Samim Akgönül Strasbourg

12 yıl geçmiş Kasım-Aralık 1995 grevlerinin üzerinden. O tarihte Fransa'nın tepesinde Jacques Chirac vardı. Ama Chirac klasik bir Cumhurbaşkanı olduğundan kendini iç tartışmaların dışında tutuyor, iç sorunlarla uğraşma işini 'aramızdakilerin en iyisi' dediği Alain Juppe'ye bırakıyordu.

İki ay sürmüştü grevler ve sonunda Juppe havlu atmış, yasa tasarısını geri çekmiş 'Bu ülkede kemikleşmiş güçler var ve bu güçler var oldukça bu ülkede reform yapılamaz' demişti.

12 yıl önce de ülkedeki öfkenin nedeni 2007 grevleriyle aynı idi: Kısacası Fransız çalışma hayatını baştan sona yeniden biçimlendirmek. Bu sene de başlangıç noktası her zamanki gibi Fransız Devlet Demiryolları çalışanlarının özel statüsünü değiştirmek teşebbüsü oldu.

Sarkozy'nin hiperaktivitesi altında ezilen Fillon hükümetinin ilk hatası da belki de buydu.

Ulaşım sektöründe çalışan devlet memurlarının 55 yaşında, hatta bazı durumlarda 50 yaşında, emekli olmalarına fırsat tanıyan bu özel statünün kaldırılması Nicholas Sarkozy'nin seçim vaatlerinden biriydi.

Reforma buradan başlamak ve bu konuda herhangi bir geri adım atılmayacağını onlarca defa tekrarlamak sendikaları köşeye sıkıştırmayı amaçlıyordu.

Ancak bu sert ve tavizsiz duruş aynı zamanda sendikaların, özellikle Komünist Parti'ye yakınlığı ile tanınan demiryolu sendikası CGT'nin eline bir koz verdi.

Böylece en kolay yapılan, en çok dikkat çeken ve hayatı felce uğratması nedeniyle her zaman amacına aşağı yukarı ulaşan, ulaştırma sektöründeki grevler başladı.

Grevler başladıktan sonra iki önemli gelişme oldu Fransa'da.

Geleneksel 'hayatın durması' sendromuna yakalanmamak ve kamuoyu desteğini kaybetmek istemeyen CGT pazarlıklara katılmaya hazır olduğunu ve katı bir tutum sergilemeyeceğini bildirdi.

Bu bile Fransa'da bir şeylerin değişmeye başladığının bir göstergesi olarak algılanabilir.

CGT geri adımından geri adım attı ve grevler sürmeye devam ediyor.

Fransa'da devlet memurları iş hayatında daha fazla esneklik, daha çok çalışma, daha çok özelleştirme, daha çok taşeron firma istemiyor.

İkinci önemli olay diğer sektörlerdeki grevlerin yavaş yavaş ana greve eklenmesi ve kartopunun gene çığa dönüşmeye başlama tehlikesi ya da umudunun doğması oldu.

Özellikle Sarkozy iktidarına en çok karşı çıkan üniversite öğrencileri harekete katıldılar. Hedefte yeni üniversite yasası var.

Bu yasaya göre bilimsel olarak özerk olan üniversiteler finansal olarak da özerk olacaklar. Korkulan, bu tam özerkliğin üniversiteler arası rekabete yol açması, üniversiteler arasındaki kalite farklarının artması ve sonunda kapının Fransa'da hemen hemen hiç bulunmayan özel üniversitelere açılması.

Fransa direniyor, değişimin ille de çalışanların aleyhine olmasını istemeyenler direniyor.

Ancak bu direniş kamuoyunun, daha doğrusu değişime dayanamamış, çalışma koşullarındaki avantajlarını, kazanılmış haklarını zaten kaybetmiş olanların desteğini her geçen güm kaybediyor.

Ve kamuoyunun duruşu Sarkozy tarafından grevdekilere karşı kullanılıyor. Halk, çalışmak isteyenler ve çalışmak istemeyenler gibi iki suni kampa ayrılıyor.

Amaç toplumu kökten değiştirmek. 'Modern' olduğu düşünülen, İngiltere ve ABD'de var olduğu varsayılan esnek çalışma koşullarını Fransa'ya uyarlamak.

Korkulansa, kamu hizmetinin yok olması ve direnişçilerin pankartlarında yazdıkları gibi; İngiltere olmak.

Türkiye'de 'Malezya olur muyuz' tartışmaları süredursun, Fransa'da kavga İngiltere olmamak için.