Güneş Çelikkol Buenos Aires, Arjantin

Bignone, kara kuvvetlerinde görev yaptığı yıllarda 'Campo de Mayo' üssünün sorumluları arasındaydı.

Emekli general Reynaldo Bignone, kendisine yakınlık duyanların hazırladığı bir internet sitesine elektronik posta yoluyla gönderdiği söylenen, gençlere yazılmış bir mesajla girmişti son olarak Arjantin gündemine: "Bizim yarım bıraktıklarımızı tamamlayın."

Gerçi mesaja dair ilk haberlerin çıkmasıyla sitenin yayınının kesilmesi arasında fazla zaman geçmediğinden, bu cümleleri kendi gözleriyle görenlerin sayısı o kadar yüksek değildi ama, bu kadarı bile ortalığın karışmasına yetmişti.

Bignone ise, zaten yazılı olan birşeyi konuşarak tekrar söylemenin gereksizliğinden bahsederek, artık ulaşılamayan bir kaynağı işaret ederek de olsa, doğrulamış oluyordu mesaja dair iddiaları.

Bignone, 24 Mart 1976'daki askerî darbe sonrasında yaşananları sahiplenerek, söz konusu süreci, demokrasiyi tehdit eden aşırı sol terörizme karşı meşru bir savaş olarak yorumlayan bir kesimin, cezaevindeki askerlerin tahliye edilmesi talebiyle düzenlediği mitinge destek vermek amacıyla göndermişti mesajını.

Ne var ki, ulaşılan sonuç umulandan farklı oldu. Mitingi düzenleyen çevrenin önde gelen temsilcilerinden ikisi hakkında, suçu övdükleri gerekçesiyle soruşturma başlatıldı. Bignone'ye gelince...

Cunta yönetiminin son başkanı, bir kez daha yargı önünde.

Bignone, Leopoldo Galtieri'nin Falkland Adaları'ndaki savaşta alınan yenilgi ve yükselen kitle muhalefeti sonucu istifa etmesi üzerine 1 Temmuz 1982'de oturmuştu başkanlık koltuğuna.

Ülke demokrasiye dönünce, 13 Aralık 1983'de başlayan cuntalar davasının sanıkları arasında bulunmayışı ise, onu hapsedilmekten alıkoymadı. Luis Steimberg ile Luis Garcia adlı iki askerin ölümündeki sorumluluğundan dolayı 10 Ocak 1984'de tutuklanarak yargılandı.

1990'da Carlos Menem hükümetinin çıkardığı aftan yararlanan Bignone, 1999'daysa politik muhaliflerin gözaltında doğan çocuklarının subay ailelerine verilmesi davasından hüküm giydi.

Yaşının artık hayli ileri olduğu gerekçesiyle cezası ev hapsine çevrilen Bignone, şimdiyse yine benzer suçlardan dolayı bir kez daha, hapse girmek olasılığıyla karşı karşıya.

İddiaların merkezindeyse, Dördüncü Bölge operasyonlarını yönettiği Campo de Mayo karargâhındaki günleri var.

Campo de Mayo, Arjantin'de yetmişli yılların sonundaki en önemli iki askerî merkezden birisiydi. Diğeri, Donanma Yüksek Mekanik Okulu, kısa adıyla ESMA'ydı.

PRT gibi marksist örgütlerin militanları kara ordusunun Buenos Aires yakınlarındaki üssü Campo de Mayo'da toplanır, Montoneros gibi Peronist çevrelere üye olanlar ise, deniz kuvvetlerine bağlı ESMA'ya götürülürlerdi.

Donanma subaylarından Alfredo Astiz, bu paylaşımın sebebini soran bir gazeteciye "çünkü böylesi daha mantıklıydı" diye açıklayacaktı sonradan.

"Montoneros üyeleri katolik ve Peronist olurdu, denizciler ise antikatolik ve antiperonist. Buna karşılık PRT üyeleri aşırı solcu ve ateistti, yani karacıların nefret ettiği tüm özellikleri taşırlardı".

Campo de Mayo'da, tahminlere göre 4 bin muhalif ortadan kaldırılmıştı.

ESMA'ya ise yaklaşık 5 bin kişi götürülmüş, bunların yüzde doksanından bir daha haber alınamıştı.

Demokrasiye dönüş sonrasında Campo de Mayo üssü büyük ölçüde boşaltıldı. Bir zamanların toplama ve imhâ merkezi, Birleşmiş Milletler barış gücü misyonlarına katılan birliklerin eğitim sahası olarak kullanılıyor günümüzde.

ESMA ise bir yasayla diktatörlük yıllarında kaybedilenler anısına bellek müzesine dönüştürüldü.

24 Mart 1976 darbesinin 2004'deki yıldönümünde ESMA'da bir konuşma yapan cumhurbaşkanı Nestor Kirchner devlet adına özür dilemiş, ordu komutanı general Roberto Bendini de cunta üyelerinin askerî kolej duvarında asılı resimlerini törenle indirmişti aynı gün.

Geçen akşam birbirine bir şekilde bağlanan iki farklı haber vardı Arjantin kanallarında.

Birincisi, Arjantin'e gelen Venezuella başkanı Hugo Chavez'e dairdi. Muadili Kirchner'le buluşarak bir anlaşma imzalayacak olan Chavez bir ihtimâl ESMA'yı da ziyaret edecek, akşam ise yasalara aykırı biçimde gözaltına alındıktan sonra kaybedilen çocuklarının anısını yaşatan Plaza de Mayo Anneleri Derneği'nin düzenleyeceği bir mitingde konuşacaktı.

İkinci haber ise Campo de Mayo'dan söz ediyordu. Reynaldo Bignone bir zamanlar komutanları arasında yeraldığı Campo de Mayo'daydı yeniden. Ama bu defa, kendi rızasıyla değil, San Martin ilçesindeki bir yargıcın imzaladığı tutuklama kararıyla. Yeniden yargılanan Bignone, duruşmalar başlayana kadar Campo de Mayo'da tutuklu kalacaktı.

Pagina/12 gazetesi, suçluların daima suç mahaline geri döndüğü sözünden uyarlanmış bir manşetle duyurdu haberi 9 Mart günü.

Ancak, askerlerin askerî üslerde hapis yatmasının pek anlam taşımadığını öne sürerek onların bir an önce sivil cezaevlerine nakledilmesini savunanların sayısı da hiç az değil. Hem, Bignone'nin kendisi de, Campo de Mayo'dayken kendisini evinde hissettiğini söylememiş miydi zaten?