Alex Last BBC muhabiri

	Delta bölgesi İskoçya büyüklüğünde

Soboma George bir zamanlar petrol kenti Port Harcourt'un en dişli gangsterlerinden biri olarak biliniyordu.

Onlarca yıllık yoksulluk ve ihmalin öfke ve şiddete tahvil olduğu Nijer Deltasının kalbi, Port Harcourt.

Soboma George, daha yakınlarda manşetlerdeydi.

Altmış kadar makineli tüfekli militan kent merkezinde polis ve orduyla çatışıp, onu gözaltında tutulduğu polis karakolundan alıp kaçırdı.

Bölgeden çıkarılan petrol üzerinde yerel yönetimlerin daha geniş yetki sahibi olmasını talep eden, buraların en güçlü militan siyasi örgütü, Nijer Deltası Kurtuluş Hareketi, eylemin sorumluluğunu üstlendi ve ilk kez Soboma'nın kentteki en üst düzeyli komutanlarından biri olduğunu ilan etti.

Siyaset-çete ilişkisi

Aslında Soboma, bir trafik suçundan gözaltına alınmıştı ve polis henüz onun kim olduğunu farketmemişti.

Konuştuğum bir polis, "kim olduğunu bilsek katiyyen gözaltına alamazdık zaten" diyordu.

Soboma George ünlüler dünyasında ismini önceleri bir siyasi militan olarak değil, "İcelanders" adlı güçlü bir çetenin önde gelenlerinden biri olarak duyurmuştu.

Kent ve çevresinde faaliyet gösteren bir çok çeteden biri olan İcelanders'ın binlerce üyesi olduğu sanılıyor.

2003 yılında yapılan son seçimlerde bu çeteler politikacılar tarafından, siyasi rakiplerine karşı savaşmak, seçim sandıklarını çalmak ve genel olarak her türlü hile ve desise ile onlara seçim kazandırmak üzere kiralanmıştı.

Bir Nijeryalının çok iyi ifade ettiği gibi seçimden çok düşük yoğunluklu savaştı 2003'de yaşanan.

Çünkü Nijerya'da ve özellikle de Delta bölgesinde siyasi iktidar sahibi olmak bol kremalı petrol pastasından payını almak anlamına geliyor.

Seçimler Nisan'da

Seçimlerden sonra politikacılar kendileri için çalışan çete mensuplarına iş bulma vaadlerini pek yerine getirmediler. Ama çetelere bolca silah verildi ve daha da güçlendiler.

Nijerya, Nisan'da yine seçime gidiyor.

	Çeteler giderek güçleniyor

Politikacılar her ne kadar inkar etse de herkes, siyasetçilerin gene silahlı destekçiler aradığını söylüyor..

Ordu yetkilileri, şiddetin çözümünün ancak siyasi kararlarla bulunabileceğini söylüyorlar ama özel sohbetlerinde de siyasetçilerin çetelere ihtiyacı oldukça bunun mümkün görünmediğini vurguluyorlar.

Camları karartılmış arabayla kentin kenar semtlerinden birine götürüldük. Saat geç olmuştu ama hava hala sıcak ve rutubetliydi.

Soboma George'u beklerken birer bira içtik. Sonra harap gecekonduların arasındaki labirent gibi yollardan, tozlu bahçelerden geçirilip, bir derenin kenarında küçük bir açıklığa çıktık.

Soboma George karanlığın içinden çıkarak bize doğru ilerledi.

Kolsuz T-şörtünün üzerinde Hürriyet Abidesi, başında da yünlü bir bere. Genç ve güçlü kuvvetli.

Gene kan dökülür mü?

Yıkık duvarın üzerine oturdu. Ağustos böcekleri dört bir yanda ötüşüyor, Soboma arasıra üzerine konan sivrisineklere bir tokat şaklatıyor.

İcelanders çetesiyle ilgili konuşmak istemedi. Sadece Nijer Delta'lı biri olarak, bölgenin kaynaklarının bölgeden denetlenmesi için savaşanlara destek verdiğini söylüyor.

Soboma, politikacıların yaklaşan seçimlerde de yine silahlı çeteleri kullanmak isteyeceklerini düşünüyor.

Fakat bu kez dengenin tersine döndüğünü, çetelerin, siyasetçileri parmaklarının ucunda oynatacak kadar güçlendiklerini söylüyor.

"2003'deki kadar kan dökülür mü gene " diye soruyorum. Eğer eyalet yönetimi için militanların kabul edebileceği bir aday çıkmazsa çok daha kanlı olur diyor.

Bölgenin büyük petrol gelirini yoksulluk ve işsizlikle mücadele için harcayacak bir adaydan söz ediyor.

	Nijerya'da petrolün kalbinin attığı bölge

Delta, İskoçya büyüklüğünde bir eyalet.

Militan siyasi örgütler bölgeyi saran dereler ve kanalların çevresindeki ormanlık arazilerde çok daha güçlüler. Buralar, askeri birliklerin kolayca hareket edebildiği alanlar değil.

Ham petrol çalma ve kaçak olarak satma üzerine oturan ekonomik faaliyetten milyarlarla dolar sağlıyan militan örgütlerin satın aldıkları gelişkin silahlarla çok daha güçlendikleri söyleniyor.

Daha da kaygı verici olan, bu örgütlerin şimdi kentlere de el atmış görünmesi.

Bunun bir kanıtı da Soboma George gibi başarılı bir eski çeteciyi Port Harcourt'ta komutan tayin etmiş olmaları.

Kısacası Nijerya'daki 2003 seçimlerinin Delta bölgesi için en önemli sonucu çetelerin ve militan örgütlerin hızla güçlenmesi oldu.

Bu grupları kontrol etmek artık çok daha güç. Şimdi bir çok Delta sakini, kara kara, 2007 seçimlerinin ne gibi felaketler getirebileceğini düşünüyor.