Bu sayfayı arkadaşıma gönder		Yazıcı için

Francis Marcus BBC- Şanghay, Çin

Çin'de yeni yıl tatili nedeniyle adeta dünya nüfusunun beşte biri hareket halindeydi. Yüz milyonlarca Çinli, maymun yılına girişi aileleriyle birlikte kutlamak için akın akın tren istasyonlarına, otobüs terminallerine koştu.

Maymun yılına girişi kutlayan bir diğer Asya ülkesi olan Vietnam'da ise manzara biraz daha farklıydı.

"Yaşadığım yerin hemen yakınındaki kapalı çiçek pazarını birbirinden renkli güllerin, ve her türlü çiçek goncasının buram buram kokusu bürümüş...

Ama bu buram buram kokulara kaptırıp gidemezsiniz kendinizi...

Şanghay maymun yılına girişi hava fişeklerle kutladı

Çünkü Çinliler yeni yıl süslemeleri için, adeta bir bulut gibi, bu renk cümbüşünü andıran pazarın üzerine çöktüğünden, itiş kakıştan kendinizi korumak için dirsek kullanma ustalığına da sahip olmanız gerekiyor.

Çin ekonomisinde bugünlerde kıtlıktan söz etmek olanaksız artık. Gene de geçmiş yılların kıtlıklarının acı anıları da kolay kolay unutulamıyor.

Kapalı çiçek pazarı serüvenim yüreğimi sıkışmasına neden oldu. Ama yeni yıl tatili nedeniyle evlerine dönmekte olan milyonların sıkış tepiş doldurduğu otobüs ve trenlerin haline bakışla değim yerindeyse esamesi okunmaz bu sıkıntının.

Aslında yeni yılın hemen öncesinde birkaç günümü, geleneklerin bir kısmının Çin'dekilere benzediği , bir kısmının ise tümden kendine özgü olduğu Vietnam'da geçirdim.

Dağlık bir bölgedeki Dalat kasabasının kaldırımları, saksı içinde yetiştirilmiş, pespembe tomurcuklarla donanmış şeftali ağaçlarıyla kaplıydı.

Yeni yıl için alınan agaçları arkasına yüklemiş mobiletliler ordusu trafik kaosuna yepyeni bir boyut katıyordu adeta. Kaos belki de yanlış bir sözcük.

Bir yerde, bu gibi görüntülere alışık olmayan bir yaya için çok ürkünç, kargaşanın eşiğinden uçuruma yuvarlanıp yuvarlanmama kararsızlığında bekleyen bir dinamizm.

Biri sanki "binlerce mobilet yayılıp saçılsın Vietnam'da demiş!" adeta. Yetkililerin, mobilet plakalarını sıkı sıkı kontrol altında tutup, göz göre göre otomobillere iltimas geçtiği Şanghay'ın görünümüne taban taban zıt bir durum...

Sadece birkaç günümü geçirdiğim Kamboçya değil, Vietnam da gelişme hızı açısından Çin'in çok gerisinde.

Vietnam'ın toplumsal dokusu Ho Şi Minh döneminden bu yana fazla değişmedi

Mao döneminin ekonomik çılgınlıkları, katı siyasal yaklaşımının yarattığı durumla, yıllar süren savaşın getirdiği yıkıntıyı karşılaştırmak da olanaksız.

Ama bir yerde, gelişme hızının geride kalması, kentlere yerle bir edilmeleri öncesinde soluk alma olanağı vermiş.

Çin'de irili ufaklı köyler ve kasabalarda, eski evler yerle bir edilip, birbirinin kopyası, ruhsuz bloklar ya da camları güneşte pırıl pırıl yanan kişiliksiz binalara dönüştürülüyor. Vietnam'da ise geçmişin mimarisine el dokundurulmamış.

Gerçi çok Çinli turist görmedik ama Vietnam'da çalışan Çinlilere rastladık. Saygon ya da resmi adıyla Ho Şi Minh kentinden dönüşte bindiğimiz uçak, yeni yıl tatili için ülkelerine dönen Çinlilerle doluydu.

Saygon'un Tan Son Nut havaalanında uçak beklerken, oturduğumuz plastik sandalyelerdeki komşularımla sohbet olanağı buldum.

Vietnam'da dokuma sanayiinde çalışan bu uzman işçilerin yaşamlarından, çocuklarını büyüanne ve babalarının yanında bırakmış olmanın yarattığı sorunlardan, kaç kez Çin'e gitme izinleri olduğundan filan konuştuk...

Bir kadın, herhalde bir servet ödeyerek cep telefonuyla, Vietnam'dan gümrüksüz sigara almaya değip değmeyeceğini sormak için Çin'deki babasını arıyordu. Aldığı yanıt "değmez" oldu.

Çin inancına göre maymun yılı önceden kestirilemeyen, sorunlu olaylara açık

Şanghay'ın Pudong havaalanı... Yani gezinin sonu. Gece yarısı...

Kente uzanan, pırıl pırıl aydınlatılmış, tek tük aracın geçtiği, çok şeritli hızlı yolla, geride bıraktığımız Vietnam'da, mobilet ordusunun kulakları tırmalayan gürültülü patırtılı trafiği arasında ne kadar da büyük fark!

Üstelik tek fark da değil bu... Ertesi sabah işlerine giden Şanghaylıların adeta maske takmışçasına duygusuz yüz hatlarıyla, geride bıraktığımız Vietnamlıların canlı hayat dolu yüzleri...

Belki de görece çok daha düzenli bir mega kentin kalıplaşmış , tekdüze hale gelmiş yaşam tarzından kaynaklanan bir görüntü... Düşündürücü bir durum.

Özellikle, koyun yılından, kıpır kıpır yerinde duramayan akıllı maymun yılına geçiş aşamasında olduğumuz şu günlerde...