Yiannis Papadakis Lefkoşa

"Yunan kahvesi mi içtiniz, Türk kahvesi mi?" Kıbrıs'ın şimdiki liderleri Dimitris Hristofyas ile Mehmet Ali Talat'ın ilk görüşmelerinden sonra bir gazeteci böyle sormuştu. Hristofyas hemen "Kıbrıs kahvesi içtik" diye yanıt verdi.

"Zekice bir soru" diye düşündüm, fakat ben sorsam kahveyi hangi fincanda içtiklerini de sorardım. Sebebini az sonra anlatacağım.

Hristofyas bu yanıttan az sonra, bir başka soruyu yanıtlarken de "Talat Bey ve ben dostuz, düşman olamayız" diye ekledi. Talat Bey, her iki yanıtı da onaylar görünüyordu.

İki liderin yakın dost olması tesadüf değil - her ne kadar son zamanlarda maalesef karşılıklı alışıldık suçlamalara girişip, bu dostluğu tehlikeye atmış olsalar da...

Kıbrıs'ta toplumlar arası işbirliği için en sağlam tarihi temellere, işçi hareketi sahip. İki tarafın ortak sendikaları ve işçi mücadeleleri, uzun ve şanlı bir geçmişi paylaşıyor. İki sol parti, güneyde Rum AKEL ile kuzeyde Türk Cumhuriyetçi Türk Partisi daima yakın işbirliği içinde oldu. 1974'teki bölünmeden sonra da buluştular, tartıştılar, dayanışma duygularını canlı tuttular.

Kıbrıs tarihinin yazılmamış hikayelerinden biri, her iki tarafta da solun, kendi toplumundaki sağ hareketin şiddetine maruz kalmasıdır.

Bu yüzden adanın iki yakasında da sol, milliyetçi söylemlerden hazzetmemiş, şiddetin yalnızca öteki tarafta işlenen bir suç olmadığını daima bilmiştir.

Bu, her iki tarafta da yaygın olan "Tek saldırgan karşı taraftır - tek kurban da biziz" görüşünü yıkıp, uzlaşmaya varmak için hayati önem taşıyan bir bakış açısı.

Siyasi açıdan da, federal bir çözümden en karlı çıkacak olanlar, yine iki tarafın sol partileri.

Çünkü birleşik bir Kıbrıs'ta bazı önemli federal görevler için yapılacak seçimlerde, iki tarafın siyasi güçlerinin el ele vermesi gerekecek.

Bu işbirliğini de onlardan başka yapabilecek parti, ufukta görünmüyor. Kıbrıs tarihinde ilk kez, sol iki tarafta da iktidarda.

Bir başka olumlu ilk de, Kıbrıslı Rumlar'ın sağ partisiyle, ana muhalefetteki DİSİ ile ilgili.

DİSİ her ne kadar muhalefet partisi olsa da, AKEL iktidarının Kıbrıs sorunundaki politikalarını kuvvetle destekliyor. Şu anki DİSİ liderliğinin sorumluluk sahibi yaklaşımına borçlu olduğumuz bu durum, Kıbrıs siyaset tarihinde bir ilk.

Yani yeni yılda iyi haberler alma umudumuz hala var...

Ama dönüp, kahve falımıza yeniden bakalım, o gelecek için ne söylüyor?

İnsanlar kahve falı için fincanın içine bakarlar ama, dışı da bir o kadar önemli bence. Kıbrıs'ın Rum tarafında, çok popüler olan bir kahve fincanı var.

Üstünde, kahve sunan "siyah bir hizmetçi" resmedilmiş. Bariz bir ırkçı imaj ama sorun şu ki kimsenin itiraz ettiği yok. Acaba iki lidere de kahveleri böyle bir fincanda mı sunuldu? Ben olsam işte bu soruyu sormak isterdim onlara.

Son zamanlarda adada iki toplum da gerçek Avrupalılar olma yolunda ciddi adımlar atıp, kalifiye olmayan işlerini Doğu'dan ve Afrika'dan gelen, daha koyu tenli insanlara yaptırır oldu.

Bu göçmenlerin insan haklarına saygı gösterilmiyor; çoğu neredeyse köle hayatı yaşıyor. Adanın her iki tarafında da bu zayıf ve farklı insanlara karşı hoşgörüsüzce, hatta saygısızca davranılıyor.

Eğer içlerinde yaşayan farklı insanlara saygı gösteremiyorlarsa, Kıbrıs birleşirse, adanın öte yakasında yaşayan farklı insanlara nasıl saygı gösterecekler?