi.

Komisyonunun çalışmalarına ilgiyi artıran gelişme ise, Beyaz Saray'ın eski terörle mücadele uzmanı Richard Clarke'ın Bush yönetimine yönelik suçlamaları oldu.

Richard Clarke, Bush yönetiminin terörle mücadelede son derece başarısız olduğunu söylemişti.

Komisyon geçtiğimiz Nisan ayında Clinton ve Bush yönetimlerinden önemli yetkilileri dinledi.

ABD Başkanı George Bush, Başkan Yardımcısı Dick Cheney, Dışişleri Bakanı Colin Powell, Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, eski ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright, eski ABD Savunma Bakanı Richard Cohen ve daha sonra istifa eden eski CIA Başkanı George Tenet komisyona ifade veren kişiler arasındaydı.

11 EYLÜL KOMİSYONU
 Bence Başkan Bush 11 Eylül saldırıları öncesi terör tehdidini gözardı etti.
Richard Clarke

Başkan Bush'un Ulusal Güvenlik Danışmanı Condoleezza Rice önce komisyon üyeleriyle özel bir oturumda buluştu ve kamuoyu önünde ifade vermek istemedi.

Demokratlar ve 11 Eylül saldırılarında ölenlerin aileleri, bu duruma tepki göstermiş ve Bush yönetimini, komisoynla tam işbirliği yapmamakla suçladı.

Bush yönetimi ise bu durumu güçler ayrılığı ilkesiyle açıklamış ve sadece üst düzey Beyaz Saray yetkililerinin, görevleri süresince kongre komisyonlarında halka açık ifade vermemelerine yönelik geleneği sürdürdüklerini belirtti.

Ancak Bush yönetimi daha sonra baskılara boyun eğmiş ve Rice'ın komisyon üyelerince kamuoyuna açık olarak sorgulanmasına izin verdi.

11 Eylül Komisyonu geçtiğimiz Mayıs ayında da, eski New York Belediye Başkanı Rudolph Guliani ve New York'un mevcut belediye başkanı Michael Bloomberg ve ABD İç Güvenlik Bakanı Tom Ridge'in ifadelerini dinledi.

Komisyon üyeleri ayrıca geçtiğimiz Nisan ayında da, eski ABD Başkanı Bill Clinton ve eski Başkan Yardımcısı Al Gore'la da özel olarak bir araya geldi.

Komisyon çalışmasını gerçekten "bağımsız" bir şekilde yapabildi mi?

Ön raporlarında gerek Cumhuriyetçi Bush, gerekse de Demokrat Clinton yönetimlerine eleştiriler yönelttiği göz önünde bulundurulduğunda, komisyonun gerçekten "bağımsız" çalışmak için çaba harcadığı görülüyor.

Ancak Kasım ayında yapılacak başkanlık seçimleri öncesi başkan Bush'un kendisini terörle mücadelede "savaş başkanı" olarak lanse ettiği göz önünde bulundurulduğunda, komisyon raporunun siyasi sonuçlarının da olacağı kesin gibi.

Gerek Cumhuriyetçi, gerekse de Demokrat Parti, seçim öncesi komisyon raporundan kendilerine pay çıkarmaya çalışacaktır.

BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik