Bu sayfayı arkadaşıma gönder		Yazıcı için

Saddam Hüseyin'in devrilmesinden sonra Irak'ta yeni güç odakları ortaya çıktı.

Bunları ana hatlarıyla, İslami partiler, laik siyasi örgütlenmeler ve etnik gruplara göre örgütlenmeler diye gruplandımak mümkün.

İslami partiler içinde en çok öne çıkan grup, Saddam Hüseyin döneminde yönetimde etkin rol oynamalarına izin verilmeyen Şiiler.

İslami gruplar

Irak nüfusunun yüzde 60'ını oluşturan bu grup, şimid kitlesel gösterilerle siyasi gruplanmalarının eliyle sesini duyuruken yeni yönetimde ağırlıklı söz hakkı sahibi olmaya çabalıyor.

Ancak bu talep etrafında buluşan Şiilerin Irak'ın geleceğine dair talepleri çeşitlilik gösteriyor.

Kimileri İslami bir düzen isterken kimileri de yabancı işgal kuvvetlerinin derhal çekilmesini savunuyor.

Ayrıca uzun yıllar sonra sürgünden dönen geleneksel kanattan din adamları da yeni nesil liderlerle rekabet halinde.

Başlıca Şii gruplanmaları için tıklayın

Şiilerden sonra büyüklüğü itibariyle yönetimde pay sahibi olmaya aday diğer başlıca gruplar Sünniler ve Kürtler.

Laik örgütlenmeler

Irak'ta şu anda faaliyet gösteren laik ya da milliyetçi grupların büyük bölümü aslında Saddam Hüseyin döneimde faaliyetlerini sürgünde yürütüyordu.

Son aylarda ülkeye dönen bu gruplar hem ülke içinde fazla tanınmama ve taban sahibi olmama hem de Amerikan piyonları olarak görülmeleri açısından dezavantajlı.

Ülke içinde ise Saddam Hüseyin döneminde Baas partisinin toplumun her katmanında kökleşen yapısı dolayısıyla diğer partilerin varlığı hissedilmiyordu.

Zira ülkede resmi dairlerde veya devlet bağlı kuruluşlarda belirli bir konuma gelebilmek için Baas Partisi üyeliği koşuldu.

Şimdi ise Baas Partisi'nin feshedilmesi ardından Baas partili bazı yetkililer yeni yönetim yapıları içinde rol alıyorlar.

Başlıca laik örgütlenmeler için tıklayın

Etnik gruplar

Kürtler, Asuriler ve Türkmenler gibi Arap olmayan gruplar Irak nüfusunun yüzde 20 ila 25'ini oluşturuyor.

Bu grupların büyük bölümü ülkenin kuzeyinde yaşıyor.

Bu grupların en büyüğü Kürtler ülkenin kuzeyindeki iki ayrı siyasi örgütlenme ile kendi toplulukları içinde oturmuş bir destek tabanına sahip ancak bu ulusal çapta iktidara talip olmaları için yeterli değil.

Kürtler 1991'deki Körfez Savaşı'ndan bu yana ABD ve İngiltere'nin denetlediği uuşa yasak bölge uygulaması sayesinde Saddam Hüseyin'den korunarak neredeyse altın çağlarını yaşadılar.

Şimdi ise merkezi hükümet içinde pay sahibi olmak ve şu ana dek sahip

oldukları özerk yetkileri garantiye alacak bir federal yönetim yapısı

istiyorlar.

Kürtler Irak'taki savaş sırasında da ABD güçleri ile işbirliği içinde çalıştılar hatta Musul ve Kerkük kentleirne Amerikan askerlerinden önce girdiler.

Türkiye ise Kürtlerin bölgede bağımsız bir yapı oluşturmasının kendi

topraklarında milliyetçi akımları güçlendirebeileceği endişesiyle bu

taleplere şiddetle karşı çıkıyor.

Asuri ve Türkmenler de siyasi düzenlemeler oluşturuyorlar.

Irak Yönetim Konseyi

Irak Yönetim Konseyi 2003 Temmuz'unda Geçici Koalisyon İdaresi tarafından kuruldu. Konseyin üyeleri de Amerkan idaresince atandı.

Konseyin bakanları atayıp görevden alabilmek ve bütçeyi kontrol etmek gibi bazı alanlarda önemli yetkileri var.

Ayrıca Konsey yeni Irak anayasasının hazırlanması için bir kongre oluşturulması çalışmalarına da nezaret ediyor. Anayasanın hazırlanması ardından yeni bir hükümete egemenliğin devri öngörülüyor.

Ancak asıl yetkiler hala Geçici Koalsiyon İdaresi'nin elinde. İdare 'operasyonlara dair' güvenliği sağlıyor ve konseyin aldığı kararları veto etme yetkisine sahip.

Konseyin üyelerinin büyük bölümü Saddam Hüseyin döneminde sürgünde yaşayan muhaliflerden.

Konseye yöneltilen en sert eleştrilerden biri de bu grubun Irak halkını temsil niteliği bulunmayan dışarıdan gelme isimlerden oluşuyor olduğu biçiminde.

Konsey uzun süren pazarlıklar ardından 2003 Eylül ayında 25 bakanlı bir kabine belirledi.

Şii gruplar

Dava

1950'lerde kurulan Dava Partisi, Şii İslamcı hareketler arasında en eskisi.

Örgütün Saddam Hüseyin ve bakanlarına yönelik bir kaç suikast girşimi düzenlemesi ardından Dava, sert bir lekilde bastırıldı ve sonunda kendi içinde hizipleşti.