Kamil Erdoğdu Pekin

Havaların verdiği ilhamdan mıdır bilinmez ama, Çin tarihindeki kitlesel eylemlerin tamamına yakınının bu aylarda olduğunu söyleyebiliriz.

Geçen hafta sonu Pekin’de başlayan daha sonra ülkenin diğer şehirlerine de yayılan Japonya karşıtı gösterilerin bitip bitmediği bu hafta sonu belli olacak.

Çin’deki Japonya karşıtı internet siteleri ve forumlara bakılırsa, Japonya’da basılan tarih kitaplarını protesto eylemleri Pekin, Guangzhou ve Shenyang şehirlerinde bu hafta da devam edecek.

Eski zamanlarda Çin’de ayaklanma planlayan gruplar yandaşlarına ay çörekleri içinde mesaj gönderirlerdi.

Teknoloji devrinde ise mesajlar internet aracılığıyla gönderiliyor.

Bu mesajlar arasında Japonya’nın 2. Dünya Savaşı yıllarındaki saldırılarını örtbas etme girişimlerini protesto etmek için Tiananmen Meydanı’nda toplanmayı öneren de var, Japonya’ya savaş açmayı öneren de.

Çinli yetkililer göstericilere aşırı eylemlerden kaçınmaları ve görüşlerini uygun ve yasal zeminde yapmaları uyarısında bulundu.

İnternette dolaşan Japonya aleyhtarı bazı aşırı mesajların Çin makamları tarafından sansür edildiği öğrenildi. Hatta Pekin’deki diplomatik çevrelerde yönetimin gazeteleri halkı heyecanlandıracak yayınlar yapmamaları konusunda uyardığı konuşuldu.

Bu arada Çinli hackerların Japonya’nın bazı resmi internet sitelerini çökerttiği haberleri geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Qin Gang, haftalık olağan basın toplantısında bu konu ile ilgili soruyu yanıtlarken, bu tür girişimleri etik bulmadıklarını ve karşı olduklarını söyledi.

Sözcü aynı gün yaptığı açıklamada, Japonya hükümetinin özel işletmelere Doğu Çin Denizi'ndeki tartışmalı bölgede petrol ve doğal gaz aramak için başvuru yapmalarına izin vermesinin, Çin'in çıkarlarına ve uluslararası ilişkileri düzenleyen ilkelere yönelik “ciddi bir provokasyon” olduğunu ileri sürdü.

Qin Gang, Çin ve Japonya arasında Doğu Çin Denizi'nin kıta sahanlığının paylaşımı konusunda anlaşmazlık bulunduğunu hatırlatarak, “Japonya'nın, tek taraflı biçimde savunduğu orta çizgiyi Çin'e dayatmaya çalıştığı” görüşünü savundu.

Sözcü, Çin’in ileride henüz belirlenmemiş tepkiler gösterebileceğini de kaydetti.

Ancak sözcü Qin, kalabalık bir gazeteci topluluğunun sorularını yanıtlarken, ısrarlara rağmen söz konusu tepkilerin neler olacağını somut şekilde ifade etmedi.
Çin-Japonya gerginliği ile ilgili soruların fazlalığından dolayı sözcü bu kez farklı bir uygulama ile önce bütün soruları dinledi, sonra hepsine birden cevap verdi.

Arada yanıtlanmayan sorular da vardı. “Japon malları hakkında ne düşünüyorsunuz? Siz Japon malı kullanıyor musunuz?” şeklindeki soru bunlardan biriydi.

Sözcü, Çin’in Almanya’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olmasını desteklemesi, ancak bu konuda Japonya’ya karşı farklı alması ile ilgili olarak da, “Bir ülke tarihe saygı duyarsa ve komşularının güvenini kazanırsa uluslararası işlerde daha büyük rol oynayabilir” demekle yetindi.

Çin’deki basın organları hafta sonunda polisin gösterilere, yani göstericilerin Japon binalarına girmeden dışarıdan taş, yumurta ve şişe atmalarına izin verip vermeyeceğine ve Japonya Dışişleri Bakanı Nobukataka Machimura’nın Pekin ziyaretine yoğunlaşacak.

Alınan bilgilere göre, Machimura Çin tarafına iki ülkenin ortak tarihinin yeniden gözden geçirilmesi ve yorumlanması için ortak araştırma grubu kurulmasını önerecek.

Machimura’nın Pekin’de temaslarının bir diğer önemli gündem maddesi de Japonya’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyeliği olacak.

Ancak Japonya’nın Çin’in bu konudaki tutumunu değiştirmesi pek kolay görünmüyor.