|
Ucuz mu, sağlıklı mı beslenmeli? | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Washington'da süpermarkette kasada bekliyorum.
Önümde orta yaşlı bir siyah Amerikalı kadın. Kadının alışveriş arabası tepeleme bisküvi dolu. Sık rastlanan bir görüntü bu. Oysa karbonhidratlar ve yağlardan oluşan bu gibi bisküviler sağlıksız beslenmenin sembolü sayılabilir. Şık ve renkli ambalajlarla pazarlanan bu benzeri bisküviler, birbirinden sağlıksız toplam 39 değişik madde içeriyor. Tam bir kalori bombası. Bu bisküviler Amerika Birleşik Devletleri'nde yoksulların yemeği. Çünkü yaklaşık 10 milyonu çocuk olan 35 milyon insan hergün toplam 3 dolarlık alışverişe izin veren yemek karneleriyle yaşıyor. Uzmanlar, ülke ekonomisinin içinde bulunduğu ekonomik rahatsızlığın devam etmesi ve işsizliğin artması durumunda bu rakamın daha da yükselmesini bekliyor. Bu insanlar taze süt, et, sebze ya da meyve yiyemiyor. Araştırmalar, bu durumun yoksulların şişmanlamasına, obeziteye yolaçtığını kanıtlıyor. Çünkü dar bütçeyle alışveriş yapmak zorunda olanların beslenme stratejisi, az paraya azami kaloriyi elde etme üzerine kuruluyor. Eskiden yoksulluğun göstergesi bir deri bir kemik kalmakken, günümüzün tek süper devletinde bunun yerini bacakların taşımakta güçlük çektiği yağ tulumu gibi bedenler. Bu nasıl mı oldu? Amerika Birleşik Devletleri'nde 1 dolarla 1200 kalori değerinde bisküvi ya da cips alınabiliyor. Oysa aynı parayla sağlıklı sebze veya meyve almaya kalkan, ancak 250 kalori edinebiliyor. Bunun nedeni, Farm Bill- yani Çiftlik Yasası. Bu yasa, kimsenin anlayamadığı bir dille, yarım sübvansiyonlarını düzenliyor. Tarım lobicilerinin beş yılda bir yaptığı baskılarla, neredeyse tamamen karbonhidrat ve yağdan oluşan mısır, soya fasulyesi, buğday, pirinç ve pamuk üreten üreticiler büyük sübvansiyonlar elde ediyor.
Yasa, bu ürünlerden ne kadar çok üretilirse, sübvansiyonu da o kadar artıracak şekilde yapılıyor. Sonuç: Şeker ve yağa boğulmuş bir gıda pazarı. Üstelik, bu sübvansiyonlar Meksika gibi diğer mısır üreticilerini de vuruyor. Son on yılda, kuzeydeki komşudan akan aşırı ucuz mısırla rekabet edemeyen 2 milyon Meksikalı çiftçi yaşam temellerini yitirmiş durumda. Amerika Birleşik Devletleri'ndeyse insanlar hâlâ serbest piyasa kurallarının tek başına ekonomik düzeni sağladığı inancıyla yaşıyor. Bir süre önce Oregon Valisi Ted Kulongoski, ülkesinde yoksulluğun ne anlama geldiğini anlamak için bir hafta boyunca, günde toplam 3 dolar harcamaya olanak tanıyan yemek karneleriyle yaşamayı denedi. Kameralar eşliğinde gittiği süpermarkette alışkanlıkla eli biraya, havuca ve biyolojik muzlara gidince, kendisine eşlik eden sosyal çalışmacı müdahele etti. Marketten çıkarken valinin alışveriş torbasında bir paket bisküvi, bir paket patates cipsi ve bir kutu kola vardı. Afiyet olsun Sayın Vali! | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||