|
ABD'de inkârın sona erdiği yıl | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Her şey bakış açımıza, kayba mı, kazanca mı odaklandığımıza bağlı.
Aklımız yitirilenlerdeyse, Amerika Birleşik Devletleri’nde pek çok televizyonun, radyonun yaptığı gibi bir isimler geçidi ile başlayabiliriz bu yıl sonu değerlendirmesine. Irkçılığa karşı mücadelenin bayrak ismi Martin Luther King’in dul eşi Coretta Scott King’i, soul müziğin yani Amerikan ruhunun en ünlü seslerinden James Brown’ı, zengin kadrolu filmleriyle yalnızlığın sinemasını yapan yönetmen Robert Altman’ı, “Kadının adı yok” sözünün ilk sahibi, feminist yazar Betty Friedan’ı, Amerikan haberciliğinin onurlu, parlak ismi Ed Bradley’i ve tabii, ekonomide “Bırakınız yapsınlar” yaklaşımının en etkin savunucularından, piyasaların Nobel ödüllü babası Milton Friedman’ı anabiliriz… Ama Amerika’nın 2006’da yitirdiklerinin listesi burada bitmiyor. Listede nice başka ismin yanı sıra, ismini bilmediklerimiz de var. Irak’ta bu yıl ölen yüzlerce Amerikan askeri de, 22 Şubat 2006’da Samarra’daki Al Askeriye türbesinin bombalanmasından bu yana öldürülen toplam 17 bin 500 Iraklı da bu listede yer almalı; öyle değil mi? Ve nihayet Irak Savaşı’nın, ilk başta Washington’da umulduğu türden istikrarlı, demokratik bir ülke yaratabileceğine olan inancı da 2006’da Amerika’nın yitirdikleri arasında saymamız gerek.
İşte tam bu noktada Amerika’nın Irak’ta savaşı kazanmadığının, aksine ülkenin iç savaşa gömüldüğünün Amerikalı yetkililerce de kabul edilmeye başladığı yerde, belki kazanımlara çevirebiliriz gözümüzü. Nitekim çoğu Amerikalı da bunu yapıyor. 2006’yı Washington’ın Irak gerçeğiyle yüzleşmeye zorlandığı, gazeteci Bob Woodward’ın çok satan kitabına koyduğu başlıkla, ‘İnkar Hali’nin sona erdiği yıl sayıyor. Beyaz Saray’ın inkarcılıktan, hala belki tümüyle değil ama yavaş yavaş uzaklaşması kendiliğinden olmadı. Amerikan halkı 2006’da uzun, upuzun bir aradan sonra sesini yeniden duyurdu. 7 Kasım seçimleri, Irak Savaşı’nda “Yola devam” diyenleri hezimete uğrattı. Bir yandan da Washington’da, Cumhuriyetçi Kongre’nin önderliğinde giderek yerleşmeye başlayan sorgusuz sualsiz iktidar alışkanlığına ve bu ortamdan beslenen yolsuzluk kültürüne “Yeter” dedi halk. Amerika’da yılın olayı, Demokratların Washington’daki fiili tek parti yönetimine resmen nokta koyan seçim zaferiydi. Bu zafer daha seçimlerin iki gün öncesine kadar, Başkan Bush’un “Asla görevden almam” dediği Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’i koltuğundan etmekle kalmadı, siyasi iklimi de bir anda değiştirdi. İlk bakışta Amerika’da, yeni muhafazakarların idealizminin yerini gerçekçiliğe bıraktığı şeklinde yorumlanabilir bu değişim.
Ama daha anlamlı bir analiz, etiketlerin ötesine bakıp hangi politikanın ne yönde değişeceğini kestirmek olur ki, şu anda Amerika’da kimsenin pek yapamadığı da bu. Nitekim Irak Çalışma Grubu’nun ilkbahardan bu yana hazırladığı rapor, kimine göre ‘dağın doğurduğu bir fare’, kimine göre rafta kalmaya aday bir temenniler manzumesi. Raporu hazırlayanlar da, Amerikan halkı da “Bu iş böyle gitmez” diyor ve askerlerin fazla gecikmeksizin Irak’tan çekilmesini istiyor. Başkan Bush ve ekibi ise hala suskun. 2007 başında açıklayacakları yeni Irak stratejisinin rapora birebir uymayacağı biliniyor. Beklenen, Bush’un bu aşamada Irak’ta yeni bir tür ‘zafer’ tanımı yapıp, o zafere ulaşmanın yol haritasını çizmesi. Bilinmeyen, Bush’un kafasındaki tanımdan ve haritadan ziyade, Irak’taki dinamiklerin nasıl evrileceği ve Amerika’nın gücünün bu dinamikleri etkilemeye ne kadar yeteceği. Bu yılsonu değerlendirmesinin, böylesine tek bir siyasi konuya kilitlenmesi boşuna değil. Irak, 2006 Amerikası’nı en çok meşgul eden konuydu. Kaybettirdiklerinin yanı sıra, yarattığı popüler uyanışla belki bir kazanım da getirdi. Bu kazanımın, kazançlı bir politikaya dönüşmesi ise zor. Amerika’nın Irak Savaşı’ndan galip çıkacağına inanan da artık pek yok, Amerika’nın Irak’tan nasıl çıkacağını bilen de… Bakalım 2007, bu belirsizliği bitirecek mi? | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||