Mete Çubukçu Pakistan

	Butto'nun öldürülmesi Pakistan'da büyük üzüntü yarattı

Bu üç ismin kaderi aynı kentte yazılmış gibi.

Sindh eyaletinden çıkan bu üç politikacının, Pakistan Ordu Merkezi'nin bulunduğu, Pencap eyaletinin Ravalpindi kentinde öldürülmesi, ülkeyi yöneten sınıf olan Pencaplıların Sindilere bir mesajı olabilir mi?

Yoksa gerekli tedbirleri almayıp "Ulusun Kadını"nı açık hedef haline getirdiği yönündeki eleştirilerin odağındaki isim Devlet Başkanı ve iktidardaki Pakistan Müslüman Birliği mi sorumlu Benazir Butto'nun öldürülmesinden?

Ya da Devlet Başkanı Müşerref'in ısrarla işaret ettiği Amerikan'nın dünyaya soğuk savaştan kalan hediyesi Taliban ve El Kaide mi hedef aldı Benazir Butto’yu?

Pakistan'da sokakta, siyasi kulislerde düşünce kuruluşlarının yuvarlak masalarında hep benzer sorular soruyor. Herkes yanıtını meşrebine göre veriyor.

Ancak açık olan Pakistan’ın yaşadığı şaşkınlığı ve şoku üzerinden atamamış ve uzun sürede atamayacak olması.

Üstelik öldürülen bir kadın politikacı olunca kızgınlık bütün ülke sathına yayılmış. El Kaide’nin "Biz kadın öldürmeyiz" açıklaması ne kadar inandırıcı değilse, kendi halkı ve batı basının ikna etmeye çalışan Devlet Başkanı da şüpheleri uzun süre üzerinden atamayacak gibi görünüyor.

	Benazir Butto'nun babası asılarak öldürülmüştü

Ravalpindi'deki Liyakat Park, Butto'nun son konuşmasını yaptığı, ismini de 1951 aynı yerde öldürülen Liyakat Ali Han’dan alan bir park. Benazir Butto'nun son konuşma noktasında siyah bir bayrak dalgalanıyor. Butto ise katillere inat platforma konulan dev posterinde kocaman siyah gözleri ile gülümsüyor, el sallıyor. Yanında yine Ravalpindi'de General Ziya ül Hak tarafından asılan babası var.

Cinayetin Pakistan Ordu Merkezi'nde işlenmesi, ordu ile Butto ailesi arasında yıllardır süren çekişmenin bir sonucu olabilir mi? Bunu ilerleyen yıllar gösterecek ancak Liyakat Park bir süre sonra bir ziyaretgah, belki de bir türbeye dönüşecek. Anısına mum yakan gül döken dua okuyan partili ya da partisiz herkes, bu cinayetin Pakistan’ın kaybı olduğu konusunda hemfikir.

Doktor Şermeen mumları tazelerken "O ölmedi bak ne güzel gülüyor" diyor posterini gösteriyor. Pakistan'da mikrofonlara konuşan ender kadınlardan olan Şermeen "O bize kimliğimiz kadın olarak onurumuzu kazandırdı, bize kadın olarak cesaret verdi. Haklarımız olduğunu hatırlattı ve önümüzü açtı" derken sözü fazla uzattırmıyoruz. Çünkü, son sözlerini söylerken gözleri doluyor.

Öldürüldüğü yer olan Liyakat Park'ın çıkışında suikast günü ortalarda gözükmeyen polisler önlem almış durumda. Hemen karşıda ise katılamayacağı seçimler için hazırlanmış Butto'lu afişler duruyor. Ve önümüzdeki günlerde ülkenin her yeri bu afişlerle donatılacağı tahmin ediliyor.

Çünkü, sadece Pakistan Halk Partisi'ni destekleyenlerin değil ülkenin kurucu partisi olan Pakistan Müslüman Birliği taraftarlarının da oylarının Butto'ya yöneleceği tahmin ediliyor. Bu, Butto'ya gösterilen saygı kadar, suikasta gösterilen tepkiden kaynaklanıyor. Yani, bir Pakistan Halk Partisi üyesinin söylediği gibi "Onu vuranlar onu öldüremedi aksine onu güçlendirdiler".

8 Ocak'ta yapılması planlanan seçimlerin güvenlik nedeniyle 18 Şubat’a ertelenmesinin arkasında yatan nedenin ise ortaya çıkan bu sempati havasını azaltmak, Butto’ya yönelen desteği kesmeği amaçlığı iddiası, iddia olmaktan çok doğruluk payı taşıyan bir olgu.

8 Ocak’ta seçim yapılması halinde Butto’nun partisinin tek başına iktidara gelebileceği tahminleri yapılırken 18 Şubat’ta bir koalisyon ihtimalinden söz ediliyor.

	Pakistan'da Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref'e karşı tepkiler dinmiyor

Ama ülkede 18 Şubat'ta güvenliğin nasıl sağlanacağı ise hala koca bir soru işareti. Sindh eyaletindeki öfke selinin, yağma ve kundaklama ile sonuçlanması erteleme için uygun bir gerekçe gibi görünürken benzer tepkilerin tekrarlanmaması için Devlet Başkanı Müşerref seffaf ve adil bir seçim sözü veriyor, pek inandırıcı olmasa da...

Çünkü işbaşındaki hükümet ve güvenlik güçleri Talibanlaşan Güney Veziristan’ın bazı bölgeleri ile Belucistan eyaletinin bir kısmına hakim değil. Üstelik her şey seçimle bitmiyor.

Seçimlerde en küçük bir yolsuzluk yeniden başa dönmek anlamına geliyor ki bu çok muhtemel. The Nation Gazetesi Baş Editörü Javad Sıdık "Seçimlere hile karıştığı şüphesi insanları yine sokağa döker ve artık seçimlerde bu ülkeyi kurtaramaz" diyerek endişesini dile getiriyor.

Pakistan Halk Partisi'nin en azından uygun yerlerde uluslar arası gözlemcilerin seçimlerde bulunması konusunda ısrarlı. Çünkü, kimsenin kimseye güveni kalmamış. Tıpkı, Butto ailesi ve partisinin suikast için Birleşmiş Milletler'den bir komisyonun araştırma yapması talebi gibi. Yargıçların göz hapsinde olduğu, yargıçlara güvenin kalmadığı bir ülke artık Pakistan.

Benazir Butto’nun 11 yıldır avukatlığını yapan Senatör Faruk Naek, "Lübnan’daki Hariri Komisyonu benzeri bir komisyonun soruşturmasını istiyoruz. Çünkü, bağımsız olmayan yargıçların yapacağı soruşturmadan şüphemiz var" diyor açıkça.

Benazir Butto artık yaşamıyor. Pakistan ise onu unutacak gibi görünmüyor. Kimi sevgiyle, kimi öldürülmesine duyduğu öfkeyle seçim sandığına gideceğini söylüyor.

Büyük oyunda büyük bir oyuncu katlediliyor. Sovyetleri yenme uğruna İslamcıların desteklendiği, yine aynılarına terör adına savaş açıldığı; nükleer silah tehlikesine sahip, manipülasyona açık bir ülke olan Pakistan...

Benazir Butto olmadansa, artık eskisi gibi olmayacağa benziyor.