Matt Frei Kolombiya

	Hükümetin koka tarlalarını ortadan kaldırması bitkileri teker teker köklerinden sökmesi gerekiyor

Denizden 1700 metre yükselikte ne mi arıyorlar? Yaklaşınca anlıyorsunuz, bunların her biri birer sera. Geceleyin sıcaklığın 10 derece düştüğü Medellin bölgesinde, itinayla yetiştirilen narin bitkiler gecenin soğuğundan böyle korunuyor.

Bölgenin havaalanına yakın olması da bir avantaj. Kolombiya'nın en değerli ihracat ürünlerinden birini dünyanın dört bir yanına inanılmaz fiyatlarda satmak daha kolay oluyor. Neden mi bahsediyorum? Hayır, düşündüğünüz bitki değil. Medellin kenti, orkide ihraç ediyor.

Kolombiya'da bu egzotik çiçeğin 450 ayrı türü yetişiyor. Dünyanın çiçekçi dükkanlarındaki orkidelerin yüzde 70'i Kolombiya'dan geliyor.

Fakat bu ülkeyi meşhur eden bitki orkide değil. Orkideler toz haline getirilip Avrupa ve Amerika'da gram gram satılmıyor. İki milyon Kolombiyalı'yı kendi ülkesinde evinden yurdundan eden gerilla savaşı, orkideler yüzünden değil.

Kolombiya'daki şiddet sarmalı besleyen bitki, orkidenin ince güzelliği yanında gayet basit, hatta kaba saba duran koka yaprağından başkası değil.

Sadece Avrupa'da tahminen dokuz milyon kişi, kokain kullanıyor. Elit bir zümrenin sınırlı çemberini çoktan aşan kokain, gideyerek ucuzlayarak, artık toplumun her tabakasına girmiş bulunuyor.

Güney Amerika'da bir zamanlar sadece çayını yapıp içmek ve yüksek dağlarda dolaşırken tansiyonu ayarlamak için yetiştirilen koka bitkisinin mütevazı bir geçmişi olabilir ama günümüzde dünyadaki en yaygın uyuştrucunun kaynağı.

Koka savaşı

Emniyet Müdürü Daniel Castiblanco beni bir helikoptere bindirip Makarena ormanlarındaki yeni koka tarlalarını yukarıdan gösteriyor.

Aslında parmağıyla aynı zamanda Kolombiya hükümetinin kokaya karşı bugüne değin kaybettiği savaşa da işaret ediyor.

Helikopterde bir makineli tüfek ve başında duran bir asker de var. Avusturya malı bu silah, dakikada üç bin mermi atacak güçte.

Emniyet Müdürü Castiblanco aşağıyı gösterip eliyle ateş eder gibi bir işaret yapıyor. Korksam mı, yoksa rahat mı etsem, bilemiyorum.

Helikopterimiz ufuğa dek uzanan yüzlerce koka tarlasının üzerini yalayıp geçiyor. Bazıları olsa olsa bir hektar kadar, kimileri çok daha büyük. Her birinden yılda birkaç mahsül alınıyormuş.

	Kokain üretiminin ilk aşaması 'mutfak' denilen yerlerde yapılıyor

Büyük tarlalaların yanında küçücük bir ev var. Castiblanco, ''Bunlara mutfak deriz'' diyor, ''Kokain üretiminin ilk aşaması buralarda yapılır.''

Parçalara ayrılıp kurutulan koka yaprakları, daha sonra kimyevi maddelerle ısıtılıp kaynatıldıktan sonra, kokainin elde edildiği ''alkolid'' damıtılıyor.

Çiftçiler, muz ya da ananas gibi iyi para getiren bitkiler de ekseler, hiçbirinin koka bitkisi kadar getirisi yok. Ama kazançları, kaçakçıların kazandığının yanında solda sıfır kalır.

Kolombiya hükümeti yağmur ormanlarının bu bölgesinde koka tarlalarını ortadan kaldırmak için kimyevi madde atma hakkına sahip değil. Yasal olan tek mücadele şekli, bitkilerin teker teker köklerinden sökülmesiyle mümkün.

Ancak ortada şöyle bir sorun var. Bu iş için görevlendirilenler militanların hedef tahtası oluyor. Geçen ay Kolombiya hükümeti için bu yörede çalışan 900 görevli varken, bu ay bu sayı 150'ye inmiş.

Kimileri öldürülmüş, çoğu kaçmış. Geriye kalanlar, güvenliği sağlamak için yüzlerce polis memuruyla korunuyor.

İki saatlik helikopter uçuşumuz boyunca 200'ü aşkın koka tarlası gördüm. Hükümet görevlilerinin bitkileri söktüğü tarla ise sadece bir taneydi.

Amerikan hükümetinden milyarlarca dolar yardım almasına karşın, Kolombiyalı yetkililer kokaine karşı mücadelede yenik durumdalar.

Belki de çareyi Kolombiya'da değil, Amerika ve Avrupa'da giderek büyüyen tüketim arzında, yaygınlaşan bağımlılıkta aramalı.