Osman İkiz Stokholm

Gözlerden uzaktaki iktidar koridorlarının havasını koklamak isteyenler için ilginç bir kitap.

Kitapta siyasi analizler de var. Örneğin Persson'a göre, değişik partilere oy verseler de, tüm İsveçliler aslında sosyal demokrattır. Çünkü sosyal demokrasi İsveçlilerin iliklerine işlemiştir.

Bu yüzden şu andaki sağ iktidar, sadece dört yıllık bir parantezdir.

Kamuoyu yoklamaları da sanki Göran Persson'u doğruluyor.

Sağcı hükümet göreve başladığından beri kan kaybetmekte.

Son kamuoyu yoklamasına göre sosyal demokratlar yüzde 44 oy oranıyla hükümet ortağı dört sağcı partinin toplam oylarını geçmiş durumda.

Üstelik bu iktidar döneminde vergilerin indirilmesinden dolayı herkesin geliri artmasına rağmen.

Gerçekten incelenmeye değer, çok ilginç bir dönem yaşanıyor İsveç'te. Ortaya ilginç bir tablonun çıkmasının nedeni de İsveçlilerin olaylara bakışı ve tepkisi.

İsveçliler'in kendilerini nasıl gördükleri de ilginç. Bunun için internette biraz gezinmek yeterli.

Google'da 'İsveç Dünyanın En İyi Ülkesi' (Sverige är bäst i världen) yazılıp aranacak olursa, ekrana çıkan tablo karşısında şaşırmamak elde değil.

Sağlık, eğitim, ulaşım, teknik, çevre, medya, demokrasi, insan hakları, spor, hatta uzun evlilikte, İsveç, hep dünyanın en iyisi.

Veriler, Dünya Bankası, Dünya Sağlık Teşkilatı, OECD gibi uluslarası kurumların raporlarına dayanıyor.

Tabii bir de bloglar var. Çoğu yabancı kökenli olan yeni İsveçliler 'İsveç dünyanın en iyisi' başlığı altında, nasıl bir cennette yaşadıklarını anlatıyorlar.

İşte bu mutlu ve soğukkanlı insanların yaşadığı İsveç'te 2007 durgun geçti.

Dikkatler daha çok Göran Persson'un 'parantez' diye tanımladığı sağcı hükümetin uygulamalarına odaklandı.

Hükümet geçen yıl Ekim ayında göreve başlamıştı. Ve daha ilk hafta içinde, iki bakan, evlerinde kaçak işçi çalıştırdıkları ve televizyon lisans ücretlerini ödemedikleri ortaya çıktığından istifa etmek zorunda kalmıştı.

Bu büyük bir skandaldı ve hükümet o skandalın yarattığı sarsıntının üstesinden gelemedi.

Vergi ödemeyi adeta kutsal bir görev sayan İsveçliler galiba daha o günlerde iktidara olan güvenlerini yitirdiler.

Hükümet bir yıl içinde birçok yasayı değiştirdi. Önce işsizlik güvencesinin sınırlarını daralttı.

İşsizlik sigortasından yapılan ödemeler kısıtlanınca, yüzbinlerce işsizin yaşam koşulları zorlaştı.

Gelir vergisi düşürüldü ama zamlar cüzdanlara giren paranın bir kısmını aldı götürdü.

Bu da geniş seçmen kitlesini oluşturan orta sınıf arasında hoşnutsuzluk yarattı.

İsveç ekonomisinde çok önemli yer tutan kamu kuruluşlarının özelleştirileceği söylendi ama 2007'de herhangi bir satış yapılamadı.

Bu arada kamu kuruluşlarının hemen satılmasını, vergilerin daha da düşürülmesini, sendikal hakların iyice budanmasını talep eden yeni muhafazakar diye tanımlanan çevreler hükümeti sıkıştırmaya başladı.

Hükümet ise kamuoyu yoklamalarındaki olumsuz tablo karşısında endişelenmiş olmalı ki, özellikle sendikal haklarda kısıtlama yerine sendikalarla diyalog yolunu seçti.

Ama hayat devam ediyor. Ne de olsa adam başına 35 bin dolar milli gelirle, internetteki kaynaklara göre İsveç, 'Dünyanın En İyi Ülkesi'.

Ancak bu gelişmişlik düzeyine rağmen, anlaşılması zor bazı terslikler de yok değil.

Örneğin kadına yönelik şiddet ve tecavüz olaylarındaki artış.

Cinayet haberlerinin sıradanlaşması. Sokaktaki şiddetin tırmanması.

Eğlence kutusuna dönen televizyonların karşısından kalkmayan çocukların, kitap okuma alışkanlığında dünya birinciliğinden yedinciliğe gerilemesi.

Bu gelişmeler 'Refah düzeyi arttıkça acaba uygarlık geriliyor mu?' sorusunu akla getiriyor. Bakalım 2008'te neler göreceğiz.

Yeni yılda dünyaya sağduyunun egemen olması umuduyla...